Walkability als planningstool
Stimuleren van actieve verplaatsingen
Beeld gemaakt door Atelier Romain.
Info over de interventie
Wat?
De walkabilityscore wordt samengesteld uit drie factoren: woondichtheid, stratenconnectiviteit en functiemix. Je kunt de score beïnvloeden door te werken aan elk van die drie factoren. De score heeft een sterke link met gezondheidsbevordering. Zo weten we uit wetenschappelijk onderzoek dat mensen duidelijk meer fietsen en stappen in gebieden met een hoge walkabilityscore. Verhoog je de walkabilityscore in de kernen? Dan is de kans groot dat mensen meer gaan bewegen. De walkabilityscore is dan ook een interessant vertrekpunt om in beeld te brengen waar er vandaag kansen en knelpunten liggen voor een gezonde publieke ruimte, vooral op het vlak van actieve verplaatsing. Je kan de walkabilityscore voor je eigen buurt of gemeente in kaart brengen met de buurtscan.
Welke drempels tot toegang worden verlaagd?
Door een hoge walkability verhoogt de bereikbaarheid door actieve verplaatsingen. We weten uit onderzoek dat in buurten met een hoge walkability mensen meer bewegen voor zowel functionele verplaatsingen als voor actieve vrije tijd.
Antwoord op (gezondheids)uitdagingen?
Een hoge walkability draagt niet enkel bij tot meer actieve verplaatsingen. Doordat mensen meer fietsen en stappen en minder de wagen nemen in gebieden met een hoge walkabilityscore, zorgt dit ook voor minder luchtverontreiniging of geluidshinder. Voldoende bewegen heeft een positieve invloed op het mentaalwelbevinden. Ook de concrete invulling van de factor ‘functiemix’ speelt een belangrijke rol: als dit aanbod ook bestaat uit voorzieningen voor actieve vrije tijd (bv. parkjes, speelterreinen, …) en een gezond voedingsaanbod, draagt dit extra bij tot onze gezondheid.
Uitvoering van de interventie
Randvoorwaarden?
De walkabilityscore is een interessante indicator om buurten te analyseren en knelpunten en kansen in kaart te brengen, maar het is ook een kwantitatieve indicator die met de nodige omzichtigheid moet geïnterpreteerd worden. De score zegt immers weinig over de kwaliteit van een omgeving. Zo kan er een dichtstratennetwerk aanwezig zijn dat niet veilig of aangenaam is ingericht voor voetgangers en fietsers. Of er kan een hoge functiemix zijn, wat daarom nog niet betekent dat deze functies een gezonde invulling kennen.
Het is ook zeker niet het doel om de walkabilityscore overal te willen verhogen. Het is belangrijk om dit gericht te doen binnen het bestaand ruimtebeslag van de stads- en dorpskernen en nabij knooppunten voor openbaar vervoer en zo open ruimte maximaal te vrijwaren.
Koppelkansen?
Walkability hangt sterk samen met interventies zoals kernversterking, doorwaadbare en verbonden buurten, aangename fiets- en wandelroutes, sport- en spelmogelijkheden en een gezond voedselaanbod.
Quick win?
Wanneer je interventies neemt in de publieke ruimte op een plek met een hoge walkability, bereik je vanzelf veel mensen tegelijk en kan je zo ook veel gezondheidswinst boeken, ook voor kleinere interventies, zoals een doorsteek of een klein parkje.
Strategische interventie?
De walkability indicator kan je strategisch combineren met andere indicatoren van de publieke ruimte en zo in kaart brengen welke aandachtsgebieden interessant zijn om actie te ondernemen rond bepaalde thema’s. Enkele voorbeelden:
- een buurt met hoge walkabilty in een voedselmoeras zorgt ervoor dat veel mensen in contact komen met een ongezonde voedselomgeving;
- een buurt met weinig groenvoorzieningen, maar wel een hoge walkabilty vraagt hoogstwaarschijnlijk om een groenere inrichting van straten en meer groene ontmoetingsplekken, zoals parken;
- op een locatie met een lage walkablity, maar wel een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer, kan het interessant zijn om de walkabilty te versterken (bv. meer woningen en functiemix).
Inspirerende voorbeelden
Pilootbuurten Hap & Stap
Binnen het Kom Op Tegen Kanker-project ‘Hap en Stap’ werd de walkabilty van buurten in kaart gebracht, in combinatie met de voedselomgeving en kwetsbaarheid van buurten. Door deze lagen van informatie te combineren, werden de aandachtsgebieden duidelijk (waar zien we knelpunten i.r.t. walkability en ongezonde voedselomgevingen). Vervolgens werden vier pilootbuurten geselecteerd in kwetsbare wijken, om samen met de bewoners acties voor de buurt te bepalen die kunnen bijdragen tot een gezonder voedsel- en beweeggedrag.
Trage wegenplan Stad Hasselt
In 2020 engageerde Stad Hasselt zich om samen met Trage Wegen vzw, inwoners en lokale organisaties het netwerk van trage wegen te inventariseren en een beleidskader op te maken. Dit kader vormt een visie en leidraad voor de gemeenteraad om gericht beslissingen te kunnen nemen over de uitbouw van een volwaardig traag netwerk in Hasselt. Binnen de opmaak van de visie is ‘walkability’ een belangrijk uitgangspunt, waarbij rekening wordt gehouden met de realisatie van een voldoende fijnmazig netwerk en het belang van doorsteekjes.
Beeld uit het trage wegenplan van Stad Hasselt