Binnenkijken in de ramadan

14.05.2019

Het is vastenmaand voor alle moslims. Een hele maand lang mogen ze niet eten of drinken bij daglicht. Ramadan, wat doet dat met een mens? Hoe hou je het staak-het-eten-en-drinken op een gezonde, evenwichtige manier vol? Wij stelden deze en andere vragen aan onze Belgisch-Marokkaanse medewerkster Hasna.

Hasna haar roots liggen in Marokko, haar leven in België. Samen met haar man en drie kinderen woont ze in Brussel. Ook voor haar en haar gezin startte op 6 mei de ramadan, een periode van zuivering. “Onze maag moet rusten, we zuiveren ons lichaam.” Ze vertelt over haar ervaringen. Wij waren een en al oor. 

Dagen niet eten en drinken, voor niet-moslims lijkt dat onmogelijk. Hoe beleef jij dat?

“Voor mij is het logisch om een maand lang niet te eten of te drinken. Ik stel me er geen vragen bij. De ramadan gebeurt gewoon. Eerlijk: de ramadan is vaak moeilijk en je hebt soms lichamelijke ongemakken … Maar mijn geloof is mijn kracht en die is sterk genoeg om dit te overbruggen. Ik zou mij geen leven zonder ramadan kunnen of willen voorstellen. Het is de wil van mijn god en de profeten. Dat betekent niet dat ik uitkijk naar de ramadan, het blijft een uitdaging. Maar het is er eentje die ik aanga.”

Wat doet de ramadan met je lichaam?

“De eerste drie dagen heb ik hoofdpijn of ben ik misselijk en heel moe. Ik denk dat dat komt omdat ik met koffie stop. Ik drink normaal elke dag een aantal kopjes. Behalve tijdens de ramadan, natuurlijk. Mijn lichaam moet even ontgiften, maar na drie dagen merk ik de ontwenning al niet meer. Dan kan ik er weer tegenaan. Wel ben ik vaak moe tijdens de ramadan.” 

Hoe ga je om met die vermoeidheid?

“Ik probeer te slapen.” (lacht) “Omdat ik een vrij fysieke job heb, is dat extra moeilijk. Ik kan niet lang wakker blijven. Ik ga meteen naar bed na de iftar of het eten na zonsondergang en het gebed. Ik sta ’s nachts niet op voor een tweede maaltijd. Rond 4 of 5 uur gaat mijn wekker dan om te gaan werken, dan drink ik veel water en eet ik een paar dadels. Op zich denk ik niet veel aan eten tijdens de ramadan. Ik eet omdat het moet. Ik probeer vooral veel te slapen, daar haal ik mijn energie uit. Ik val wel vaak veel af tijdens de ramadan, maar dat vind ik niet zo erg. (lacht) 

Kan je de ramadan gezond aanpakken?

“Jazeker. Wij eten thuis altijd gezond, dat vinden we belangrijk. Als kind at ik veel suikers en vetten, maar ik heb mijn eetgewoonten veranderd, verbeterd. We eten veel groenten en fruit, vis, melkproducten, eieren … En we wisselen af tussen rijst, pasta, puree of gekookte aardappelen. Als we vlees eten, dan stoom ik het eerst op een laag vuurtje en pas later voeg ik wat olijfolie en kruiden toe. Maar dit jaar proberen we de ramadan vleesvrij te houden.”

Wat komt er bij jullie op tafel tijdens de ramadan?

“Ik maak verschillende dingen klaar voor de iftar, iedereen eet wat hij of zij wilt. Wat er bij ons altijd staat zijn soepen, bijvoorbeeld met linzen, milkshakes, versgeperste fruitsappen, dadels en water en thee. De focus bij ons ligt vooral op groenten en fruit. Die zijn altijd overvloedig aanwezig.” 

Doen alle moslims het zoals jullie?

“Neen. Er zijn natuurlijk regels die iedereen moet volgen, zoals de tijdstippen van eten. We eten op het ritme van de zon. Wat er gegeten wordt en hoeveel, dat kiest iedereen zelf. De meeste moslims eten twee hoofdmaaltijden, ikzelf maar één, de iftar bij zonsondergang. Meestal linzensoep met brood. De meeste moslims eten ook de suhoor, rond 2u 30 à 3 uur ’s morgens. Mijn gezin ook, ze eten dan vooral fruit. Er zijn moslims die niet slapen en constant eten. Anderen staan er ’s nachts voor op. Elke familie pakt het aan zoals zij het wil. Sommige moslims kiezen vooral voor vet- en suikerrijke producten, wij houden het gezond en eten veel groenten, fruit, vis, soep en brood.”  

Hoe krijg je genoeg vocht binnen als je de hele dag niet drinkt?

“De meeste moslims drinken ’s avonds veel water of thee. Of ze staan ’s nachts op om te drinken. Mijn man kan niet zonder thee. Hij staat er ook voor op. Soms maakt hij me wakker zodat ik meer zou drinken, maar meestal slaap ik door. ’s Morgens voor het werk drink ik ook nog een aantal glazen water.”

Vanaf welke leeftijd beginnen moslims meestal met de ramadan?

“De regel is dat jongens en meisjes meedoen vanaf ze ‘man’ of ‘vrouw’ zijn geworden. Voor de meisjes is dat vanaf hun eerste maandstonden. Voor de jongens is dat wanneer hun lichaam begint te veranderen. We leren kinderen stap voor stap hoe ze aan de ramadan moeten meedoen. Als ze willen, mogen ze al voor de puberteit beginnen, door bijvoorbeeld nog maar één maaltijd te eten in plaats van meerdere overdag.” 

En als het niet lukt voor de kinderen?

Als kinderen voor hun puberteit proberen mee te doen aan de ramadan en dit niet volhouden, dan mogen ze natuurlijk wel eten. Het is mijn taak als moslima om de ramadan vol te houden, maar het is mijn taak als moeder om mijn kinderen te voeden. Mijn zoon van 16 doet al vier jaar mee met de ramadan, en dat loopt goed. Mijn dochter en zoon van 7 nog niet natuurlijk. Mijn dochtertje helpt me wel soms bij het koken. Da’s fijne moeder-dochter-tijd.”

Tips om gezond de ramadan aan te pakken? Die lees je hier.