Jullie jeugdhulporganisatie kan kinderen-jongeren-gezinnen helpen gezonder te leven. Hoe dit aansluit bij het kwaliteitsdecreet, de kinderrechten en jullie visie op jeugdhulp lees je hier.

Kwaliteitsdecreet

Binnen het kwaliteitsdecreet staan verschillende aspecten van gezond leven onder het pedagogisch profiel van de kernprocessen. De kernprocessen omschrijven de basisprocessen en -procedures op basis waarvan een organisatie haar hulpverlening vormgeeft. Het subthema ‘pedagogisch profiel’ gaat over de visie op de hulpverlening en over afspraken omtrent essentiële aspecten van de hulpverlening. Met deze essentiële aspecten van de hulpverlening wordt minimaal bedoeld de contextwerking, een systeem van belonen en straffen, maatschappelijke participatie, algemene afspraken en regels voor de gebruiker, veiligheid van de gebruiker, hygiëne en medische zorgen, gezonde voeding, gezonde relationele en seksuele ontwikkeling, verslavingsproblematiek en onderwijs in het hulpverleningstraject van de gebruiker. Zo hebben meerdere organisaties een werkgroep gezonde voeding, sport …

Hoe krijgt dit in praktijk vorm?

    Sinds 2015 evalueren verschillende werkgroepen jaarlijks de kernprocessen bij vzw De Loods. In de werkgroep gezonde voeding zitten begeleiders, teamcoördinatoren, directie, zorgcoördinatoren, contextbegeleiding, etc. Elk voorstel tot aanpassing, toevoeging of wijziging wordt voorgelegd aan een stuurgroep kwaliteit bestaande uit een teamcoördinator, een contextbegeleider, een zorgcoördinator en twee begeleiders. Bij de samenstelling van deze stuurgroep is bewust gekozen om geen directieleden te laten deelnemen. Zo is de meerzijdige partijdigheid en het participatieve bottom – up – karakter van dit continue evaluatieproces gegarandeerd.

    Bij Cirkant vzw is er een cel sport. Deze omvat teambegeleiders, begeleiders van de residentie en module DOT en uit alle hiërarchische componenten van de organisatie. Ze stemmen de verschillende deelprojecten op elkaar af en coördineren. Zeswekelijks vinden bijeenkomsten plaats waar sportactiviteiten worden gepland, georganiseerd, opgevolgd en geëvalueerd.

    Bij OOOC ’t Laar zorgde een begeleidster voor een herwerking en actualisatie van het voedings- en gezondheidsbeleid. Er is een hernieuwde visietekst met praktische implicaties opgenomen bij het pedagogisch profiel in het kwaliteitshandboek. Na een vorming bij Vlaams Instituut Gezond Leven en verschillende pedagogische vergaderingen beslisten ze een aantrekkelijker voedingsbeleid te voeren. Ze vertrekken van een positieve, stimulerende houding. Maken gezonde keuzes meer voor de hand liggend en stellen de jongeren in staat meer controle te krijgen over hun gezondheid en deze te verbeteren. De visie wordt in de praktijk gebracht op vier beleidsdomeinen: Educatie, omgevingsinterventies, afspraken en zorg en begeleiding.

    Recht op gezond leven

    Alle kinderen en jongeren hebben recht op een gezond leven.

    Ouders of, al naar gelang het geval, wettige voogden, hebben de verantwoordelijkheid voor de opvoeding en de ontwikkeling van het kind. Dat betekent dat zij ervoor moeten zorgen dat kinderen liefde en aandacht krijgen, gezond en goed eten, een bed hebben om in te slapen, kleren hebben om aan te trekken en dat ze naar school kunnen. De overheid helpt daarbij met geld, hulp en zorg. En als het thuis niet goed gaat, moet de overheid ervoor zorgen dat je ergens anders wordt opgevangen.
    kinderrechtencommissariaat en kinderrechten.nl

    In een inclusieve samenleving waarin iedereen sociaal, maatschappelijk en economisch mee kan doen, is gezondheid voor ieder mens cruciaal. Jeugdhulp doet dit door zelf een gezond aanbod te hebben en gezond gedrag bij de jongeren te stimuleren vanuit een positieve insteek en zoveel mogelijk aansluitend bij je reguliere begeleidingsopdracht.

    Door rekening te houden met de wereld na 18 jaar, na de time-out, naast de dagopvang en diagnose, loopt het recht op een gezond leven door na de opvang/begeleiding. Het gezondheidsbeleid gaat dus niet enkel over het aanbod binnen en van de voorziening. Het leven naast de begeleiding en na een eventueel verblijf is evenzeer binnen de scope van het gezondheidsbeleid. Hoe je dit kan uitwerken, vind je hier.

    Preventie

    Preventie van is voor jullie een kerntaak. Met een aanbod van preventieve gezondheidszorg om de gezondheid, groei en ontwikkeling te beschermen, te bewaken en te bevorderen. Op lichamelijk, cognitief en sociaal-emotioneel vlak.

    “Er wordt dikwijls pas aan gezondheid gewerkt als er zich problemen voordoen, en dat is er fout aan. Bij ons ontstaat er dan een werkgroep ‘obesitas’ en een werkgroep ‘anorexia’, en geen rond gezonde voeding.”
    medewerker medische dienst, MFC

    Gezondheid wordt vaak een issue bij problemen. Diabetes type 1, obesitas … Toch vragen we je niet enkel dan te richten op de kansen van een gezond leven.

    Werk ook intensief met jongeren die geen gezondheidsproblemen vertonen, die al gezond leven. Kinderen zonder overgewicht, die zich niet eenzaam voelen, die al sporten, die geen moeilijke eters zijn … Versterk en ondersteun hen ook in waar zij nog kunnen en willen groeien.

    “Want ook dat leerde ik van jou: richt je blik op je leuke momenten, op wat je kan, op waar je krachten en talenten liggen. Ondanks mijn twijfels en talrijke dipjes, ben ik er nu van overtuigd dat ik misschien wel problemen heb, maar geen probleem ben.”
    fictief Gitte in een brief naar Nadia

    Focus bij kinderen en jongeren met een gezondheidsprobleem niet enkel op het gezondheidsprobleem aanpakken. Bv. een meisje met overgewicht enkel aanspreken vanuit het verminderen van haar gewicht. Als zij graag wil werken rond luchtkwaliteit en risico’s op astma of allergieën, dan is dit ook waardevol en verbetert het ook haar gezondheid.

    Richting van het beleid

    Naast de harde wetgeving van het kwaliteitsdecreet en de kinderrechten zijn er nog enkele zaken waarom jeugdhulp moet/wil werken aan de kansen om gezond te leven.

    • Werken aan thema's als voeding, beweging en mentaal welbevinden linken we met positief leefklimaat. Een veilige en gestructureerde omgeving creëren. Met aandacht voor het individu, waarin een goede sfeer heerst, iedereen aanvoelt dat ze dingen kunnen leren en waarin er een goede balans is tussen flexibiliteit en controle.
    • Een gezonde omgeving met keuzemogelijkheden, helpt capabilities realiseren. Klik hier om meer te weten over hoe we in ons aanbod capabilities en gezonde gasten verbinden.

    Getuigenis: Gezonde Gasten eten ook wel eens choco

    Dit klinkt allemaal wel heel theoretisch. En je vraagt je misschien af of het sop de kolen waard is? Vzw Cirkant in Turnhout toont van wel. Zij gingen alvast aan de slag. Een enthousiast gesprek over wat Gezonde Gasten bij hen teweegbrengt.

    Overtuigd om (nog) meer te doen?

    Werk samen via het stappenplan een beleid met gevarieerde acties uit.