Stap 6: Evalueer en stuur bij
Evalueren helpt jouw zorginstelling om te ontdekken wat goed werkt en wat beter kan. Hoewel deze stap achteraan het stappenplan staat, is het belangrijk om al bij het opstellen van het actieplan in stap 4 na te denken over de evaluatiemethode. Zo verzamel je vanaf het begin de juiste gegevens.
Wat evalueer je?
Bij het evalueren van het gezondheidsbeleid bekijk je zowel het proces als de behaalde effecten op verschillende niveaus:
- Procesevaluatie op actieniveau: je onderzoekt hoe afzonderlijke acties zijn verlopen, of alles volgens schema ging, of er voldoende draagvlak was en hoe de communicatie en betrokkenheid verliepen.
- Procesevaluatie op beleidsniveau: je bekijkt of er voldoende tijd en materialen aanwezig waren en of de stappen in het proces goed zijn doorlopen.
- Effectevaluatie: je evalueert of de geformuleerde doelstellingen realistisch waren en daadwerkelijk zijn bereikt op actie- en beleidsniveau.
- Vergelijking met de beginsituatie: grijp terug naar de nulmeting en de zelfaudittool om helder te krijgen wat er in de voorziening concreet is veranderd.
Hoe evalueer je? Gebruik het beeld van 'de fiets'
Een praktische en creatieve manier om de werking grondig te evalueren, is met het beeld van een fiets.
Stel de werkgroep de volgende vragen:
- Kilometerteller: is de beoogde doelstelling bereikt?
- Trappers: wat zijn de redenen voor het behalen of niet-behalen van het resultaat? Waren alle afspraken en communicatie duidelijk?
- Dynamo: wat was de motor en wie was de drijvende kracht achter de acties (bv. de werkgroep of het bestuur)?
- Remmen: wat kon beter en welke obstakels remden de vooruitgang af?
- Bagagedrager: was iedereen mee, hielden mensen zich aan de afspraken en hoe verliep de handhaving?
- Licht: wat wil je nog verder onderzoeken en was er voldoende signalisatie en communicatie?
- Wielen: waar rij je naartoe, wat zijn de toekomstplannen en welke lessen neem je mee?
- Stuur: hoe kunnen we bijsturen en welke concrete aanpassingen zijn er nodig?
Verzamel breed data en betrek de zorgvragers
Naast schriftelijke vragenlijsten kan je ook evaluatiegegevens verzamelen uit kwalitatieve gesprekken met zorgvragers, personeelsleden, bezoekers, ervaringsdeskundigen en vrijwilligers.
- Bevraag zorgvragers en familie: bespreek met zorgvragers en hun familie hoe zij de bewegings- en rookstopinitiatieven hebben ervaren, wat geslaagd was en waar zij nog behoefte aan hebben.
- Toets drempels af via de 8 B's: gebruik de 8 B's (zoals betaalbaarheid, bereikbaarheid, begrijpbaarheid) om te onderzoeken waarom bepaalde zorgvragers niet deelnamen aan acties of het beschikbare aanbod niet gebruikten.
Stuur het actieplan bij
Maak een overzichtelijk evaluatieverslag op basis van alle verzamelde inzichten. Leer uit acties die minder goed verliepen, blijf kritisch en pas het actieplan aan op basis van de feedback van medewerkers, de werkgroep en de praktijkrealiteit in de zorginstelling.
- Vermeld de datum en het versienummer: communiceer het aangepaste actieplan via de gebruikelijke kanalen en vermeld altijd duidelijk de datum van aanpassing of het versienummer. Zo voorkom je dat er verschillende versies van het actieplan in omloop raken.
Laat voelen dat het beleid leeft:
- Geef regelmatig (tussentijdse) feedback aan iedereen die betrokken is. Vergeet niet te communiceren naar externe partners. Loopt het project goed? Zet de (tussentijdse) resultaten dan zeker in de kijker.
- Koppel regelmatig resultaten terug naar de betrokkenen. Gebruik hiervoor bestaande communicatiekanalen of wees creatief. Maak bijvoorbeeld een projectmuur of wall of fame waar je regelmatig nieuwe resultaten, verhalen, … over het project in de kijker zet.
- Loopt een actie ergens bijzonder goed? Zet de betrokkenen in de bloemetjes. Schrijf bijvoorbeeld een korte tekst in het huiskrantje of hang een bedankingsboodschap op.