Samen koken, samen leren: ‘het stadsmenu’ verbindt verschillende culturen en generaties
Een menu dat verschillende culturen en generaties samenbrengt: dat is ‘het stadsmenu. Nieuwkomers, scholieren, studenten en senioren maken in vijf kooksessies samen een volwaardig menu. “Met het stadsmenu bouwen we aan een gemeenschap waarin mensen met verschillende achtergronden van elkaar leren”, zegt Sander Van de Poel, projectmedewerker bij Stad Leuven.
Dit project baseert zich op het principe van de 8 B’s.
Meer weten over deze aanpak? Neem dan hier een kijkje!
Samenwerking tussen verschillende partners
- Bekend -
Het idee voor het stadsmenu ontstond uit een samenwerking tussen verschillende partners, waaronder De Nomade vzw, het Leuvense onthaalhuis voor anderstalige nieuwkomers. “Lien van De Nomade wilde een project opstarten rond Wereldvluchtelingendag, terwijl ik graag mensen met verschillende achtergronden wilde verenigen om te koken en te eten”, vertelt Sander. “Zo brachten we jongeren en senioren samen. Sommige van onze jongeren hebben een rugzakje. De senioren hebben tijd. Dat is een combinatie die werkt.”
“Je hebt niet per se schoolbanken nodig om te leren. Hier worden ontzettend veel kennis en vaardigheden uitgewisseld”
Sander Van de Poel, projectmedewerker bij Stad Leuven
Om een diverse groep deelnemers te bereiken, sloegen verschillende stadsdiensten en organisaties de handen in elkaar. “Nieuwkomers bereikten we via De Nomade en hun gemeenschappen, senioren via de seniorenraad en de dienstencentra, studenten via Eventus (vzw voor creatieve en duurzame projecten van en voor studenten), terwijl scholieren deelnamen via school Ponton 43”, vertelt Sander.
It takes a village to raise a child
- Bruikbaar, Begrijpbaar -
Volgens Sander is koken dé ideale manier om mensen met verschillende achtergronden samen te brengen. “Ik werk voor de dienst Onderwijs. Mijn visie is dat je niet per se schoolbanken nodig hebt om te leren. Hier worden ontzettend veel kennis en vaardigheden uitgewisseld, zeker ook tussen jongeren en senioren. Het spreekwoord it takes a village to raise a child is hier echt van toepassing: samen bouwen we aan een gemeenschap waarin mensen van elkaar leren. Het fijne aan koken is bovendien dat het een internationale taal is. Iedereen kan eraan deelnemen, ook als je nog niet veel Nederlands spreekt. Je kan gewoon meedoen door te kijken, te volgen en samen aan de slag te gaan. Tegelijk zit er veel taal in, waardoor deelnemers spelenderwijs nieuwe woorden en vaardigheden oppikken.”
“Door in gemengde groepjes te werken, ontstaan er veel gesprekken. Mensen wisselen recepten, verhalen en ervaringen uit en leren elkaar beter kennen”
Rosanna, Kok bij het stadsmenu
Recept voor ontmoeting
- Bruikbaar -
In vijf kooksessie wordt een volwaardig menu gemaakt, met dips, soep, een stoofpot en een dessert. De kooksessies zijn geen klassieke kookworkshops waarbij deelnemers stap voor stap een vast recept volgen. De gerechten ontstaan in co-creatie, onder begeleiding van kok Rossana. “Ik breng telkens een basisrecept mee”, zegt ze. “Iedereen mag op voorhand twee ingrediënten voorstellen. Die proberen we vervolgens in het oorspronkelijke gerecht te verwerken. Zo komen we tot grappige combinaties, waarin iedereen zijn gading kan vinden. Het zijn klassieke gerechten, maar met een twist die aansluit bij ieders cultuur, leefwereld en persoonlijke voorkeuren. Bijvoorbeeld een kokoscurry, maar met zoete aardappel, een dip van rode biet, feta, dille en walnoot of een zuurdesembrood met feta en kruiden.”
Daarbij wordt bewust gewerkt in gemengde groepjes waarin jongeren, senioren en nieuwkomers samenwerken. “Daardoor ontstaan er veel gesprekken”, vertelt Sander. “Mensen wisselen recepten, verhalen en ervaringen uit en leren elkaar beter kennen.”
Van klassieke pompoensoep naar multiculturele maaltijdsoep
- Begrip -
De deelnemers zijn enthousiast over de leerkansen die de kookworkshops bieden. Dat ervaart ook vrijwilliger Irène. Sinds haar pensioen geeft zij kooklessen in het lokale dienstencentrum, waardoor deelnemen aan het stadsmenu voor haar een logische keuze was. “Soep is mijn specialiteit. Tijdens de workshop rond soep heb ik dan ook het voortouw genomen”, zegt ze. “We begonnen met een klassieke pompoensoep. In ons groepje hadden de deelnemers met een Palestijnse achtergrond voorgesteld om munt en bulgur toe te voegen. Dat hebben we geprobeerd. Het resultaat was een heel ander gerecht, eigenlijk een maaltijdsoep. Daar zou ik zelf niet snel opkomen!”
Irène ontdekte ook nieuwe ingrediënten en technieken. “Desserten zijn minder mijn specialiteit”, lacht ze. “Maar die Palestijnse dames zijn echte keukenprinsessen. Ik heb veel van hen geleerd. Tijdens de dessertworkshop maakten we tiramisu, maar zij voegden er ook deegdraden aan toe. Een tiramisu met een Arabische twist dus. Dat ingrediënt kende ik nog niet.”
Gratis aan tafel
- Betaalbaar -
Deelname aan het stadsmenu is gratis. Een initiatief als dit hoeft ook niet veel te kosten. “Eigenlijk hebben we niet veel nodig: een keuken, een beperkt budget voor ingrediënten en iemand die het koken begeleidt”, weet Sander.
“Iedereen neemt zelf verantwoordelijkheid op. Zo springen de senioren bij om de jongeren te ondersteunen”
Sander Van de Poel, projectmedewerker bij Stad Leuven
Zelfs wanneer er op het laatste moment geen kok beschikbaar was, slaagde de groep erin om de sessie tot een goed einde te brengen. “Omdat je met verschillende generaties samenwerkt, nemen deelnemers ook zelf verantwoordelijkheid op. Zo springen de senioren bijvoorbeeld bij waar nodig om de jongeren te ondersteunen. Die eenvoudige aanpak maakt het project niet alleen betaalbaar voor deelnemers, maar ook haalbaar voor andere lokale besturen die een gelijkaardig initiatief willen opzetten.”
Belangrijke troef: de locatie
- Betrouwbaar -
De initiatiefnemers van het stadsmenu konden rekenen op een belangrijke troef: een geschikte locatie. “Onze locatie is inderdaad een grote succesfactor”, aldus Sander. “De kooksessies vinden plaats in een voormalige drukkerij die vandaag dienstdoet als ontmoetingsplek. Het bijzondere aan deze locatie is dat ze niet verbonden is aan één specifieke doelgroep. Die plek is van niemand en daardoor van iedereen. Doe je dit in een dienstencentrum, dan wordt het al snel gezien als iets voor senioren. In een buurtcentrum krijgt het opnieuw een bepaalde identiteit. De Drukkerij is een zogenaamde ‘third space’: een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten zonder dat ze zich eerst met een bepaalde groep moeten identificeren.”
Heel de buurt kan proeven
Met het stadsmenu willen de initiatiefnemers ook letterlijk naar buiten treden. “De soep hebben we al eens getest bij voorbijgangers”, zegt Sander. “Zo konden we ontdekken welke smaken het populairst zijn. Ook tijdens de kooksessies wordt voortdurend geëvalueerd. Aan het einde van elke sessie kiezen de deelnemers twee winnende gerechten. In juni serveren we die verschillende favorieten in een buffet tijdens het Nomadenfeest. Heel de buurt is welkom om te komen proeven.”