Gezonde publieke ruimte

Eet gezond, beweeg genoeg en zorg voor ontspanning na het werk. Want het is goed voor je gezondheid! Gezondheid is niet enkel een kwestie van persoonlijke keuzes en genetische factoren. Ook omgevingsfactoren hebben een grote invloed. Is er een park in de buurt? Is er openbaar vervoer? Vind je makkelijk gezonde voeding? Gezondheid verdient een plaats in het ruimtelijk beleid. Het Vlaams Instituut Gezond Leven ontwikkelt hiervoor een ondersteuningsaanbod voor lokale besturen en verenigingen.

Wat is een gezond ruimtelijk beleid?

  • aandacht voor de effecten van luchtvervuiling en geluidshinder door verkeer
  • maakt van stappen, trappen en gebruik van openbaar vervoer de meest evidente vervoerskeuzes
  • zet in op de aanwezigheid van gezonde voeding op wijkniveau
  • gebruikt de publieke ruimte als hefboom om het mentaal welbevinden van de inwoners te verhogen en zet aan tot actieve recreatie
  • ontmoedigt roken in kindgerichte publieke ruimte
  • heeft bijzondere aandacht voor de noden van kinderen, ouderen en groepen met een lage socio-economische status.

Het ondersteuningsaanbod

  • Toolbox: vanaf 2018 kun je op deze website terecht voor rake argumentaties en wetenschappelijke onderbouwing, goede voorbeelden, instrumenten en aanbevelingen om gezondheid sterker op te nemen binnen het ruimtelijk beleid van je gemeente.
  • Methodiek om lokaal het draagvlak te vergroten: Alleen in het samenspel van burgers, verenigingen en besturen kunnen we gezonde omgevingen voor iedereen mogelijk maken. Daarom is er ‘plein vol gezondheid’ dat gemeenten, middenveld en burgers aanzet om te experimenteren met het gezond inrichten van hun plein. Aan de hand van een handleiding maken Logo’s, verenigingen en lokale besturen samen met burgers de analyse van het plein in hun wijk. Ze dromen hoe het ideale gezonde plein van de toekomst eruit ziet en gaan na hoe ze een stap hiernaar toe kunnen zetten via tijdelijke inrichting.
  • GIS-analysetool gezonde buurten: GIS-analysetool ‘gezonde buurten’: Met deze tool ga je na hoe de verschillende buurten binnen je grondgebied scoren op vlak van een aantal gezondheidskenmerken. De internationaal erkende ‘walkability-score’ is de basis van de tool. Hiermee krijgt iedere buurt een score vanuit het thema actieve verplaatsing. Met behulp van een handleiding vullen we de analysekaart aan met lokale data, zodat een brede analyse vanuit gezondheid mogelijk is.
  • Vormings- en ondersteuningsaanbod: voor zowel ruimtelijk planners, gezondheidsprofessionals en middenveldorganisaties.

Door in te zetten op deze 4 verschillende pijlers in het ondersteuningsaanbod kan iedere gemeente kiezen welk soort aanbod in de eigen context het meest geschikt is. 

Het Vlaams Instituut Gezond Leven realiseert dit niet alleen. De VRP, VVSG, Infopunt Publieke ruimte, Ruimte Vlaanderen, de Logo’s en het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid  zijn actief betrokken in de stuurgroep van het project. Daarnaast werden werkgroepen samengesteld met partners uit het middenveld en lokale overheden om de producten mee vorm te geven.  Het project ‘gezonde publieke ruimte’ wordt mogelijk gemaakt door de Vlaamse overheid, afdeling zorg en gezondheid.