Klimaatverandering brengt extra gezondheidsrisico’s met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan meer hitteperiodes, verhoogde ozonconcentraties, exotische insecten die makkelijker in onze contreien overleven en ziektes kunnen verspreiden, of het meer voorkomen van overstromingen en zware onweren in België.

Wat is klimaatverandering?

Klimaatverandering is de verandering van het klimaat die grotendeels te wijten is aan menselijke activiteiten zoals het gebruik van fossiele brandstoffen en ontbossing. Weerfenomenen in België zoals neerslag, sneeuw en hittegolven kunnen hierdoor meer of minder voorkomen.

De mogelijke gevolgen van klimaatverandering zijn talrijk. Zo brengt het onder meer overstromingen, droogtes, hitteslachtoffers, koudegolven en verspreiding van ziektes met zich mee. Ook zorgt het voor extra verlies van biodiversiteit, aantasting van de voedselproductie door de landbouw, economisch verlies etc.

Op deze infopagina gaan we dieper in over de effecten van de klimaatverandering op de gezondheid.

Gevolgen voor de gezondheid?

Hitte

Tijdens de zomer kan het erg warm worden. Tegen 2100 worden er in Vlaanderen wel 50 hittegolfdagen per jaar verwacht. Vooral in bebouwde gebieden, zal de temperatuur extra oplopen. Dit noemt men het ‘hitte-eilandeffect’. Hitte kan heel wat gezondheidsklachten veroorzaken. Klachten die kunnen voorkomen zijn o.a. uitdroging, zwelling door warmte (warmte-oedeem), warmtekrampen, uitputting door hitte, hitteslag of zelfs hitteberoerte. Een hitteberoerte kan zelfs dodelijk zijn. Vooral bij een hoge vochtigheidsgraad kan de lichaamstemperatuur snel stijgen, ook al is de omgevingstemperatuur niet extreem hoog.
Zeker kwetsbare groepen, zoals ouderen, kinderen, sociaal geïsoleerde mensen en chronisch zieken, zijn hier extra gevoelig voor.

Ozon

Ozon is een erg agressief gas dat vooral op warme zomerdagen voorkomt. Het beschadigt je slijmvliezen en dringt door tot diep in je longen, waar het lokale ontstekingsverschijnselen veroorzaakt. Bovendien maakt ozon je luchtwegen gevoeliger voor allergenen, wat kan leiden tot astma-aanvallen.

Vector-overdraagbare ziektes

De klimaatopwarming zorgt ervoor dat er meer insecten voorkomen die ziektes kunnen overdragen op de mens. Sommige insecten kunnen nu overleven in onze streken, waar ze vroeger niet konden overleven zoals de malariamug. Ook onze inheemse insecten komen in grotere aantallen voor zoals teken die o.a. de ziekte van Lyme kunnen verspreiden.

Extreem weer

Extreme weersomstandigheden (stormen, overstromingen, droogtes …) hebben een rechtstreekse invloed op de gezondheid. Ze kunnen leiden tot verdrinking, hartaanvallen, verwonding, infecties ... Daarnaast hebben ze ook een indirecte impact omdat ze problemen kunnen veroorzaken met de waterbevoorrading en voedselproductie.

Allergenen

Klimaatverandering heeft een effect op de vegetatie en het vrijkomen van de pollen. Concentraties van deze allergenen zijn tijdens warme perioden vaak hoger. Hierdoor zal de last voor mensen die allergisch zijn voor deze stoffen vaak toenemen.

Hoe blootstelling beperken?

  • Beperk bij hoge ozonwaarden je activiteit tussen 12 en 22 uur. Je kan de actuele luchtkwaliteit volgen op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij.
  • Volg de tips van warmedagen.be tijdens warme periodes.
  • Ben je allergisch voor pollen? Op de website van Sciensano kan je huidige pollenconcentratie in de lucht vinden en hoe je je hier best tegen beschermt.
  • Neem een kijkje op tekenbeten.be om te leren hoe je je tegen teken en tekenziektes kan beschermen.
  • Twijfel je of je te maken hebt met een exotische vector (overbrenger van ziektes, bv. tijgermug …) contacteer dan het Logo van je regio.

Hoe klimaatopwarming voorkomen?

Zelf kun je een aantal eenvoudige dagelijkse acties ondernemen om mee je steentje bij te dragen om klimaatverandering tegen te gaan. Lees er hier meer over.

Op de website van het departement Omgeving kom je te weten wat de Vlaamse Overheid aan klimaatopwarming doet.

Meer weten?

Neem contact op met de medisch milieukundige van het Logo van je regio.

Logo Logos