Buurtrestaurants | Gezond Leven

Voedingsaanbod-toegankelijker-en-bereikbaar-maken

Gezond voedingsaanbod toegankelijk en bereikbaar maken

Gezond voedingsaanbod betaalbaar maken

Beelden gemaakt door Atelier Romain.

In het kort

Een buurtrestaurant is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar buurtbewoners samen een betaalbare maaltijd eten, met als doel sociale verbondenheid te versterken en sociaal isolement te verminderen.

gezondheidswinsten: gezonde voeding (betaalbaar en toegankelijk), voedselzekerheid, mentaal welbevinden, ontspanning, ontmoeting.

Info over de interventie

Wat?

Een buurtrestaurant, ook wel sociaal restaurant of dorpsrestaurant genoemd, is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar buurtbewoners op regelmatige basis samenkomen om samen een betaalbare (warme) maaltijd te eten. Om de toegankelijkheid te verhogen, kan voor bepaalde doelgroepen een sociaal tarief worden toegepast. Buurtrestaurants zetten in op sociale ontmoeting, verbondenheid en participatie en dragen zo bij aan het verminderen van sociaal isolement en het bevorderen van welzijn.

Welke drempels tot toegang worden verlaagd?

Een buurtrestaurant verlaagt verschillende drempels tot gezonde voeding en sociale participatie. Mensen krijgen er toegang tot een betaalbare, verse en warme maaltijd, met betaalbaar tarief of mogelijkheid tot een sociaal tarief. Dit maakt gezonde maaltijden toegankelijker voor onder meer mensen met een beperkt budget, mensen die alleen wonen of voor wie dagelijks koken niet vanzelfsprekend is. Daarnaast biedt een buurtrestaurant een laagdrempelige ontmoetingsplek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, sociale contacten onderhouden en deelnemen aan het buurtleven.

Test de toegankelijkheid van het buurtrestaurant

Antwoord op (gezondheids)uitdagingen?

Buurtrestaurants kunnen bijdragen aan gezonde eetgewoonten door toegang te bieden tot een volwaardige gezonde maaltijd. Wanneer er ruimte is voor participatie of kookactiviteiten, kunnen ook competenties zoals kookvaardigheden en kennis over voeding versterken.

Internationale evidentie

Studies tonen aan dat buurtrestaurants of sociale restaurants bijdragen aan de beschikbaarheid van betaalbare maaltijden en een rol kunnen spelen in het tegengaan van voedselonzekerheid. Daarnaast wijzen evaluaties op mogelijke positieve effecten op gezondheid, voeding en sociale inclusie.

Uitvoering van de interventie

Randvoorwaarden?

Om bezoekers via een buurtrestaurant toegang te geven tot betaalbare en gezonde voeding, is het belangrijk om zowel de kwaliteit van het aanbod als de toegankelijkheid te bewaken. Een gezond en vers maaltijdaanbod vormt hierbij een belangrijke basis.

Benieuwd hoe je een gezond en toegankelijk aanbod kan uitwerken? Neem een kijkje in de maaltijdgids voor sociale voedselvoorzieningen en de brochure Superdiverse en gezonde voeding.

Om drempels tot deelname te verlagen, is het belangrijk bewust aandacht te besteden aan toegankelijkheid. De 8 B’s helpen om deze drempels in kaart te brengen en gericht aan te pakken. Met de toegankelijkheidsscan kan je hiermee concreet aan de slag gaan.

Koppelkansen?

Buurtrestaurants kunnen verbonden worden met initiatieven rond gezonde voeding, voedselvaardigheden, duurzaamheid en sociale participatie. Samenwerkingen met samentuinen, korte keteninitiatieven en projecten rond voedselverspilling kunnen bijdragen aan een duurzamer voedselaanbod. Kookactiviteiten kunnen bijdragen aan het versterken van voedselvaardigheden en betrokkenheid. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de groenten- en peulvruchtenfiches als inspiratie voor recepten en activiteiten. Daarnaast kunnen buurtrestaurants gekoppeld worden aan sociale tewerkstelling, waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring en vaardigheden kunnen opbouwen.

Quick win?

Start met een laagdrempelige buurt- of dorpsmaaltijd in een bestaande gemeenschapsvoorziening. Betrek hierbij een sociale organisatie om ervoor te zorgen dat ook mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties bereikt worden en kunnen deelnemen. Zo kan de buurt kennismaken met het concept, wordt ontmoeting gestimuleerd en kan verkend worden of er draagvlak is voor een meer structureel buurtrestaurant.

Om toegang tot gezonde en betaalbare voeding en ontmoetingskansen voor iedereen te versterken, is het belangrijk om buurtrestaurants zo toegankelijk mogelijk te organiseren. De toegankelijkheidsscan helpt om snel drempels in kaart te brengen en acties te bepalen om de toegankelijkheid te verbeteren.

Doe de scan!

Rol van lokaal bestuur en partners

Het lokaal bestuur kan een belangrijke rol opnemen door buurtrestaurants te ondersteunen, partners samen te brengen en mee te zorgen voor een toegankelijke werking. Dit kan via financiële ondersteuning, het ter beschikking stellen van infrastructuur, communicatie en het verbinden van welzijns-, gezondheids- en buurtorganisaties.

Belangrijke partners zijn onder andere lokale welzijnsorganisaties, lokale handelszaken, buurtwerkingen, sociale organisaties, vrijwilligers, zorg- en gezondheidsprofessionals, organisaties die werken rond armoedebestrijding en voedseltoegang, en initiatieven voor het onthaal en de integratie van anderstalige nieuwkomers.

Inspirerende voorbeelden

‘De Combi’ in Aalst

Bij het buurtrestaurant ‘De Combi’ in Aalst draait het om meer dan alleen eten. Ze zetten bewust in op gezonde en duurzame voeding, sociale tewerkstelling en inclusie. Ze maken gezond eten toegankelijker voor iedereen. Hun doelstelling? Een halfhalf-verdeling van vegetarische en vleesgerechten. Lees het volledige artikel hier.

Volxkeuken Sint-Niklaas

De Volxkeuken in Sint-Niklaas brengt buurtbewoners samen rond gezonde, verse en betaalbare maaltijden en versterkt zo ontmoeting en verbondenheid in de buurt. Ze bieden daarbij ook vegetarische maaltijden aan. Benieuwd hoe dat aanslaat? Bekijk het filmpje.

Buurtrestaurant 'tHERT van vzw T’ANtWOORD

Buurtrestaurant 'tHERT van vzw T’ANtWOORD in Turnhout voorziet vier dagen in de week verse, gezonde en betaalbare maaltijden. Als Vereniging Waar Armen het Woord Nemen is één van hun missies: mensen in armoede verenigen. En hoe kan dat beter dan met een maaltijd? En voor wie niet ter plaatse kan komen, rijden ze ook rond met het mobiele buurtrestaurant. Lees het volledige artikel hier.

’t Overeten (Gent)

‘t Overeten is een groep vrijwilligers die gezonde maaltijden kookt en gratis (of tegen een kleine bijdrage) aanbiedt. In deze mobiele keuken wordt dus voor en door bewoners van de Dampoortwijk gekookt.Hierbij worden onder meer de voedseloverschotten van Foodsavers gebruikt. Foodsavers is een samenwerking tussen de stad Gent en het OCMW Gent om voedseloverschotten te redden.

VORK (Kortrijk)

VORK is in eerste instantie een volksrestaurant dat gezonde en betaalbare maaltijden aanbiedt. Daar stopt het echter niet. Het personeel van het restaurant zijn (laaggeschoolde) werkzoekenden of OCMW-cliënten die een opleiding en een eerste werkervaring krijgen in het restaurant. Naast opleidingen en activering organiseert VORK ook laagdrempelige kookworkshops voor mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties. Vork

Bronnen en meer informatie

Ambitie

Gezond voedingsaanbod toegankelijk en bereikbaar maken

Gezond voedingsaanbod betaalbaarder maken

Omgeving

Voedselomgeving