Energie 4x
We tanken energie

Creatieve uitspatting

Haal de kunstenaar in jezelf naar boven

De leerlingen leren

  • ... ontdekken welke ervaringen energie geven.
  • ... energie halen uit hun interesses en nieuwsgierigheid.
  • ... een evenwicht bewaken tussen energiegevers en -nemers.

Duiding

Met de methodiek ‘Creatieve uitspatting’ leven leerlingen zich helemaal uit op een blad papier, tot er geen wit vlekje meer te zien is. Hoe ze hun blad volkrijgen? Dat kiezen ze helemaal zelf, op basis van jouw arsenaal aan materiaal.

Uit deze artistieke uitdaging halen ze plezier en energie. Creatieve activiteiten verhogen het mentaal welbevinden door o.a. zelfexpressie en betekenisgeving. Jongeren kunnen gevoelens verwerken door iets te maken. Wanneer we in groep creatief bezig zijn, versterkt dat ook de sociale verbinding. Maak je klaar voor kunstzinnige chaos en leerlingen die beter in hun vel zitten!

Duur

meer dan 30 min

Aard

creatief

Doelgroep

Secundair onderwijs | speciaal voor BuSO

Werkwijze / stappenplan / omschrijving

1

Creativiteit als boost voor mentaal welbevinden

Vertel aan je leerlingen dat creatief bezig zijn meer is dan gewoon iets moois maken. Het helpt veel mensen om zich goed te voelen, hun hoofd even leeg te maken of lastige gevoelens, zoals boosheid, verdriet of angst, een plaats te geven.

Ook samen creatief werken – schilderen, tekenen, knutselen, bouwen, muziek maken, ... – zorgt ervoor dat leerlingen zich meer verbonden voelen met elkaar. Het versterkt de groepssfeer en het gevoel: “Ik mag er zijn, met mijn eigen ideeën.”

Met deze Happy Snack gaan leerlingen op een speelse manier experimenteren: kan schilderen of experimenteren met kleuren en vormen helpen om zich beter te voelen?

2

Action painting

Introduceer de kunstenaar Jackson Pollock. Vertel kort iets over zijn stijl en laat voldoende voorbeelden zien. Gebruik bv. dit filmpje: Jackson Pollock "action painting" (hier staat een stukje Spaanse tekst tussen). Toon ook voldoende afbeeldingen in kleur van zijn werken. (Helaas is het meeste videomateriaal in zwart-wit of van slechtere kwaliteit).

Wat valt de klas op aan de kunstwerken? Zien ze vooral veel kleur of vooral een bepaalde vorm? Laat ze enkele kenmerken opsommen, want straks is het aan hen om de stijl te imiteren!

Jackson Pollock gebruikte veel verf en spatte die gewoon op zijn doek. We noemen dit ‘action painting’. Soms danste hij zelfs met zijn verfborstel rond het canvas. Hij was pas klaar wanneer élk stukje van het doek bedekt was met een kleur.

Je kan zijn techniek dus zeker chaotisch noemen… maar ook héél leuk!

3

Hoe meer materiaal, hoe beter

Doop één tafel in de klas om tot de ‘creatietafel’ en verzamel daar al het materiaal dat de leerlingen kunnen gebruiken voor hun kunstwerk. Denk aan kleurpotloden, stiften, wasco’s, verf en houtskool, maar ook aan stickers, lijm, gekleurd papier, boombladeren, … Kortom: geef je leerlingen zoveel mogelijk opties om creatief te zijn.

Tip: hou in je materiaalkeuze wel rekening met de toestand van je lokaal (en je leerlingen) na de oefening.

4

Kunstenaars, attack!

Voorzie (grote) vellen papier voor de klas. Beslis hoe je de opdracht wil aanpakken:

  • In groepjes: je laat meerdere leerlingen samenwerken voor één kunstwerk. Hier zet je ook in op de verbinding in de klasgroep.
  • Per twee: je maakt er een duo-opdracht van. Ook hier link je het creatieve aan het sociale.
  • Individueel: je laat elke leerling apart op zoek gaan naar hun artistieke zelf. Met deze vorm zet je vooral in op zelfexpressie.

De uitdaging voor je leerlingen is tweeledig:

  • Krijg je blad vol. Schilderen, tekenen, kleuren, druppen, plakken, stempelen, ... Ze mogen al het beschikbare materiaal gebruiken, zolang er straks maar geen spatje wit meer te zien is.
  • Kies kleuren die je energie geven. Uiteraard mogen de leerlingen er een explosie van kleuren van maken, maar vraag hen om één of twee kleuren centraal te zetten: kleuren die hen oppeppen, goed doen voelen, energie geven. Kortom: positieve kleuren.

Geef je klas het startsein en laat de creatieve chaos losbarsten!

Tip: zet een strakke tijdslimiet op de opdracht en verlies zelf de tijd niet uit het oog.

5

Nu nog een naam

Wanneer iedereen klaar is (of de tijd op is), vraag je aan de leerlingen om hun kunstwerk een naam te geven. Lopen ze vast? Inspireer ze met enkele vragen:

  • Welke kleur springt eruit?
  • Is je creatie eerder licht of donker?
  • Welke vormen ontdek je erin?
  • Welk gevoel roept je kunstwerk bij je op?

Tip: wil je (nog meer) inzetten op verbinding? Laat je leerlingen dan elkaars kunstwerk een naam geven.

Laat ze ook hun kunstwerk ‘handtekenen’, zoals echte kunstenaars dat doen.

Uitbreiding: kunsttentoonstelling

Krijgt je klas maar geen genoeg van deze creatieve uitspatting? Organiseer dan een tentoonstelling met al hun creaties. Hang alle kunstwerken zichtbaar op in de klas en laat je leerlingen rondlopen en elk werk bekijken. Wat vinden ze er mooi aan? Wat ontdekken ze in de vormen? En welk gevoel krijgen ze erbij? Zo wordt deze opdracht nog een mooie gespreksstarter!

Tip: je kan deze oefening ook invullen als een klasproject waar elke leerling individueel aan bijdraagt. Zorg voor kleinere canvasdoekjes (één per leerling) en hang achteraf alle kunstwerken naast of bij elkaar. Zo krijg je een heus klasschilderij vol kleuren die je leerlingen energie geven!