Een verkeersveilige omgeving
Gezond voedingsaanbod toegankelijk en bereikbaar maken
Stimuleren van actieve verplaatsingen
Beelden gemaakt door Atelier Romain.
Info over de interventie
Wat?
Een verkeersveilige omgeving richt zich op het verminderen van verkeersrisico’s en het creëren van veilige omstandigheden voor alle weggebruikers, met bijzondere aandacht voor voetgangers en fietsers. Het gaat om infrastructurele ingrepen, snelheidsmaatregelen, inrichting van kruispunten, veilige oversteekplaatsen en duidelijke signalisatie. Waar voldoende ruimte is, kan ook worden ingezet op gescheiden fiets- en wandeltrajecten, zoals trage wegen en groene belevingstrajecten.
Welke drempels tot toegang worden verlaagd?
Een verkeersveilige omgeving verlaagt verschillende drempels tot gezonde mobiliteit. Mensen voelen zich veiliger om te wandelen en fietsen, waardoor ze dit ook meer gaan doen. In een veilige omgeving kunnen kinderen, ouderen en mensen met een beperking zich gemakkelijker zelfstandig verplaatsen. Betere oversteekplaatsen en een veilige infrastructuur maken de openbare ruimte bruikbaarder voor iedereen.
Antwoord op (gezondheids)uitdagingen?
Een direct effect is de vermindering van verkeersongevallen en letsels. Een verkeersveilige inrichting maakt actieve verplaatsingen, zoals wandelen en fietsen, veiliger en aantrekkelijker, waardoor mensen zich vaker en zelfstandiger in de publieke ruimte kunnen verplaatsen. Meer verplaatsingen met de fiets betekent minder autoverkeer. Dit heeft een positief effect op de luchtkwaliteit en leefbaarheid van buurten. Zich veiliger voelen draagt ook bij tot het mentaal welzijn.
Uitvoering van de interventie
Randvoorwaarden?
Een verkeersveilige omgeving wordt best bekeken in een ruime omgeving en op basis van ervaring en cijfers (bv. verkeersongevallen, ervaringen van buurtbewoners en weggebruikers, …). Voor de herinrichting van een straat is zowel politiek draagvlak nodig als draagvlak vanuit de buurt.
Koppelkansen?
Deze interventie past in een bredere visie over duurzame mobiliteit. Net zoals de interventie verkeersluwe omgeving, kunnen verkeersveilige straten een belangrijke schakel zijn binnen een breder netwerk van trage wegen en verbonden verblijfsplekken. Een verkeersveilige inrichting die inzet op verkeersremmers kan ook gekoppeld worden aan ontharding en een groenblauwe inrichting van de publieke ruimte. Dat biedt dan weer heel wat andere voordelen voor zowel gezondheid als klimaat, zoals verkoeling en waterinfiltratie.
Quick win?
Quick wins voor een verkeersveiligere omgeving zijn bijvoorbeeld het verbeteren van oversteekplaatsen (zebrapaden, betere zichtbaarheid), snelheidsremmende maatregelen, zoals wegversmallingen of verhoogde kruispunten, duidelijke signalisatie en markeringen, …
Strategische interventie?
Onderzoek waar onveilige verkeerssituaties zijn. Breng ook aandachtsgebieden zoals schoolomgevingen en woonwijken in kaart en koppel kansen voor een veilige verkeersomgeving aan de uitbouw van een veilig fiets- en voetgangersnetwerk. Werk een plan met acties uit, gekaderd binnen een mobiliteitsplan voor de gemeente. Koppel de uitvoering van acties bijvoorbeeld aan nieuwe ontwikkelingen of de heraanleg van de straat.
Inspirerende voorbeelden
Woonerven
Een woonerf is een woonomgeving waar voetgangers en spelende kinderen de volledige breedte van de openbare weg mogen gebruiken. De verblijfsfunctie staat er centraal. Autoverkeer is te gast en bestuurders mogen niet sneller dan stapvoets rijden (max 20km per uur), voetgangers niet hinderen en mogen enkel parkeren in aangeduide parkeervakken. Verkeersveiligheid verhogen is niet het enige doel. Er gaat ook aandacht naar een kwaliteitsvolle inrichting met ruimte voor ontmoeting en groen. Verschillende steden en gemeenten passen woonerven toe, zoals bijvoorbeeld Mechelen, Herentals, Antwerpen en verschillende gemeenten van het Brussels Gewest.
Fietsbeleidsplan Bonheiden
De gemeente Bonheiden werkte een fietsbeleidsplan uit, opgebouwd rond 8 pijlers, waarbij veiligheid de grootste prioriteit vormt, maar ook bijvoorbeeld verhogen van comfort en leefbaarheid belangrijke doelstellingen zijn. Met dit plan geeft de gemeente de fietser een sterkere plaats in het mobliteitsbeleid. Aan het plan zijn concrete acties gekoppeld om de fietser letterlijk en figuurlijk meer ruimte te geven. De acties vormen een combinatie van fysieke herinrichting van de publieke ruimte (bijvoorbeeld nieuwe fietsstraten en fietsenparkings), maar ook sensibiliserende en educatieve initiatieven. Meer informatie over dit plan vind je hier. Foto uit de brochure van het fietsbeleidsplan van Bonheiden.
Brusselsesteenweg en Vliegwezenlaan, Asse
Van landingsbaan naar groene laan. Van grijs naar groenblauw. Van een saaie en doodse grijze vlakte die zich uitstrekte van rooilijn tot rooilijn, naar een aangename en groene omgeving waar water de kans krijgt ter plaatse te infiltreren, in plaats van versneld te worden afgevoerd. Een onthardingsproject waar de actieve weggebruiker letterlijk centraal staat. Vertrekpunten voor dit project waren onder andere het STOP-principe: er werd uitdrukkelijk gekozen om de stappende en trappende weggebruiker centraal te plaatsen. Meer informatie vind je hier. Foto © gemeente Asse.