Sociale kruidenier
Gezond voedingsaanbod zichtbaar en bekend maken
Gezond voedingsaanbod toegankelijker en bereikbaar maken
Gezond voedingsaanbod betaalbaarder maken
Beeld gemaakt door Atelier Romain.
In het kort
Een sociale kruidenier is een laagdrempelige buurtwinkel waar mensen met een beperkt inkomen kwaliteitsvolle voeding en basisproducten aan verminderde prijzen kunnen aankopen, met ruimte voor eigen keuze.
Gezondheidswinsten: voedselzekerheid, gezonde voeding.
Info over de interventie
Info over de interventie
Wat?
Een mobiele sociale kruidenier is een sociale kruidenier op verplaatsing. Dit kan in een rijdende winkel zijn of een gemeenschapsvoorziening kan tijdelijk worden ingericht als sociale kruidenier. De bedoeling van een mobiele sociale kruidenier is om de winkel dichter bij de mensen te krijgen. Het is door afstand, beperkte mobiliteit, stigma, tijdsgebrek, ... immers niet voor iedereen mogelijk om naar de winkel te gaan.
Welke drempels tot toegang worden verlaagd?
Sociale kruideniers bieden betaalbare voeding aan mensen met beperkte financiële middelen. Door de winkels mobiel te maken op een centrale locatie en liefst in een buurt met te weinig aanbod, zijn ze ook nog eens beter bereikbaar.
Antwoord op (gezondheids)uitdagingen?
Mobiele sociale kruideniers brengen betaalbare voeding naar mensen die zich niet zo gemakkelijk kunnen verplaatsen. Hierdoor zijn de buurtbewoners minder aangewezen op het (beperkte/duurdere/ongezonde) aanbod dat in de voedselomgeving aanwezig is. Het mobiele karakter en de aanwezigheid in de publieke ruimte kan de bekendheid van het initiatief ook verhogen. Bovendien zorgt het voor meer sociale interactie in de buurt.
Uitvoering van de interventie
Randvoorwaarden?
Indien de gemeente nog geen sociale kruidenier heeft, is dit initiatief moeilijk realiseerbaar.
Koppelkansen?
Een mobiele sociale kruidenier maakt gebruik van de publieke ruimte of gemeenschapsruimtes om zich tijdelijk te stallen. Deze openbare ruimte kan tegelijk worden aangepakt, door bijvoorbeeld de lokale parkeerplaats of het plein te vergroenen en door de publieke ruimte in te richten als ontmoetingsplaats.
Quick win?
De lokale sociale kruidenier kan experimenteren met mobiele momenten en bijvoorbeeld voor een dag op een andere locatie (buurthuis, school, …) gaan staan, bij voorkeur op een locatie waar mensen minder toegang of beperkte bereikbaarheid hebben tot de oorspronkelijke winkel.
Strategische interventie?
Vind een duurzame manier om de mobiele sociale kruidenier te organiseren, zoals een rijdende sociale kruidenier. Samenwerken met andere gemeenten kan hierbij helpen.
Inspirerende voorbeelden
'De Komisse' in Lokeren
De mobiele sociale kruidenier ‘De Komisse’ in Lokeren brengt betaalbare voeding en basisproducten tot bij mensen in een maatschappelijk kwetsbare situatie op verschillende locaties in de stad. Daarnaast stimuleert het project gezonde keuzes door groenten en fruit toegankelijker te maken en klanten te helpen met proevertjes, recepten en kooktips voor minder bekende groenten.
Lees het volledige artikel hier.
't Winkeltje (Pajottenland)
Zes lokale besturen uit het Pajottenland bundelden hun krachten om samen een sociale kruidenier op te richten. Zo zorgen ze ervoor dat ook in een landelijke regio mensen met een beperkt inkomen toegang hebben tot kwaliteitsvolle en betaalbare voeding. Daarnaast werkt ’t Winkeltje samen met lokale landbouwers om verse groenten en fruit aan te bieden aan een betaalbare prijs en de korte keten te versterken.
Lees het volledige artikel hier.
De Savooi in Bierbeek
De solidaire supermarkt De Savooi in Bierbeek biedt betaalbare en kwaliteitsvolle voeding aan voor alle inwoners, met bijzondere aandacht voor verse groenten en fruit. Door te werken met een inclusief winkelconcept waar iedereen welkom is, combineert het initiatief voedselondersteuning met ontmoeting en sociale verbinding.
Lees het volledige artikel hier.
Bronnen en meer informatie
- Oronce CIA, Miake-Lye IM, Begashaw MM, Booth M, Shrank WH, Shekelle PG. Interventions to Address Food Insecurity Among Adults in Canada and the US: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Health Forum. 2021 Aug 6;2(8):e212001. doi: 10.1001/jamahealthforum.2021.2001. PMID: 35977189; PMCID: PMC8796981.
- Vandekinderen, C., Verstraete, A., Van Vlem, G., Brabandt, A. & Reynaert, D. (2023). Voedselinitiatieven die smaken naar meer. Gent: HOGENT.