Scan: voedselvoorziening (met winkelaanbod) in jouw gemeente!

(Beeld gemaakt door Nick Decombel)

In verschillende steden en gemeenten is er een voedselvoorziening: een organisatie die voedingsmiddelen gratis verdeelt of aan verminderde prijs aanbiedt aan mensen die in armoede of sociale uitsluiting leven. Denk bijvoorbeeld aan sociale kruideniers, lokale voedselbanken, ...

Maar hoe toegankelijk is dat aanbod voor de bezoekers? Geeft het hen de kans om te kiezen voor gezonde en milieuverantwoorde voeding? Of ondervinden ze bepaalde drempels?

Deze scan helpt jullie aan de hand van 18 vragen, gebaseerd op de 8 B’s, de toegankelijkheid van jullie voedselvoorziening voor bezoekers die in armoede of sociale uitsluiting leven in kaart te brengen.

De scan is bedoeld voor medewerkers van lokale besturen, maar ook welzijnsorganisaties kunnen ermee aan de slag.

Wie vult deze scan best in?

Deze scan wordt best ingevuld door mensen die een goed zicht hebben op het lokale aanbod van voedselvoorzieningen én die regelmatig in contact komen met mensen die in armoede of sociale uitsluiting leven. Bijvoorbeeld:

medewerkers van lokale besturen (bijvoorbeeld medewerkers die betrokken zijn bij de voedselvoorziening, medewerkers Dienst Welzijn, medewerkers Dienst Gezondheid, ..)
medewerkers van welzijnsorganisaties die een voedselvoorziening organiseren (bijvoorbeeld in opdracht van lokaal bestuur) of ondersteunen.

Nog sterker? Vul de scan samen in, bijvoorbeeld met een collega van het lokaal bestuur én iemand van de betrokken welzijnsorganisatie.

Waarom zou je deze scan invullen?

De scan helpt je om op een objectieve en gestructureerde manier te reflecteren op de voedselvoorzieningsproject(en) in jouw stad of gemeente. Zo ontdek je waar het goed gaat, maar ook waar er nog groeikansen zijn. Op die manier zorg je er mee voor dat iedereen toegang heeft tot gezonde, milieuverantwoorde en kwaliteitsvolle voeding.

Wat krijg je na het invullen van de scan?

Na het invullen krijg je:

een overzicht van je antwoorden en feedback;
enkele tips om de voedselvoorziening in jouw stad of gemeente toegankelijker te maken;
inspirerende praktijken uit andere steden en gemeenten;
mogelijkheid om eigen ideeën voor acties aan te vullen, die je vervolgens mee kunt downloaden in een pdf.

Doe de scan!

Bereikbaar

De voedselvoorziening is makkelijk te bereiken. Denk aan: centraal gelegen, dichtbij openbaar vervoer, ...

Nee

Niet van toepassing

Voor mensen die niet zelf naar de voedselvoorziening kunnen komen (bijvoorbeeld door fysieke beperkingen of werkverplichtingen), bieden we alternatieven, zoals een volmacht of levering aan huis.

Ja, we bieden alternatieven voor mensen die niet ter plaatse kunnen komen, zoals een volmacht of levering aan huis.

Nee, iedereen moet tijdens de openingsuren zelf langskomen.

Niet van toepassing

Betaalbaar

We houden de prijs van gezonde voeding (zoals groenten en fruit, volkorenproducten en peulvruchten) bewust laag in vergelijking met andere producten.

Nee

Niet van toepassing, alle producten zijn gratis.

We helpen mensen om zonder schaamte naar de voedselvoorziening te komen. Denk aan: warm onthaal, brugfiguur.

Ja, we zetten hier structureel op in. Bijvoorbeeld via een warm onthaal, onopvallende toegang of een brugfiguur.

Ja, we zetten hier al eerste stappen in. Maar nog niet structureel.

Nee, we zetten hier nog niet bewust op in.

Niet van toepassing

Betrouwbaar

We gaan zorgvuldig om met persoonlijke informatie van klanten van de voedselvoorziening. Denk aan: alleen informatie vragen die nodig is, informatie enkel delen met de hoogstnodige personen, respectvol omgaan met privacy.

Ja, de toegang is laagdrempelig: er wordt enkel noodzakelijke info gevraagd en dat gebeurt op een respectvolle manier, zowel bij de aanvraag als in de voedselverdeling.

Gedeeltelijk: er is een drempel (bij de aanvraag of in de voedselvoorziening), maar we proberen die zo laag mogelijk te houden.

Nee, mensen moeten veel persoonlijke informatie delen of doorlopen meerdere stappen.

Niet van toepassing

De voedselvoorziening werkt samen met personen of organisaties die het vertrouwen van de doelgroep hebben. Denk aan: een welzijnsorganisatie, een brugfiguur, ...

Ja, er is een structurele samenwerking met personen of organisaties die het vertrouwen van de doelgroep hebben.

Ja, er is occasionele samenwerking met personen of organisaties die het vertrouwen van de doelgroep hebben.

Nee, er is geen samenwerking met personen of organisaties die het vertrouwen van de doelgroep hebben.

Niet van toepassing

Bekend

Het afgelopen jaar hebben we de voedselvoorziening bekendgemaakt bij de doelgroep. Bijvoorbeeld via een nieuwsbericht op de website of sociale media van de stad of gemeente, of een artikel in het gemeenteblad.

Ja, de voedselvoorziening werd bekendgemaakt via meerdere kanalen.

Ja, de voedselvoorziening werd bekendgemaakt via één kanaal.

Nee, we hebben hier het afgelopen jaar niet op ingezet.

Niet van toepassing

Beschikbaar

Mensen die in onze stad of gemeente in voedselonzekerheid leven, kunnen snel gebruik maken van de voedselvoorziening, bijvoorbeeld door het beperken van wachtlijsten, snelle afhandeling van inkomstenonderzoek, goede communicatie tussen OCMW en de voedselvoorziening.

Ja, de doorverwijzing en toegang verlopen vlot en zonder noemenswaardige drempels.

Nee, er zijn nog drempels voor mensen om snel toegang te krijgen tot de voedselvoorziening.

Niet van toepassing

Onze klanten hebben via ons aanbod toegang tot de dagelijks aanbevolen hoeveelheid groenten. (Richtlijn: 300 gram groenten per dag – bv. 2 middelgrote tomaten en 1 wortel of 1 komkommer en 2 wortels)

Ja, ons aanbod voorziet voldoende groenten, zonder dat klanten extra’s moeten kopen.

Gedeeltelijk, klanten moeten het aanbod aanvullen met aankopen in de supermarkt of elders.

Nee, het aanbod is heel beperkt.

Niet van toepassing

Onze klanten hebben via ons aanbod toegang tot de dagelijks aanbevolen hoeveelheid fruit.
(Richtlijn: 250 gram fruit per dag = 2 à 3 stukken fruit per dag – bv. 2 appels of 1 appel en 2 mandarijnen)

Ja, ons aanbod voorziet voldoende fruit, zonder dat klanten extra’s moeten kopen.

Gedeeltelijk, klanten moeten het aanbod aanvullen met aankopen in de supermarkt of elders.

Nee, het aanbod is heel beperkt.

Niet van toepassing

Bruikbaar

We zetten in op keuzevrijheid: we geven onze klanten de mogelijkheid om te kiezen welke producten ze mee naar huis nemen.

Ja, onze klanten hebben een grote keuzevrijheid.

Ja, onze klanten hebben een beperkte keuzevrijheid (bv. vast aanbod, maar we houden rekening met specifieke dieetwensen of religieuze eetvoorkeuren).

Nee, we bieden alleen een vast aanbod zonder keuzevrijheid.

Niet van toepassing

Er is voldoende keuze in gezonde en milieuverantwoorde producten, zoals groenten,
fruit, peulvruchten en volkoren producten.

Ja, we bieden een breed assortiment gezonde en milieuverantwoorde producten.

Ja, we bieden enkele gezonde en milieuverantwoorde producten, maar het aanbod is beperkt.

Nee, het aanbod is onvoldoende wat betreft gezonde en milieuverantwoorde producten.

Niet van toepassing

We geven onze klanten inspraak over het aanbod in de voedselvoorziening en we evalueren het aanbod samen met hen.

Ja, we stemmen ons aanbod af op de mensen die er gebruik van maken en voorzien structurele mogelijkheden voor feedback, bijvoorbeeld door een bevraging.

Ja, we evalueren het aanbod op een informele manier, bijvoorbeeld door gesprekken tijdens de voedselverdeling, en proberen het aanbod in de mate van het mogelijke af te stemmen.

Nee, we vragen geen feedback van onze klanten en evalueren het aanbod niet samen met hen.

Niet van toepassing

We hebben het afgelopen jaar onze bezoekers ondersteund om gezonder te eten. Denk aan: recepten meegeven, gratis kraanwater, aanbod soep in de onthaalruimte, kooklessen, affiche van de voedingsdriehoek, ...

Ja, we hebben de bezoekers regelmatig actief ondersteund om gezond te eten.

Nee, we hebben de bezoekers niet of zelden ondersteund om gezond te eten.

Niet van toepassing

We promoten gezonde producten in de voedselvoorziening.

Ja, we promoten regelmatig gezonde producten, bijvoorbeeld door ze centraal te plaatsen of proevertjes aan te bieden.

Nee, we promoten gezonde producten zelden of niet.

Niet van toepassing

Begrip

Bij de samenstelling van het aanbod binnen de voedselvoorziening houden we rekening met culturele en religieuze eetvoorkeuren (zoals halal, koosjer, vegetarisch, ...).

Ja, we houden proactief rekening met culturele en religieuze eetvoorkeuren bij de samenstelling van het aanbod.

Nee, we houden geen rekening met culturele of religieuze eetvoorkeuren.

Niet van toepassing

We doen inspanningen om bezoekers een klantvriendelijke ervaring en een warm onthaal te geven.
Denk aan: een aanspreekfiguur, een ontmoetingsruimte of training van personeel en vrijwilligers in klantvriendelijkheid.

Ja, we zetten hier structureel op in met meerdere acties.

Ja, we doen hier af en toe iets rond, maar niet op vaste of structurele basis.

Nee, we doen hier momenteel geen inspanningen voor.

Niet van toepassing

Begrijpbaar

We houden in onze communicatie rekening met het taalniveau van de bezoekers van de voedselvoorziening.

Nee

Niet van toepassing