Het belang van je persoonlijke ruimte

Tip: voor deze oefening heb je – je raadt het al – ruimte nodig. Schuif de banken in de klas dus opzij of ga in de gang staan. Je kan je leerlingen ook mee naar buiten nemen.

Vertel je leerlingen dat je zal oefenen op het aanvoelen én aangeven van hun fysieke grenzen. Hoe dicht mag iemand bij jou komen om je nog comfortabel en veilig te voelen?

Schotel je leerlingen enkele situaties voor. Laat ze er in stilte over nadenken. Geef de ruimte aan de klas om te reageren, maar forceer niets.

• Iemand komt naast je zitten op de bus, ook al zijn er nog veel plekjes vrij.
• Iemand pakt je heupen vast wanneer die wil passeren op een feestje.
• Je beste vriend(in) begroet je aan de schoolpoort met een knuffel.
• In de wachtrij van de supermarkt gaat de persoon achter jou vlak tegen je aan staan.
• In een les voetbal van L.O. verdedigt een klasgenoot heel fysiek de bal.

Dit zijn allemaal situaties waarin iemand je persoonlijke ruimte betreedt, zonder dat je dat misschien wil. Waar die grens juist ligt, is voor iedereen anders. Het allerbelangrijkste is dat je kan aangeven wanneer de jouwe is bereikt. “Tot hier en niet verder!”

Stop!

Na deze korte introductie is het tijd voor de oefening. Zo ga je te werk:

• Zet de leerlingen in twee rijen (rij A en rij B) tegenover elkaar, met voldoende ruimte ertussen.
• Elke leerling staat nu recht tegenover een klasgenoot, die we de overbuur noemen.
• Leg uit aan je leerlingen dat hun overbuur straks naar hen toe zal wandelen. Zij moeten proberen om hun grens aan te voelen. Komt de ander te dicht? Dan zeggen ze ‘stop’ en dan stopt de overbuur met stappen. (Tip: je kan ‘stop’ ook vervangen door een handgebaar, zoals een uitgestrekte arm met het hand omhoog.)
• Laat de leerlingen van rij A rustig en in stilte naar hun overbuur wandelen. Elke leerling bepaalt voor zichzelf wanneer die ‘stop’ zegt.
• Wanneer iedereen stop heeft gezegd, worden de rijen opnieuw gevormd. We draaien de rollen om: nu stappen de leerlingen van rij B naar hun overbuur.
• Laat de leerlingen van rij A nu een stap naar rechts nemen (de laatste in de rij zal dus naar helemaal vooraan wandelen). Een nieuwe overbuur, een nieuwe grens om aan te geven. Herhaal de oefening een paar keer, zodat de leerlingen aanvoelen dat hun grens kan verschillen afhankelijk van de klasgenoot (bijvoorbeeld bij een goede vriend).

Tip: bewaak de veiligheid door bij je leerlingen goed te benadrukken dat ‘stop’ ook echt ‘stop’ betekent. Grenzen respecteren is even belangrijk als grenzen aangeven!

Reflectie

Blik met je leerlingen terug op de oefening.

• Hoe makkelijk of moeilijk was het om ‘stop’ te zeggen?
• Heb je je laten beïnvloeden door de grenzen van de klasgenoten naast je (groepsdruk)?
• Mochten sommige klasgenoten dichter komen dan andere? Hoe komt dat, denk je?
• Als je ‘stop’ zeggen moeilijk vond, op welke andere manieren zou je dan je grens kunnen aangeven?

Sluit af door nogmaals te herhalen dat iedereen andere grenzen heeft, en dat is helemaal oké. Het is vooral belangrijk dat je je eigen grenzen aanvoelt en dat je voor je persoonlijke ruimte durft op te komen. Bakent iemand bij jou een grens af? Dan moet je die ook respecteren. Zo zorgen we er samen voor dat iedereen zich comfortabel voelt!