Wat kan je als professional doen om de gezondheidsongelijkheden die met roken samenhangen te verminderen?
Roken is een belangrijke motor van gezondheidsongelijkheid. Mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties roken vaker en ondervinden meer gezondheidsgevolgen, terwijl stoppen vaak moeilijker is door de impact van sociale, economische en omgevingsfactoren. Als zorg-, onderwijsprofessionals en lokaal bestuur kan je mee het verschil maken door rookgedrag beter te begrijpen, niet-stigmatiserend te ondersteunen en drempels naar rookstop en een gezondere leefomgeving te verkleinen. Op deze pagina vind je inspiratie, materialen en concrete handvatten om daarmee aan de slag te gaan.
Algemene tips
Toon begrip voor hardnekkig roken en geef oplossingen
Meer inzicht verwerven in de complexiteit van rookgedrag is een start.
Keur roken niet stilzwijgend goed
De rol van roken in het leven van mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties wordt goed uitgelegd door professor Sharon Cox van de London South Bank University. Ze geeft aan hoe professionals die met deze mensen werken vaak toch hun ‘stilzwijgende goedkeuring’ geven aan het ‘laatste plezier’ van roken.
Doe dat niet, er zijn zoveel andere zaken die je kan doen om tabaksgerelateerde gezondheidsongelijkheid terug te dringen:
- Informeer de rokers die je ontmoet beter over de zes effectieve methoden die er zijn om te stoppen met roken. Gezond Leven ontwikkelde hierover verschillende materialen:
- Gebruik onze inspiratiegids over proportioneel universalisme. Daarin vind je werkwijzen om iedereen te bereiken, ook mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties, en handige tips om gezondheidsongelijkheid te counteren.
- Gebruik de materialen over gezondheidsongelijkheid die Gezond Leven ontwikkelde.
- Word een gezondheidsvaardige organisatie. Dat is een organisatie die het voor haar doelgroepen zo makkelijk mogelijk maakt om gezondheidsinformatie en diensten te vinden, te begrijpen en te gebruiken, en die hierbij aandacht heeft voor mensen met diverse niveaus van gezondheidsvaardigheden.
- Hoe inspelen op de sociale determinanten van gezondheid? Door politiserend te handelen leg je de brug tussen de persoon in een maatschappelijk kwetsbare situatie en de maatschappij en haar instellingen. Meer info daarover vind je hier en hier.
- Help mee aan het vormgeven van een rookvrije samenleving door lokale initiatieven van Generatie Rookvrij te ondersteunen en de bestaande wetgeving rond rookvrije kinder- en jongerenomgevingen actief te steunen.
- Hoe het gesprek over roken voeren met de mensen die je ontmoet? Gebruik onze methodiek KRACH-T.
Zorg en welzijn
- VAD ontwikkelde tools over ‘kwetsbaarheid en middelengebruik: handvatten voor een niet-stigmatiserende aanpak’. De tools zijn bedoeld voor professionals die werken met mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties.
Interessante links over (tabaksgerelateerde) gezondheidsongelijkheid
- Een webinar van Vlaams Instituut Gezond Leven over roken en gezondheidsongelijkheid: https://www.youtube.com/watch?v=wP30zV0bAFE