‘t Netje in Deerlijk: van gezonde voeding tot valpreventie

Bij ’t Netje kunnen mensen die het nodig hebben gratis voeding ophalen, afgestemd op de grootte van hun gezin. Voordien verdeelde de vzw voornamelijk vaste pakketten met droge voeding. Nu kiezen ze voor een systeem waarbij bezoekers zelf kunnen kiezen welke producten ze meenemen. Daarbij wordt vooral ingezet op een voldoende groot aanbod aan verse voeding.

Keuzevrijheid

- Beschikbaar, Bruikbaar -
“Mensen die doorverwezen zijn door het OCMW kunnen hier kiezen uit droge producten, diepvriesproducten en verse voeding”, legt Filip uit. “We proberen het aanbod aan verse producten zo groot mogelijk te houden. Fruit en groenten krijgen we van de provinciale voedselbank. Om het aanbod verder uit te breiden, werken we ook met voedseloverschotten van winkels uit de buurt. Het gaat dan om bijvoorbeeld verse groenten of fruit met een afwijkend formaat, die daardoor minder snel verkocht worden maar toch lang houdbaar blijven, of om zuivelproducten die dichter bij de vervaldatum komen maar nog perfect consumeerbaar zijn. Logistiek is dat wel een flinke uitdaging. Gelukkig kunnen we daarvoor rekenen op de ondersteuning van welzijnsorganisatie W13.”

Intergemeentelijke samenwerking

“In 2015 hebben dertien lokale besturen en CAW Zuid-West-Vlaanderen W13 opgericht”, verduidelijkt Arnout Vercruysse, coördinator van Food Act 13 voor W13. “Twee jaar later sloot ook Wielsbeke zich aan. De lokale besturen dragen elk financieel bij aan de werking.”

“De samenwerking tussen deze gemeenten is niet nieuw”, vertelt Arnout. “De gemeenten werkten al langer samen rond thema’s als ruimtelijke ordening en afvalbeheer. Maar ze voelden een nood om ook op het vlak van lokaal sociaal beleid samen te werken. Want ook daar botsen zij op enkele universele uitdagingen. Denk maar aan armoede en voedselonzekerheid. Door samen te werken kunnen deze lokale besturen hun krachten bundelen.”

Een van de projecten van W13 is Food Act 13: een initiatief dat voedseloverschotten inzet om mensen in voedselonzekerheid te ondersteunen. “Verschillende lokale besturen zetten al in op voedselvoorziening, maar worden geconfronteerd met logistieke problemen. Wil je een gevarieerd aanbod voorzien door middel van voedseloverschotten, dan vraagt dat heel wat organisatie”, weet Arnout.

Het project biedt niet alleen logistieke ondersteuning, maar ook kansen op werkervaring. “Leerwerknemers krijgen via Food Act 13 de kans om werkervaring op te doen die hen sterker maakt op de arbeidsmarkt. Elke werkdag halen zij voedseloverschotten op bij supermarkten, bakkers en voedingsbedrijven. Na sortering verdelen ze de producten over de voedselverdeelpunten, zoals ’t Netje in Deerlijk.”

“Op die manier nemen zij eigenlijk het logistieke werk van ons over”, vult Filip aan. “Daardoor worden wij als lokaal bestuur ontzorgd.”

Meer dan een voedselverdeling: gezondheidsvaardigheden.

- Begrijpbaar -
’t Netje gaat over meer dan enkel voeding. Dankzij de nieuwe locatie beschikken ze ook over een ontmoetingsruimte. “Hierdoor kunnen we inzetten op een warm onthaal en bieden we bezoekers de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten”, zegt Filip. “Maar deze ruimte gebruiken we ook om in gesprek te gaan met bezoekers. Zo organiseren we tijdens de openingsuren van de voedselvoorziening ook activiteiten rond gezondheidsbevordering, met als doel te sensibiliseren én de gezondheidsvaardigheden te versterken. Niet alleen gezonde voeding komt aan bod, maar ook stoppen met roken of valpreventie. Hiervoor werken we samen met Gezondheidsmakers.”

Vandaag is Deborah De Jaegere van Gezondheidsmakers aanwezig om te sensibiliseren rond suiker in het kader van ‘Een week gezonder’ voor diabetespreventie. “We zetten ons strategisch aan de ingang zodat we makkelijk iedereen kunnen aanspreken”, zegt ze. “We hebben een gespreksaanknoper bij, want we willen meer doen dan enkel informatie geven. Zo laten we mensen bijvoorbeeld het aantal suikerklontjes in drankjes raden. Maar verbieden? Dat doen we niet! We brengen positieve boodschappen en stellen vragen.”

Proevertjes en recepten

Filip: “Op basis van het thema dat we bespreken, bieden we ook proevertjes aan en geven we het recept mee. Van pompoensoep bijvoorbeeld, want toen we pompoenen in de winkel hadden, wisten mensen vaak niet goed hoe ze die moesten klaarmaken. Door hen met proevertjes en recepten op weg te helpen, zijn ze sneller geneigd om een pompoen mee te nemen uit de voedselvoorziening en het thuis ook te maken.”

Deborah: “De reacties op de proevertjes zijn vaak heel positief. Vandaag boden we bijvoorbeeld suikervrije tussendoortjes aan. Bezoekers zeiden dan: ‘Tiens, dat smaakt niet slecht. Zit er echt geen suiker in?’ Zo raak je dan aan de praat over gezonde suikervervangers.”

Filip: “Voor het openingsmoment van ‘t Netje hadden we samen met de bezoekers de proevertjes gemaakt. We zijn ook samen naar de winkel geweest en toen bleek dat niet alleen kookvaardigheden een struikelblok zijn. Ook het bezoeken van een onbekende winkel bleek lastig. In de toekomst willen we inzetten op het versterken van kookvaardigheden én het winkelbezoek.”

Doordat verschillende lokale besturen samenwerken binnen W13, kunnen succesvolle initiatieven makkelijk gedeeld en opgeschaald worden. “We faciliteren de samenwerking tussen besturen. Als er in één gemeente iets inspirerend rond gezondheidsbevordering gebeurt, agenderen we dat op onze bijeenkomsten”, vertelt Arnout.

“Zo deel ik bijvoorbeeld op de volgende bijeenkomst wat we in ‘t Netje rond suiker hebben gedaan. Dat inspireert andere gemeenten om er ook mee aan de slag te gaan”, aldus Deborah nog.