Beweegroutes
Stimuleren van actieve verplaatsingen
Stimuleren van actieve vrije tijd
Beeld gemaakt door Atelier Romain.
Info over de interventie
Wat?
Beweegroutes zijn toegankelijke trajecten in de publieke ruimte die mensen uitnodigen om te wandelen, lopen of bewegen in hun dagelijkse leefomgeving. Ze kunnen bestaan uit wandel- of looproutes, beweegparcours met eenvoudige oefeningen of routes die parken, pleinen en groene ruimtes met elkaar verbinden. Vaak worden ze ondersteund met signalisatie, infoborden of kleine beweegelementen langs het traject. Het uitgangspunt is dat beweging laagdrempelig wordt geïntegreerd in de dagelijkse leefomgeving, zodat inwoners op een eenvoudige manier meer kunnen bewegen zonder dat dit georganiseerd of gepland moet worden.
Via het project ’10.000 stappen: elke stap telt!’ zijn alle materialen beschikbaar om deze beweegroutes te ontwikkelen (startborden, borden met beweegoefeningen voor onderweg, signalisatieplaatjes, bordjes met aantal stappen, postkaarten voor promo,…). Ook een kaartje met overzicht van alle 10.000 stappen beweegroutes in Vlaanderen is daar te vinden.
Welke drempels tot toegang worden verlaagd?
Beweegroutes zijn vrij toegankelijk en vereisen geen lidmaatschap of speciale infrastructuur. Informele beweegruimte, zoals een beweegroute, verlaagt de drempel voor mensen die zich minder thuis voelen in georganiseerde sportcontexten. Deze interventie kan ook beweging stimuleren in buurten waar bijvoorbeeld weinig sportvoorzieningen aanwezig zijn.
Antwoord op (gezondheids)uitdagingen?
Door beweging in de publieke ruimte te integreren, stimuleren beweegroutes regelmatige en spontane lichaamsbeweging. Hierdoor dragen ze bij aan het aanpakken van verschillende gezondheidsuitdagingen, zoals sedentair gedrag, overgewicht, mentale stress en sociale isolatie.
Uitvoering van de interventie
Randvoorwaarden?
Voor een succesvolle beweegroute is het belangrijk dat het traject veilig, toegankelijk en aantrekkelijk is. Routes sluiten bij voorkeur aan op bestaande wandel- en fietspaden en zijn verbonden met bijvoorbeeld parken, pleinen of groene ruimtes. Deze interventie staat in direct verband met interventies zoals toegankelijk groen, verkeersluwe en verkeersveilige omgeving en doorwaadbare en verbonden buurten. Een duidelijke signalisatie helpt gebruikers om de route te volgen en stimuleert het gebruik. Daarnaast is het belangrijk dat de routes comfortabel zijn ingericht, met voldoende rustpunten, zitgelegenheid en schaduw, zodat ook ouderen of minder mobiele personen ze kunnen gebruiken.
Koppelkansen?
Beweegroutes kunnen gekoppeld worden aan doelstellingen vanuit verschillende beleidsdomeinen, zoals groene publieke ruimte en parken, toerisme en recreatie, klimaatadaptatie, trage wegen en duurzame mobiliteit, sport- en beweegbeleid. Door beweegroutes bijvoorbeeld te verbinden met groene en blauwe ruimtes, ontstaat een aantrekkelijk netwerk van beweegmogelijkheden. Ook met de interventie verbonden speelweefsel zijn er belangrijke koppelkansen omdat hier ook specifiek wordt ingezet op beweegroutes voor kinderen.
Quick win?
Snel realiseerbare ingrepen voor beweegroutes in de gemeente zijn bijvoorbeeld: bestaande wandelroutes bekender en beter zichtbaar maken, en bewegwijzeren. Of bestaande routes interessanter maken, door bijvoorbeeld rustplekken toe te voegen of er een educatieve route van te maken.
Strategische interventie?
Op langere termijn kan een gemeente werken aan een samenhangend netwerk van beweegroutes dat verschillende buurten en groene ruimtes met elkaar verbindt en hierbij rekening houdt met verschillende doelgroepen. Daarbij kan beweging systematisch geïntegreerd worden in de publieke ruimte, bijvoorbeeld bij de aanleg van nieuwe parken, trage wegen of beweeginstallaties. Door beweegroutes te combineren met groen, water en sportmogelijkheden kan een aantrekkelijk en toegankelijk netwerk ontstaan dat dagelijkse beweging voor alle inwoners stimuleert.
Inspirerende voorbeelden
Een beweegroute met beweegoefeningen
Deze beweegroute bestaat uit een wandeling met onderweg eenvoudige beweegoefeningen om kracht, uithoudingsvermogen en balans te onderhouden. De oefeningen zijn laagdrempelig opgevat en dus geschikt voor jong en oud. Een voorbeeld is de beweegroute in Oostrozebeke.
Een beweegroute voor gezinnen
De beweegroute voor gezinnen met Moovie de kikker vormt een ideale activiteit voor het gezin met kinderen tussen de 3 en 8 jaar waar de 12 bewegingsvaardigheden volop aan bod komen. Moovie de kikker wijst bijvoorbeeld de weg doorheen Ingelmunster en neemt kinderen mee langs kleine paadjes, speelpleintjes en groene buurten in de gemeente. Pijltjes wijzen de weg of je kan de route downloaden. Onderweg zijn er toffe opdrachtjes, zoals kruiwagentje, trappenlopen, springen, achterwaarts lopen, ... © Ingelmunster (Moovie de kikker)
Een gelukswandeling met doe-opdrachten
Een gelukswandeling is een thematische wandeling waarbij deelnemers geluksopdrachten al wandelend uitvoeren. Deze wandeling vertrekt van de geluksdriehoek, zet deelnemers letterlijk op weg om aan hun geluk te bouwen en versterkt daarmee de fysieke én mentale gezondheid. Een win-win dus! De doe-opdrachten tijdens het traject zorgen voor een ludieke én inspirerende tocht. In de leidraad van de gelukswandeling vind je alle info en een overzicht van de materialen. Meer info over de gelukswandeling vind je op de website van Gezond Leven. Of ga bijvoorbeeld eens wandelen in Huldenberg.
10.000-stappenroutes
10.000-stappenroutes zijn wandelingen waarbij het aantal stappen duidelijk wordt getoond aan de start van het traject en ook tijdens de route. Laat je niet misleiden door de naam: het is geen must dat deze routes 10.000 stappen lang zijn! De gemeente Zelzate ontwikkelde bijvoorbeeld enkele korte beweegroutes in een woonwijk in het kader van de campagne ‘10.000 stappen – elke stap telt’. Er zijn lussen van ongeveer 1.500 tot 2.000 stappen met eenvoudige oefeningen langs het traject, uitgelegd via borden. De routes zijn permanent toegankelijk en je kan ze op je eigen tempo uitvoeren. Ook Dessel en Sint-Pieters-Leeuw ontwikkelden enkele beweegroutes in het kader van 10.000 stappen. Meer info vind je op 10000stappen.gezondleven.be.