De Tafel van Ada in Gent: samen koken verbindt en inspireert
Aanschuiven bij De Tafel van Ada? Dat kan in Gent! Dit initiatief brengt moeders uit verschillende culturen samen rond de kookpot om te koken en te praten. “Ze krijgen geen kant-en-klare tips vanuit een ivoren toren, maar wisselen vooral praktische ervaringen uit die vertrekken vanuit hun eigen leven", zegt projectmedewerker Liesbet Van Cauteren.
De Tafel van Ada is een pilootproject uitgerold door de Beweging voor Mensen met een Laag Inkomen (BMLIK) in de wijk Muide-Meulestede-Afrikalaan, gesubsidieerd door CM en Welzijnszorg. Het initiatief brengt moeders uit verschillende culturen samen om te koken, te praten en ervaringen uit te wisselen. Daarbij staat niet zozeer informatie over gezonde voeding centraal, maar wel de betekenis die voeding heeft in het dagelijks leven. Deelnemers gaan in gesprek over thema's zoals de invloed van cultuur op kookgewoonten, gezond eten met een beperkt budget en de uitdagingen die ze daarbij ervaren.
Een vaste groep aan tafel
- Betrouwbaar -
Omdat tijdens De Tafel van Ada wordt gesproken over de sociale, financiële en culturele aspecten van voeding, is een vertrouwelijke sfeer belangrijk. "Praten over die thema's kan gevoelig zijn", weet Liesbet Van Cauteren, projectmedewerker bij De Tafel van Ada. "Daarom wilden we voor de drie geplande sessies graag met een vaste groep werken. Maar dat bleek niet zo eenvoudig. De sessies gingen door in De Sloep, een laagdrempelige organisatie die gezinnen ondersteunt en mensen samenbrengt. Er komt daar veel volk over de vloer, waardoor nieuwe bezoekers soms ook graag wilden aansluiten. Maar wanneer de groep verandert, moeten we opnieuw investeren in vertrouwen en groepsverbondenheid. We zijn daar altijd heel flexibel mee omgesprongen. In de laatste sessie kwamen bijvoorbeeld ook de kinderen mee koken. Daardoor was er opeens zoveel volk dat we buiten alle picknicktafels bij elkaar hebben geschoven en er één groot familiefeest van hebben gemaakt."
“Iedereen mag iets zeggen, maar praten is niet verplicht. We willen dat alle vrouwen zich comfortabel voelen om over gevoelige zaken, zoals budget, te spreken”
Projectmedewerker Liesbet Van Cauteren
Om een veilige omgeving te creëren, worden bij elk gesprek kort enkele gespreksregels opgesteld: elkaar laten uitpraten, iedereen aan het woord laten en niet lachen om taalfouten. “De grootste uitdaging was om de wat ‘luidere’ stemmen aan tafel niet te laten overheersen, zeker wanneer de groep wat groter werd. Dan merkten we dat sommigen niet meer spontaan durfden te spreken”, zegt Liesbet. “Iedereen mag iets zeggen, maar praten is niet verplicht. We willen dat alle vrouwen zich comfortabel voelen om over gevoelige zaken, zoals budget, te spreken.”
De gesprekken startten daarom luchtig, met een voorstelling, het verwelkomen van nieuwe deelnemers en instapvragen zoals: “Wie bepaalt het budget in huis?” of “Welke producten vinden jullie duur?”. Van daaruit kwamen vaak diepere verhalen naar boven, bijvoorbeeld over de drempels die mensen ervaren om gebruik te maken van voedselvoorzieningen. Ook het samen koken en eten na het gesprek versterkte de onderlinge band.
Uitbeelden met poppetjes en een spelbord
- Begrijpbaar -
De groep was divers, met deelnemers uit Indonesië, Ivoorkust en Algerije. “Op zich kon iedereen zich min of meer verstaanbaar maken in het Nederlands”, legt Liesbet uit. “Hoewel we visuele gespreksleidraden en kaartjes gebruikten, dienden die vooral als ondersteuning. Interactie en dialoog bleken het krachtigste instrument. Deelnemers hielpen elkaar en de begeleider schakelde waar nodig tussen Nederlands, Engels en Frans. Ik had enkele poppetjes mee ter ondersteuning. Daarmee beeldde ik uit wat ik wou zeggen.”
“We staan ook stil bij de kennis en vaardigheden die de deelnemers hebben over gezonde voeding en voedselinitiatieven”
Projectmedewerker Liesbet Van Cauteren
Een bijkomende meerwaarde is dat we niet alleen tijdens de sessie zelf op een duidelijke manier proberen te communiceren, maar ook stilstaan bij de kennis en vaardigheden die de deelnemers hebben over gezonde voeding en voedselinitiatieven. Zo bekijken we bijvoorbeeld of de werking van een sociale kruidenier voldoende duidelijk is en of mensen weten hoe ze gebruik kunnen maken van het aanbod.”
Mensen leren van elkaar bij over voeding
- Bruikbaar -
De Tafel van Ada is een gespreksmethodiek waarbij de deelnemers bijleren over voeding, zonder een vastgelegd curriculum. “Ze krijgen geen kant-en-klare tips vanuit een ivoren toren, maar wisselen vooral praktische ervaringen uit die vertrekken vanuit hun eigen leven. Wij stellen hen de vragen, maar zij leren bij van elkaars antwoorden", zegt Liesbet.
“We zetten sterk in op een empowerende aanpak, waarbij mensen worden ondersteund om zelf gezonde keuzes te maken”
Projectmedewerker Liesbet Van Cauteren
Tijdens de sessie over koken met een klein budget deelden de moeders vooral wat voor hen werkt. “We zoomen dus ook in op hun succeservaringen. Zo wisselden ze tips uit over apps zoals Too Good To Go en PromoJagers, vertelden elkaar in welke winkels ze boodschappen doen, waar ze bijvoorbeeld volkoren wraps vinden en hoe ze haver, een gezond en betaalbaar ingrediënt, kunnen verwerken in maaltijden.”
Deze succeservaringen passen ook bij de visie van De Tafel van Ada. Liesbet: “We zetten sterk in op een empowerende aanpak, waarbij mensen worden ondersteund om zelf gezonde keuzes te maken en de nodige vaardigheden te ontwikkelen om dit ook in hun dagelijks leven toe te passen. Samen koken is daarbij een laagdrempelige en effectieve interventie: deelnemers doen niet alleen kennis op over gezonde voeding, maar versterken ook hun zelfvertrouwen en competenties. Een mooi voorbeeld hiervan is een dame die zelf het initiatief nam om de directie vande school van haar kinderen te vragen of er ook op school kon worden gekookt met andere ouders. Intussen wordt dit initiatief verder uitgewerkt via de ouderraad.”
Van gesprekstof aan tafel tot signaal
Elke gespreksronde werd afgesloten met samen koken en eten. “Maar we hopen wel dat dit nog niet de echte afsluiter is”, aldus Liesbet nog. “Uit de gesprekstafels halen we heel wat informatie: van welke systemen maken mensen die leven in voedselonzekerheid gebruik voor ondersteuning? En wat schort er aan die systemen? Zo vertellen mensen dat vaste pakketten in de voedselvoorziening niet zo handig zijn. Ze kunnen niet alles gebruiken en het is vaak ook niet meer lang houdbaar. Soms hebben mensen dan niet enkel niets gekregen, maar moeten ze ook nog betalen om het weg te smijten. Zo’n signalen bundelen we en hopen we terug te koppelen aan de beleidsmakers in het Gentse én andere belangrijke stakeholders.”
De 8 B's
Dit project is afgetoetst aan de 8 B's van toegankelijkheid.
