Dagelijks voldoende bewegen is goed voor je gezondheid.  

De inrichting van de publieke ruimte heeft een grote invloed op hoeveel wij bewegen tijdens onze vrije tijd of tijdens onze actieve verplaatsingen. Een publieke ruimte die uitnodigt tot actief verplaatsen, zal ook een positieve invloed hebben op de luchtkwaliteit, de geluidsoverlast en het mentale welbevinden. Een publieke ruimte die uitnodigt tot bewegen in de vrije tijd, is een publieke ruimte met toegankelijke speel- en sportterreinen, en toegankelijke natuur waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Kortom, een bewegingsvriendelijke publieke ruimte zal bijdragen tot verschillende facetten van een gezonde publieke ruimte. 

Ruimtelijk beleid en beweging

Actief verplaatsen en ruimtelijke planning

Inwoners van buurten met een hoge walkabilityscore verplaatsen zich meer op een actieve manier. Een buurt met een hoge walkabilityscore wordt gekenmerkt door een hoge woondichtheid, functiemix en stratenconnectiviteit. Deze drie kenmerken vormen samen de ‘walkabilityscore’ van een buurt. Hoe hoger de buurt scoort op de drie kenmerken, hoe meer de inwoners er bewegen.

Compacte kernen realiseren zal dus zorgen voor een hogere walkabilityscore en meer actieve verplaatsingen. De walkability-score-tool geeft je een inzicht in de walkabilityscore van de buurten in jouw gemeente.

Ook een gezonde mobiliteitsplanning met aandacht voor het S.T.O.P.-principe, waarbij de hiërarchie Stappen, Trappen, Openbaar vervoer en dan pas Personenwagens is, zal actieve verplaatsingen stimuleren.

Actieve vrije tijd en ruimtelijke planning

Het is belangrijk om mogelijkheden voor actieve vrije tijd in te plannen op verschillende schaalniveaus.

Op straatniveau denken we bijvoorbeeld aan speelstraten, leefstraten en speelprikkels op straat.

Op buurtniveau denken we aan parkjes of speeltuinen. Grotere parken op wijkniveau bieden meer ruimte om te wandelen, te spelen en te sporten.

Op stedelijk of regionaal niveau spelen sportcentra en recreatiedomeinen een belangrijke rol. 

Belangrijk is dat de ‘open ruimte’ en natuur zo veel mogelijk behouden wordt. Deze ruimte moet toegankelijk zijn en moet actieve transportalternatieven bevoordelen.

Actief verplaatsen en ruimtelijke inrichting

Om actieve verplaatsing te stimuleren is het belangrijk om de publieke ruimte in te richten vanuit het S.T.O.P.-principe, met voldoende aandacht voor groene natuurelementen.

Inrichtingsmaatregelen kunnen gericht zijn op de aanpassing van de infrastructuur of kunnen inspelen op de beleving.
Inzetten op een gezond mobiliteitsbeleid zal leiden tot meer actieve verplaatsingen.

Actieve vrije tijd en ruimtelijke inrichting

De inrichting en de bereikbaarheid van parken, pleinen en recreatiedomeinen kan beweging stimuleren. Daarnaast kunnen ook straten actieve vrije tijd promoten door bijvoorbeeld spelelementen toe te voegen.

Walkabilityscore-tool

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mensen zich vaker actief verplaatsen in gebieden waar de woondichtheid, de stratenconnectiviteit en de functiemix groter is. Gezond Leven ontwikkelde een tool die deze factoren op een kaart zichtbaar maakt. Omdat meer actieve verplaatsingen een essentieel onderdeel zijn om een gezonde publieke ruimte te realiseren, moedigen we lokale besturen aan om deze tool te gebruiken in de analysefase van projecten die de publieke ruimte vorm geven.

Natuurrijke omgevingen

Een gezonde geest in een gezond lichaam. Er is een sterk positief verband tussen de aanwezigheid van groen, mentaal welbevinden en beweging.  

Toegankelijk en recreatief groen in je omgeving zet aan tot bewegen. Spelen in de natuur helpt kinderen om hun motorische vaardigheden te ontwikkelen. 

Van de open ruimte tot op straatniveau: begroeiing is van groot belang bij hoe we over de gezonde publieke ruimte denken! 

Ruimtelijke strategieën

Kernen en open ruimten zijn oases van opportuniteiten om de gezonde keuze van meer beweging evident te maken. 

Gezonde mobiliteit

Stappen en fietsen of het openbaar vervoer nemen, is gezonder dan de auto te nemen, niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen.