Veelgestelde vragen over corona & roken/vapen

Corona zorgt voor veel vragen en onzekerheden, ook bij rokers. In de media verschenen berichten over de link tussen roken/vapen en het virus, maar hoe zit de vork in de steel? Welk advies geven we aan rokers en vapers? De meest gestelde vragen en antwoorden vind je hier.

Heb je door te roken meer kans om corona te krijgen?

Rokers hebben over het algemeen longen met een minder goede afweerreactie. Hierdoor lopen ze meer risico op longweginfecties dan niet-rokers, en zijn ze over het algemeen gevoeliger voor infectieziekten en virussen. Zeker is het nog niet, maar wellicht geldt dit eveneens voor het huidige coronavirus. Rokers kampen ook meer met ziekten van hart en bloedvaten. Als roker ben je dus kwetsbaarder en wellicht ontvankelijker voor het virus. 

Ook raak je tijdens het roken vaak je lippen en gezicht aan met je vingers, meer dan een niet-roker dat doet. Zo stijgt de kans ook dat het coronavirus wordt overgedragen van je hand naar je mond, neus, ogen … Daarom is het belangrijk om de geldende preventie- en hygiënemaatregelen goed toe te passen. 

Deel zeker geen sigaret, waterpijp of e-sigaret met iemand anders, zelfs al is die persoon niet ziek. Als een (e-)sigaret of waterpijp van mond tot mond gaat, kan deze het virus overdagen. 

Heb je als roker meer kans op complicaties als je besmet bent met corona? 

Ja, er is steeds meer bewijs dat dit zo is. De vaststelling kan onder meer gemaakt worden op basis van ervaringen met rokers bij uitbraken van andere coronavirussen. 

Hoe komt dit? Roken verstoort het immuunsysteem, zowel in het algemeen als specifiek in de longen. Daardoor werken die laatste minder goed. Omdat roken de trilhaartjes van het slijmvlies in de luchtwegen beschadigt, komen vervuilende stoffen ook gemakkelijker binnen bij rokers. Roken zorgt bovendien voor meer ontstekingsreacties en minder ‘reservecapaciteit’ omdat de longfunctie al verminderd is.

Daarnaast is roken ook erg schadelijk voor het hart en de bloedvaten. Mensen met een cardiovasculaire ziekte hebben meer kans op ernstige complicaties bij corona. Om al die redenen zullen rokers als ze besmet zijn wellicht hevigere complicaties hebben. 

Heb je als ex-roker een groter risico op corona? 

We weten vandaag niet of ex-rokers een hoger risico op het coronavirus hebben dan mensen die nooit gerookt hebben. Rokers hebben in het algemeen een verhoogd risico op longinfecties, maar de longen helen relatief snel als er gestopt wordt met roken. Hoe lang het precies duurt om het risico terug te brengen tot dat van iemand die nooit heeft gerookt, dat weten we niet. 

Maar als je vroeger gerookt hebt en nu gestopt bent, dan is de kans groot dan je een kleiner risico op ernstige complicaties hebt als je besmet bent met corona. Kleiner dan als je nog steeds zou roken.

Heeft het zin om net nu – middenin de coronacrisis – te stoppen met roken? 

Jazeker, het is altijd een goed moment om een volgende stoppoging te ondernemen. Zeker nu, want roken maakt je extra kwetsbaar voor corona. 

Stoppen met roken is het beste wat je kan doen om je eigen gezondheid en die van je omgeving blijvend te verbeteren, nu en in de toekomst. Het zorgt vrijwel meteen voor een betere longfunctie en werking van je hart en bloedvaten. De verbeteringen op het vlak van gezondheid blijven daarna snel toenemen. Je lichaam en longen kunnen opnieuw adequater op een infectie reageren. Niet-rokers hebben minder kans om besmet te geraken met corona en om ernstige symptomen te ontwikkelen als er toch besmetting is. 

Maar misschien is dit niet de gemakkelijkste periode om te stoppen? Omdat corona toch al veel stress meebrengt. Anderzijds: misschien is dit moment net wél heel geschikt? Omdat je je vandaag nog meer zorgen maakt over je gezondheid en het roken. Probeer het daarom gewoon en doe een stoppoging. Je weet toch dat je daarbij goede en goedkope hulp kan krijgen? 

Ik wil stoppen met roken, waar kan ik terecht voor hulp? 

Er zijn verschillende manieren om te stoppen met roken. Zo kan je op eigen houtje stoppen, wat de meeste rokers trouwens doen. Als je dat wil proberen, lees dan onze tips

Je kan ook een rookstop-app gebruiken. Wil je je slaagkans om te stoppen en gestopt blijven verhogen? Laat je dan begeleiden door een tabakoloog. Omdat iedereen vandaag ‘in zijn kot’ moet blijven bieden veel tabakologen nu ook rookstopbegeleiding aan via whatsapp, skype…Dankzij de Vlaamse overheid kan stoppen met de tabakoloog aan een voordelig tarief

Ook de tabakologen van Tabakstop verzekeren een uitstekende rookstopbegeleiding via de telefoon. Bel hiervoor naar het gratis nummer 0800 111 00.

Hoe kan ik mijn huisgenoten beschermen tegen sigarettenrook nu ik moet thuisblijven? 

In sigarettenrook zitten meer dan 250 schadelijke stoffen, minstens 50 daarvan zijn kankerverwekkend. Als je rookt in huis, roken je huisgenoten mee. Passief roken heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid. 

Hoe bescherm je je huisgenoten tegen tabaksrook? De beste manier is natuurlijk stoppen met roken. Zie je dat momenteel niet zitten, ga dan steeds buiten roken. Rook bijvoorbeeld op je terras of balkon. Hier alvast enkele tips: 

  • Rook wanneer je toch naar buiten moet, bijvoorbeeld als je de vuilnisbakken buitenzet of boodschappen doet. 
  • Slecht weer? Hang een jas of paraplu bij de deur. 
  • Kun je écht niet naar buiten en weet je dat je straks echt zin gaat krijgen in een sigaret? Gebruik dan een nicotinekauwgum of andere nicotinevervanger, zo verdwijnt die goesting weer. 
  • Vind je buiten roken ongezellig? Maak dan iets moois van je vaste plekje buiten. 

Lees meer op www.nooitbinnenroken.be.

Heb ik als vaper meer kans om corona te krijgen? 

Een e-sigaret gebruiken betekent dat er, net zoals bij roken, meer contact is tussen vingers en gezicht (mond, neus, ogen …). Dat verhoogt de kans dat het virus toegang krijgt tot je lichaam. Vapers moeten dus extra waakzaam zijn en goed de geldende preventie- en hygiënemaatregelen in acht nemen. 

Er is geen bewijs dat vaping zélf het risico op een besmetting verhoogt of de ontwikkeling, eenmaal besmet, verergert. Maar vapers met een lange voorgeschiedenis als roker kunnen wel tot dezelfde kwetsbare groepen behoren als rokers. 

Kan ik als roker of vaper anderen besmetten met de rook of damp die ik uitblaas? 

Mensen kunnen wellicht niet besmet raken met het coronavirus via tabaksrook of via de (wolken) damp die vapers verspreiden, omdat het gehalte van slijm en speeksel erin te laag is om infectie te veroorzaken. Er is in elk geval geen wetenschappelijk bewijs voor. 

Voorzichtigheid moet inderdaad de regel zijn: vapers die graag grote wolken uitblazen doen dat beter niet nu, zeker niet in de omgeving van anderen. Zelfs uit de hoek van Tobacco Harm Reduction, dat beklemtoont dat vapen een veilig alternatief is voor roken, komen adviezen die aanmanen tot voorzichtigheid: vapers worden aangemaand:

  • om fysiek contact met anderen en met de nabije omgeving te vermijden;
  • om alleen apparaten met een laag vermogen te gebruiken;
  • om niet binnen te vapen;
  • en om buiten minstens 2 meter afstand te houden van anderen. 

Hoe ga ik als vaper best om met corona? 

De e-sigaret is een minder schadelijk product dan de tabakssigaret, maar hoeveel minder, daarover is discussie. De langetermijneffecten van vapen zijn ook (nog) niet bekend, als die al gemeten kunnen worden (want hoe de impact van roken en van vapen los van elkaar nagaan als bijna elke vaper een (ex-)roker is?). 

Uit voorzichtigheid is het daarom beter om ook te stoppen met vapen nadat je als roker bent overgeschakeld of de e-sigaret gebruikt hebt om te stoppen met roken. Maar als dat niet lukt – en zeker in deze stressvolle tijden is het niet gemakkelijk om te stoppen met tabak én met nicotine -, dan is het beter om te blijven vapen, en zeker niet terug te keren naar de tabakssigaret. 

Op dit moment wordt de toegang tot de e-sigaret voor rokers en ex-rokers bemoeilijkt, want de vapeshops zijn dicht, en online verkoop van nicotineproducten is in België niet toegestaan. Vapers die gezondheidswinst geboekt hadden door de tabakssigaret de rug toe te keren, staan nu misschien onder druk om terug te grijpen naar tabak en te hervallen in oude gewoonten? Overgeschakelde ex-rokers zullen misschien hervallen omdat de coronacrisis bij sommigen voor angst en stress zorgt en omdat gewone sigaretten makkelijker voorhanden zijn dan e-sigaretten? 

Bij bepaalde vapeshops kun je vandaag online wel nicotinevrije vloeistoffen met een aroma bestellen. Die kunnen gemengd worden met zogenaamde nicotineboosters, te koop in bepaalde verkooppunten die nog open zijn (krantenwinkels en andere). Wie een klassieke e-sigaretpen, box model of POD-systeem met nicotinezouten wil aanschaffen vindt doorgaans een beperkt assortiment in de krantenwinkels en tankstations. Zij verkopen ook een beperkt assortiment van e-liquids voor wie al een esigaret bezit. 

Ons advies is: als je een alternatief gevonden hebt in vapen en je wil of kan er (voorlopig) niet mee stoppen, maak dan gebruik van de beperkte mogelijkheden die vandaag wél nog voorhanden zijn om aan je nicotine te geraken. Maar vape op een voorzichtige manier, voor jezelf en de omstanders. 

Begin in ieder geval niet terug te roken. Er zijn naast de e-sigaret ook nog andere manieren om te stoppen met roken natuurlijk.

Onze adviezen op een rijtje 

  1. Als je rookt, probeer er dan mee te stoppen en doe een volgende stoppoging. 
  2. Als je toch blijft roken en je zit thuis en er zijn andere personen aanwezig in huis, rook dan nooit binnen, ga altijd naar buiten. 
  3. Bij vapers en rokers is er meer contact tussen gezicht en vingers, volg daarom deze voorzorgsmaatregelen goed op: was je handen regelmatig, raak je gezicht zo weinig mogelijk aan. 
  4. Deel geen sigaretten, waterpijp, e-sigaretten met anderen. 
  5. Als je moet hoesten, doe dat dan in een papieren zakdoekje of in je elleboog. 
  6. Hou minstens 2 meter afstand en blaas geen wolken rook of damp in de richting van anderen. 
  7. Als je als vaper niet meer aan de benodigheden kan raken die je gewoon was, probeer het dan te doen met wat nog voorhanden is. 
  8. Stop als vaper altijd volledig met roken (anders boek je geen gezondheidswinst). Als je alleen nog de e-sigaret gebruikt, keer dan – in deze coronatijden – zeker niet terug naar de tabakssigaret. 

Andere concrete adviezen over roken en vapen in coronatijden kan je krijgen bij de tabakologen van Tabakstop of Gezond Leven: www.gezondleven.be/contact, www.tabakstop.be

Meer lezen