Verhoog de motivatie. Maak hiervoor gebruik van de motiverende gespreksvoering. Dit doe je door aan een aantal zaken te werken:

  • ambivalentie verkennen
  • discrepantie ontwikkelen en vergroten
  • verandertaal uitlokken
  • verandertaal versterken

Ambivalentie verkennen

Mensen hebben vaak tegenstrijdige wensen, gevoelens, gedachten … over hun rookgedrag.

Bijvoorbeeld:

  • “Ik rook ’s avonds na het eten graag een sigaretje, maar wil ook een voorbeeld zijn voor mijn kinderen.”
  • “Ik wil wel stoppen met roken voor mijn gezondheid, maar dan zit ik gezellig op een terras en geniet ik toch zo van mijn sigaretje.”

Het is belangrijk om verder in te gaan op deze tegenstrijdige gevoelens. Dit noemen we het verkennen van ambivalentie. Help dat te doen door in gesprek te gaan en de persoon te laten verwoorden wat hij belangrijk vindt. 

Een hulpmiddel hiervoor is het maken van een balans. Dat houdt in dat je alle voor- en nadelen verkent van blijven roken en van rookstop. 

Het is belangrijk om oog te hebben voor beide kanten van de balans. Dit verkleint de kans op weerstand en laat ruimte ontstaan om over verandering na te denken. De patiënt voelt zich begrepen en ervaart dat het gesprek gaat over wat voor hem essentieel is, niet over wat zou moeten. 

Bijvoorbeeld:

  • “Wat zijn voor jou de voordelen van roken?”
  • “Wat zou je erbij winnen als je zou stoppen met roken?”

Discrepantie ontwikkelen en vergroten

Ga op zoek naar aansluiting tussen doel (rookstop) en een waarde die voor de persoon belangrijk is.  Naast gezondheid kunnen er nog heel wat andere waarden in verband gebracht worden met rookstop. Zoals: zelf de controle in handen hebben, een voorbeeld voor kinderen zijn, voor jezelf zorgen …

Als je zelf de boodschap verkondigt, dan werkt dit niet motiverend. Het is essentieel dat de persoon die zélf ontdekt in de loop van het gesprek. 

Door zijn ambivalentie te verkennen ontdekt de persoon dat zijn huidige rookgedrag in strijd is met een aantal belangrijke doelen of waarden. Dat noemen we discrepantie

Wanneer deze discrepantie uitgediept wordt, ontdekt de persoon het verschil tussen wat hij belangrijk vindt en wat hij doet. Hier ontstaat ruimte om dingen anders te willen doen. En zo vergroot de kans dat de roker de keuze maakt om te stoppen met roken.

Discrepantie ontwikkelen en vergroten kan je door verandertaal uit te lokken en te versterken.

Verandertaal uitlokken

Lees de uitgeschreven dialogen

Verandertaal uitlokken is een manier van communiceren waardoor de persoon zélf redenen om te veranderen en de voordelen daarvan aanhaalt. Zo motiveert hij zichzelf. Het is de persoon zelf die de argumenten voor rookstop onder woorden brengt en niet jij. Mensen laten zich vlugger overtuigen door wat zij zichzelf horen zeggen, dan door wat anderen vertellen.

Hoe verandertaal uitlokken?

  • “Misschien kan ik proberen om wat minder te roken.”
  • “Ik zou wel eens kunnen nadenken over stoppen met roken.”
  • “Ik weet natuurlijk wel dat roken slecht voor me is en dat ik eigenlijk beter zou stoppen.”
  • “Als ik op mijn 50ste niet wil sterven aan een hartaanval of longkanker, zou ik beter stoppen met roken.”

Verandertaal versterken

Als de persoon een uitspraak doet over rookstop is je reactie hierop essentieel. Door in te gaan op uitspraken die in de goede richting gaan (verandertaal), kan je het belang van verandering versterken. Ga dus in op de redenen die de persoon aanhaalt om te stoppen met roken. Zo kan je nog meer verandertaal uitlokken en de motivatie tot rookstop versterken.

Maar: een voornemen om te stoppen met roken is nog geen besluit. Ook al voert de persoon bepaalde acties al uit, zoals minder roken op een dag, wil dat niet zeggen dat hij al echt besloten heeft om te stoppen met roken. Uitlokken en versterken van verandertaal blijft cruciaal!

Voorbeelden verandertaal versterken

Hoe kan je verandertaal versterken?

Uitweiden en concretiseren

  • “Kan je hiervan een voorbeeld geven?”
  • “Hoe bedoel je precies?”

Verandertaal bevestigen

“Dat lijkt me een uitstekend idee!”

“Dat zou inderdaad kunnen helpen.”

Verandertaal samenvatten

“Je ziet verschillende redenen om te stoppen: minder afhankelijk zijn, een betere conditie, het goede voorbeeld geven voor je kinderen…”

Informatie geven