Wat?

De zorginstelling heeft een gestroomlijnd rookstopaanbod zodat rokers van opname tot (na) ontslag ondersteund worden bij het stoppen met roken.

  • Rokers worden geïdentificeerd, gemotiveerd om te stoppen met roken.
  • Rokers die willen stoppen met roken, worden door de tabakoloog begeleid (of doorverwezen naar externe rookstopbegeleiding).
  • Rokers die niet willen stoppen met roken worden farmacologisch ondersteund tijdens hun opnameperiode.
  • Er wordt gezorgd voor continuïteit van de zorg door rokers na hun ontslag door te verwijzen(naar een intern of extern aanbod).

Waarom?

Stoppen met roken verbetert de zorg en genezing. Patiënten die tijdens hun opname willen stoppen met roken worden ondersteund. 

Hoe?

Rokers die willen stoppen met roken komen dankzij het eerste rookstopgesprek (zie inspiratiefiche ‘Voeren van een kort rookstopgesprek’) terecht bij de tabakoloog.

Residentiële of ambulante rookstopbegeleiding

De tabakoloog werkt samen met de patiënt een rookstopplan op maat uit. Aan de hand van gedragsmatige technieken en farmacologische omkadering begeleidt hij de patiënt naar een rookstop. Deze begeleiding:

  • kan meerdere sessies omvatten (een standaardtraject omvat maximaal vier uur individuele begeleiding of maximaal twaalf uur groepsbegeleiding, verspreid over meerdere sessies);
  • gaat in het ziekenhuizen vaak individueel door, maar ook groepsbegeleidingen zijn mogelijk;
  • gebeurt residentieel tijdens de opname (bedside counseling) of achteraf ambulant via het dagziekenhuis;
  • wordt deels vergoed door de Vlaamse overheid (de patiënt betaalt enkel zijn persoonlijke bijdrage (zie inspiratiefiche ‘Terugbetaling’).

Farmacologische ondersteuning voor rokers die niet willen stoppen met roken 

Een roker die naar aanleiding van een operatie voor langere tijd opgenomen is in het ziekenhuis, kan last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Naar buiten gaan om een sigaret te roken, is immers niet bij elke opname vanzelfsprekend. Een roker die na de minimale interventie nog steeds aangeeft niet te willen stoppen met roken kan, ter overbrugging van zijn opname, baat hebben bij het opstarten van farmacologische ondersteuning onder de vorm van nicotinesubstitutiemiddelen of NRT (Nicotine Replacement Therapy). Die helpen de ontwenningsverschijnselen onderdrukken en kunnen op die manier het ziekenhuisverblijf voor de roker draaglijker maken. 

Merk op dat NRT in tegenstelling tot andere rookstopmedicatie (Varenicline (Champix®) en Bupropion (Zyban®) niet opgenomen is binnen het ziekenhuisforfait.

Doorverwijzing na ontslag 

Patiënten die tijdens hun opname een eerste stap richting rookstop hebben gezet, hebben meer kans op slagen als ze hierin verder ondersteund worden. Je kan de zorgcontinuïteit bevorderen door deze patiënten door te verwijzen. Zie hiervoor de inspiratiefiche ‘Doorverwijzing voor rookstopbegeleiding na ontslag’.

Inspirerende praktijk

Het aanbod aan rookstopbegeleiding varieert van een toegespitst aanbod voor specifieke patiëntengroepen tot een breed aanbod voor de rokende ziekenhuispatiënten, al dan niet ook voor personeelsleden en externe patiënten. Het UZ Gent heeft zo’n breed aanbod. Verschillende afdelingen sensibiliseren hun patiënten en verwijzen hen door naar ambulante rookstopconsultaties. Tabakologen zien er long-, nier-, en hartpatiënten, pretransplant patiënten, orthopedische patiënten, revalidatiecentrumpatiënten, HIV-patiënten, psychiatrische patiënten, … Voor opgenomen bedlegerige patiënten worden de tabakologen soms gevraagd om even aan bed langs te gaan om kort informatie te geven. Daarnaast kunnen ook personeelsleden en patiënten van buiten het ziekenhuis er een afspraak maken voor rookstopbegeleiding. 

In het Jessa Ziekenhuis in Hasseltkrijgen patiënten die revalideren na een hart- of longaandoening via het Revalidatie- en Gezondheidscentrum een multidisciplinair aanbod. Ze worden door de psycholoog-tabakoloog aangespoord om na te denken over gedragsverandering, waaronder ook rookstop. Vaak zijn deze patiënten, gezien de impact van hun situatie, bereid na te denken over hun levensstijl. Als ze willen stoppen met roken, kan de tabakoloog hen hierin begeleiden. Er worden zowel individuele begeleidingen als een tweetal groepssessies per jaar opgestart. Deze groepssessies zijn bovendien toegankelijk voor alle ambulante patiënten van het Jessa Ziekenhuis, al dan niet samen met hun (rokende) partner.

Tabak en andere nicotineproducten
Stap 4: Werk acties uit
Stap 5: Voer acties uit
Stap 6: Evalueer
Stap 7: Veranker
Ziekenhuizen
Psychiatrische voorzieningen
Inspiratie