Gezonde gewoontes van kinds af aan: Antwerpen geeft workshops gezonde voeding voor jonge ouders

Stad Antwerpen zet een eigen diëtiste in om gezinnen te ondersteunen bij gezond voeding: Latifa Ajattar begeleidt ouders via de Huizen van het Kind met inspirerende en interactieve workshops.

Workshops in groep mét kinderopvang

- Bruikbaar, betrouwbaar -
De samenwerking met de Huizen van het Kind is een bewuste keuze. “Gezonde voeding leg je best al in de kinderjaren vast: wat kinderen thuis van gewoontes meekrijgen, vormt vaak de basis van hun later eetgedrag”, zegt Latifa. “Door ouders vroeg te ondersteunen, maken we dus een verschil voor de toekomst van hun kinderen.”

Via de Huizen van het Kind bereikt ze vooral gezinnen in een maatschappelijk kwetsbare situatie. “De Huizen van het Kind zorgen voor de toeleiding, zowel via hun vaste groepswerking als via losse inloopmomenten. Zo bereiken we alleenstaande ouders, gezinnen met financiële zorgen of ouders die minder goed Nederlands praten. Bovendien is het een ideale context: vaak is er een kinderbegeleider aanwezig, waardoor ouders zonder zorgen aan de workshop kunnen deelnemen. Dat verlaagt de drempel enorm.”

Gezondheidsvaardigheden versterken

- Begrijpbaar -
Binnen de workshops ligt de focus op het versterken van gezondheidsvaardigheden: van kritisch leren omgaan met informatie tot het plannen van maaltijden. “Moeilijke termen zoals ‘verzadigde vetzuren’ gebruik ik bewust niet”, zegt Latifa. “Dan horen de ouders het in Keulen donderen. Mensen hebben duidelijke gezondheidscommunicatie nodig. Soms zien ze door de bomen het bos niet meer. Op sociale media volgen ze allerlei influencers. Maar de informatie die ze daar vinden, is niet altijd juist. Of ze passen de kennis verkeerd toe. Zo weten velen dat olijfolie gezonder is dan boter, maar ze nemen dat zo letterlijk dat hun eten erin zwemt. Dan ben ik er om te zeggen: een lepeltje is genoeg.”

Interactief en op mensenmaat

- Bruikbaar -
De thema’s van de workshops verschillen en worden vaak aangereikt door de groepswerkers van de Huizen van het Kind. “Zij weten welke vragen over voeding er leven”, vertelt Latifa. “Planning is er zo eentje. Een gezonde maaltijd komt immers niet vanzelf op tafel. Vaak wordt er pas na school nagedacht over wat er gegeten wordt. Dat zorgt voor stress en maakt de kans groter dat er minder gezonde keuzes worden gemaakt.”

Eén ding blijft altijd hetzelfde: de interactieve aanpak. “Ik vertel deelnemers niet hoe het moet, we gaan in dialoog. Ik geef informatie op mensenmaat, vertrekkend vanuit hun leefwereld. Samen met de ouders kijken we dan bijvoorbeeld hoe zo’n eetplanning voor drie dagen er kan uitzien.

Rekening houden met diversiteit

(Begrip)
Rekening houden met de leefwereld, dat is ook rekening houden met de verschillende culturele achtergronden en eetvoorkeuren. Latifa: “Antwerpen is heel divers. Op Linkeroever werk ik vooral met gezinnen uit de Afghaanse gemeenschap. In het Kiel zijn dat vaker gezinnen met Marokkaanse of Turkse roots, terwijl het in Ekeren of Borgerhout weer anders is. Daarom pas ik mijn workshops altijd aan het publiek aan en dompel ik mij echt onder in hun cultuur.”

In elke eetcultuur zoekt Latifa naar positieve elementen om uit te lichten. “In de Marokkaanse cultuur wordt veel fruit gegeten, in de Pakistaanse veel peulvruchten. Dat zijn gewoonten die we willen stimuleren. Slechte eetgewoonten verbieden? Dat doe ik niet. Wat wel? Alternatieven aanbieden én hen bewust maken van de gevolgen op lange termijn. Ik laat hen ook kennis maken met ingrediënten die ze minder goed kennen. Wie in een nieuwe wijk in een nieuw land komt, raakt vaak de weg kwijt in de winkels. Producten zijn onbekend en mensen weten niet goed hoe ze die moeten gebruiken. Gewoon recepten meegeven werkt niet: de drempel is te hoog. Daarom gaan we in de workshops echt aan de slag met die ingrediënten, zodat iedereen het makkelijk zelf kan uitproberen.”

Van hapje tot papje

- Bruikbaar, betaalbaar -
Voor gezinnen in een maatschappelijk kwetsbare situatie is het belangrijk dat gezonde voeding haalbaar en betaalbaar is. Daarom houdt Latifa ook rekening met financiële en praktische drempels. “We merkten dat jonge ouders vaak bleven hangen bij het klassieke wortel-aardappel-vleespapje. Ze vonden het moeilijk om te variëren in groenten en wilden niets verspillen. Want ook verspilling kost geld. Daarom organiseerden we een workshop ‘Van hapje tot papje’. We werkten daarbij met diepvriesgroenten: even gezond, goedkoper en handig in kleine porties te gebruiken, zonder dat er restjes verloren gaan. Zo durven ouders ook makkelijker nieuwe groenten uit te proberen, zoals knolselder. Diepvriesgroenten zijn immers veel eenvoudiger te verwerken dan meteen een hele knolselder klaar te maken. Voor veel ouders was dat een echte eyeopener.”

Gezond aanbod versterken

Latifa’s rol binnen Stad Antwerpen beperkt zich niet tot workshops bij de Huizen van het Kind. Geregeld krijgt ze vragen van externe organisaties. “Soms verwijs ik dan door, bijvoorbeeld naar Gezondheidsmakers, die werken met een netwerk van diëtisten. Maar als ik tijd genoeg heb, ga ik er zelf op in. Zo gaf ik workshops aan kinderverzorgers of keukenmedewerkers uit privékinderdagverblijven. Dat is een win-win: zij koken en bakken dagelijks voor de kinderen, en zo kunnen we het gezonde aanbod voor kinderen en jongeren versterken.”

Ook andere diensten binnen Stad Antwerpen doen een beroep op haar. “Bij het project Smakelijke Scholen was ik verantwoordelijk voor het opnemen van gezondheidscriteria in de aanbesteding en het beoordelen van de inschrijvende leveranciers. Op die manier kan ik ook richting geven op beleidsniveau.”