Een gezonde leefstijl is essentieel voor een goede gezondheid. Als gezondheidsbevorderaar ben je de geknipte persoon om anderen te begeleiden naar die gezonde leefstijl. Jongeren helpen stoppen met roken, werknemers aanmoedigen om elke 30 minuten eens recht te staan, mensen met een verhoogd risico op diabetes op weg helpen naar een gezonder voedingspatroon ... Maar hoe begin je daaraan? Hoe ondersteun je iemand die gezonder wil leven?

3 stappen naar een succesvolle gedragsverandering 

Gedragsverandering naar een gezonde leefstijl vraagt enige voorbereiding. Welk gedrag wil de doelgroep veranderen? Of welk gedrag wil je als gezondheidsbevorderaar aanmoedigen, met het oog op een betere gezondheid? Welke determinanten liggen aan de basis van dat gedrag? Welke technieken kan je gebruiken om gedragsverandering te ondersteunen? We leggen je uit hoe je in drie stappen een succesvolle gedragsverandering ondersteunt.

Het gedragswiel vormt de basis voor het in kaart brengen van de determinanten van ongezond en gezond gedrag in stap 1 en 2. Voor stap 3 verwijzen we naar gedragsveranderingstechnieken zoals nudging en persuasieve communicatie. Bekijk ook het overzicht van gedragsveranderingstechnieken.

Geen tijd om de verschillende stappen te doorlopen? Bekijk dan zeker de vier vuistregels voor effectieve gedragsverandering uit het EAST-model

Wanneer gebruiken? 

Deze stappen kan je toepassen voor gedragsverandering bij individuen of bij groepen. Zo kunnen de stappen passen binnen een face-to-face-coachingstraject (vb. rookstopbegeleiding, voedingsadvies) waarbij de leefstijlcoach, samen met de cliënt(en), op zoek gaat naar oorzaken van ongezonde leefstijl en naar manieren om tot gedragsverandering te komen. De coach doorloopt in dat geval de drie stappen samen met de cliënt(en).

De stappen kunnen ook de basis vormen van een vooronderzoek, wanneer je een methodiek (vb. app, educatief pakket …) ontwikkelt die gericht is op gedragsverandering bij groepen (werknemers in een onderneming, alle Vlamingen …). Je onderzoekt dan vooraf de leefstijl, de determinanten ervan en de mogelijke gedragsveranderingstechnieken en werkt op die manier aan een goed onderbouwde methodiek. 

Gedragsverandering als onderdeel van projectmatig werken 

Gedragsverandering naar een gezonde leefstijl kan centraal staan binnen een actie of methodiek die de gezondheid van een doelgroep wil bevorderen. Het opzetten en implementeren van zo’n actie of methodiek neemt in vele gevallen de vorm aan van een project. Werken via projecten wordt veel gedaan om op een systematische en planmatige wijze een (gezondheids)probleem te verhelpen. Je doorloopt daarbij verschillende fasen, werkt volgens een planning en een budget en je betrekt en werkt samen met relevante partners.

Het opzetten en managen van een (gezondheids)project houdt natuurlijk nog meer in dan de bovenstaande stappen voor gedragsverandering. Daarom hebben we een werkwijze uitgebouwd voor het ontwikkelen en implementeren van acties en methodieken, en voor het managen van het project dat je daarvoor opzet. Die werkwijze heet ‘projectmatig werken’ en bestaat uit verschillende bouwstenen.

De bouwstenen gidsen je doorheen de fasen van projectmatig werken en helpen je te komen tot een kwaliteitsvolle methodiek. Bovenstaande stappen voor gedragsverandering zitten helemaal verweven in de werkwijze projectmatig werken en geven er een specifieke invulling aan.

Binnenkort ontdek je de bouwstenen en fasen van projectmatig werken op onze website. Ga intussen al aan de slag met de drie stappen voor gedragsverandering!