Herhaalde blootstelling
Meer info over deze techniek
Theoretische onderbouwing
Blootstellingseffect Open
Herhaalde blootstelling Open
Blootstellingstherapie Open
Vergelijkbare technieken
- Bij directe ervaring ligt de nadruk op het laten ervaren van een gedrag (maar ook de gevolgen ervan) bij de doelgroep. Er is niet noodzakelijk herhaalde blootstelling.
- Bekrachtiging en beloning hebben beide ook als doel om mensen positiever te laten staan tegenover bepaalde gedragingen (en deze ook meer te doen stellen). Dit gebeurt niet door het gedrag herhaaldelijk te tonen, maar door het te koppelen aan een positieve uitkomst.
- Modeling is – net als herhaalde blootstelling – een leertechniek. Bij modeling ervaart de doelgroep het gewenste gedrag niet (herhaaldelijk) zelf, maar doet een rolmodel het voor (= sociaal leren).
Hoe pas je deze techniek toe?
Herhaalde blootstelling pas je het makkelijkst toe via persoonlijk contact met de doelgroep. Zo kan de doelgroep het voorwerp of het gedrag via verschillende zintuigen ervaren (bv. tast, geur, …). Digitale toepassingen zijn ook mogelijk, als enkel visuele of auditieve blootstelling nodig is. De techniek kan zowel individueel als in groep worden toegepast.
Onderstaand stappenplan is uitgewerkt voor twee mogelijke gedragsdoelen: nieuwe voeding bij kinderen en condoomgebruik bij jongeren.
1. Maak het gedrag zichtbaar (eerste blootstelling) Open
2. Herhaal zonder druk Open
3. Verhoog vertrouwdheid Open
4. Koppel aan lichte, positieve associaties Open
5. Laat gedrag volgen uit vertrouwdheid Open
Inspirerende voorbeelden
Proeven proeven proeven
Deze visual van Gezond Leven toont hoe je via herhaalde blootstelling (via meerdere zintuigen) kinderen kan laten wennen aan nieuwe voeding. Hierdoor voelt het voor hen steeds veiliger en positiever om uiteindelijk te proeven. Eenzelfde voedingsmiddel, bijvoorbeeld broccoli, moet soms tien tot vijftien keer opnieuw worden aangeboden vooraleer het kind de smaak en textuur ervan kan aanvaarden.
Doe de test
De vzw Stop Darmkanker gebruikt herhaaldelijk de slogan ‘Doe de test’ om burgers positiever te doen staan tegenover deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De slogan wordt veelvuldig getoond op de website stopdarmkanker.be, op communicatiematerialen, in lezingen en events en op sociale media.
Referenties
Appleton, K., Hemingway, A., Rajska, J., & Hartwell, H. (2018). Repeated exposure and conditioning strategies for increasing vegetable liking and intake: systematic review and meta-analyses of the published literature. The American Journal of Clinical Nutrition, 108(4). https://doi.org/10.1093/ije/dyw319
Bartholomew Eldredge, L. K., Markham, C. M., Ruiter, R. A. C., Fernández, M. E., Kok, G., & Parcel, G. S. (2016). Planning health promotion programs: An Intervention Mapping approach (4th ed.). Wiley.
Dechêne, A., Stahl, C., Hansen, J., & Wänke, M. (2009). The Truth About the Truth: A Meta-Analytic Review of The Truth Effect. Personality and Social Psychology Review, 14(2), 238–257. https://doi.org/10.1177/1088868309352251
Hekkert, P., Thurgood, C., & Whitfield, T.W.A. (2013). The mere exposure effect for consumer products as a consequence of existing familiarity and controlled exposure. Acta Psychologica, 144(2). https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2013.07.015
Rijkeboer, M., & Van Den Hout, M. (2014, March 14). Nieuwe inzichten over exposure. Tijdschrift Voor Gedragstherapie En Cognitieve Therapie. https://www.tijdschriftgedragstherapie.nl/edities/tg-2014-1/2/Nieuwe-inzichten-over-exposure
Zajonc, R.B. (1965). The attitudinal effects of mere exposure. Institute for Social Research Library.
Auteur: Lien Van der Biest (Vlaams Instituut Gezond Leven vzw) met medewerking van de werkgroep gedragsinzichten