In een zorginstelling zijn verschillende doelgroepen aanwezig. Denk aan personeel, patiënten, bezoekers en leveranciers.

Een duidelijke communicatie zorgt ervoor dat iedereen op de hoogte is van het nieuwe tabaks- en nicotinebeleid. Dit verhoogt de naleving en het draagvlak voor dit beleid.

Het personeel

Een eerste communicatie naar het personeel gebeurt best bij de start van de werkgroep. Daar maak je bekend dat de zorginstelling werk zal maken van het tabaks- en nicotinebeleid. Een tweede mogelijke communicatie naar het personeel is het uitsturen van een vragenlijst en het bekendmaken van de resultaten. Daarna is het belangrijk om bij de uitvoering van de acties te kijken wie je hiervan op de hoogte moet brengen. De tijd tussen de aankondiging en invoering van het vernieuwde tabaks- en nicotinebeleid is best niet korter dan drie maanden en niet langer dan zes maanden. Het is zeer belangrijk om een duidelijke communicatie te hebben en het personeel te laten wennen. Ontstaat er verwarring? Dan kan dit het hele beleid doen wankelen. Als personeelsleden denken dat je bepaalde regels oneerlijk of ongelijk doorvoert, kan dit nefast zijn voor de verdere implementatie van het beleid.

Communicatie naar het personeel: 

Organiseer informatiesessies face-to-face voor alle medewerkers (verpleegkundigen, onderhoudspersoneel, bedienden, keukenpersoneel, stagiairs, introductiemoment bij nieuwe werknemers). Dit zorgt ervoor dat mensen hun vragen over het beleid rechtstreeks kunnen stellen, zo is er minder kans op weerstand. 

• Breng het tabaks- en nicotinebeleid als item op de personeelsvergadering, het werkoverleg of tijdens andere overlegstructuren.
• Maak gebruik van het intranet.
• Communiceer het in een personeelsnieuwsbrief.
• Deel goede praktijken van andere zorginstellingen.
• Hang affiches en posters op alle afdelingen op.

“Tijdens een informatiesessie in het ziekenhuis gaf onze directie uitleg over het vernieuwde tabaks- en nicotinebeleid. Ieder personeelslid was welkom en er was ruimte om vragen te stellen en bezorgdheden uit te spreken. Er waren enkele personeelsleden die op voorhand tegen de invoering van het beleid waren. Maar doordat de directie op een begripvolle, niet-veroordelende manier de plannen uitlegde, werd het draagvlak vergroot en de groep meegaander (niet iedereen natuurlijk, maar dat kan je niet vermijden). Je kreeg uitleg waarom het ziekenhuis bepaalde beslissingen nam en waarom dat zo belangrijk was. Als je wilde, kon je rookstophulp krijgen, maar ze benadrukten ook dat het geen heksenjacht op de roker was. Je kan nog roken, maar er zijn bepaalde regels aan verbonden. Het ziekenhuis wil als gezondheidszorginstelling bijdragen aan het ‘denormaliseren’ van roken. Op die manier zorgen we er mee voor dat kinderen rookvrij kunnen opgroeien en helpen we om te stoppen met roken.”

De patiënten

Het is belangrijk dat de zorginstelling een systematische aanpak heeft om rokers te ondersteunen. Of anders gezegd, dat je de juiste stappen zet: identificeren, diagnosticeren en vastleggen van het rookgedrag als een centraal klinisch aspect. Hoe dat in zijn werk gaat? Je geeft de (rokende) patiënt een kort advies (al dan niet met een doorverwijzing naar intern of extern rookstopaanbod) en registreert het rookgedrag in het patiëntendossier. De zorgverlener neemt dit aspect mee in de verdere behandeling. Bij ambulante patiënten kan je deze informatie geven als ze zich inschrijven voor een consultatie. De nieuwe afspraken en regels neem je ook op in het huishoudelijk reglement.

Tip: meer weten over een doorverwijsgesprek? Bekijk deze e-learning.

De bezoekers

Met zichtbare, aantrekkelijke en vernieuwde signalisatie kan je bezoekers snel inlichten. Daarnaast kunnen stewards of vrijwilligers bij de start de bezoekers informeren. Dit kan door de mensen aan te spreken, gadgets uit te delen of berichten te verspreiden via sociale media. De nieuwe afspraken en regels neem je op in het huishoudelijke reglement en in de contracten met leveranciers of onderaannemers (zie ook de inspiratiefiches). 

Informeer de buurt(bewoners) 

Ook de buurt van de zorginstelling licht je in over het uitgebreide of vernieuwde tabaks- en nicotinebeleid. Dit kan door een brief te sturen met uitleg over de rook- en vapevrije zorginstelling. Maak ook duidelijk waar ze terechtkunnen als er klachten zijn. Het kan gebeuren dat mensen gaan roken in de buurt van de zorginstelling en dat dit overlast veroorzaakt bij huizen of bedrijven in de nabije omgeving. 

Informeer de gemeente of stad 

Voert de zorginstelling het vernieuwde of uitgebreide tabaks- en nicotinebeleid in? Verstuur dan een persbericht. En waarom pols je niet bij de stad of gemeente om samen te werken? Zo kunnen jullie in samenwerking met een tabakoloog (van het ziekenhuis of daarbuiten) een infosessie of een groepscursus over stoppen met roken organiseren.