Co-creatie met (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie maakt rookstopinterventies beter
Kwetsbare (toekomstige) ouders roken vaker en hebben het moeilijker om te stoppen. Tegelijk vinden zij minder vlot de weg naar bestaande ondersteuning. Een recente Nederlandse studie onderzocht hoe rookstopbegeleiding beter kan aansluiten bij hun noden, door deze samen met de doelgroep te ontwikkelen.
In het onderzoek werd het bestaand programma Rookvrije Ouders aangepast via co-creatie: een proces waarbij ouders, zorgverleners, begeleiders en onderzoekers samen nadenken over verbeteringen. Tijdens verschillende sessies brachten zij drempels, noden en mogelijke oplossingen in kaart.
Gratis begeleiding
Rookvrije Ouders biedt (toekomstige) ouders gratis begeleiding bij het stoppen met roken of vapen via een erkende coach, met meerdere gesprekken op maat (telefonisch of online). Het richt zich op mensen met een kinderwens, zwangere vrouwen (en hun partner) en ouders, en wordt terugbetaald door de ziekteverzekering.
Uit de studie blijkt dat stoppen met roken voor deze doelgroep bemoeilijkt wordt door een combinatie van factoren. Denk aan stressvolle levensomstandigheden (zoals financiële problemen of instabiele huisvesting), sociale omgevingen waarin roken normaal is en gevoelens van schaamte of angst om te falen. Ook blijkt dat zowel (toekomstige) ouders als zorgverleners roken en rookstopondersteuning vaak te weinig bespreken.
Nood aan persoonlijke aanpak
De co-creatie leverde concrete aanbevelingen op om ondersteuning toegankelijker en effectiever te maken. Zo is er nood aan meer gepersonaliseerde begeleiding, verschillende vormen van ondersteuning (telefonisch, video, groep, face-to-face) en het betrekken van partners of het sociale netwerk. Ook duidelijke communicatie, snelle opvolging en langdurige ondersteuning na een stoppoging blijken cruciaal.
Daarnaast benadrukt de studie het belang van een niet-veroordelende aanpak en het normaliseren van herval. Door beter aan te sluiten bij de leefwereld van ouders, wordt rookstopondersteuning niet alleen effectiever, maar draagt het ook bijd aan het verkleinen van gezondheidsverschillen.
De studie, die verscheen in BMC Public Health, vind je hier.