Mediwatte?

Voor je aan een oefening kan beginnen, moet je mediteren introduceren bij je leerlingen. Dit is namelijk een vaardigheid die je niet in een-twee-drie aanleert. Maak je klas er dus eerst warm voor. Vandaar ook dat je de eerste keer best ongeveer een half uur tijd voorziet. In latere sessies kan dit gerust korter.

Wat is mediteren dan? Simpel uitgelegd: rustig gaan zitten (of liggen), je ogen sluiten en je bewust worden van iets, zoals je ademhaling, een stem of muziek. Wat je ook denkt of voelt: je mag het gewoon even laten ‘zijn’. Piekeren is hier het tegenovergestelde van: dan kan je net niet loslaten wat je denkt of voelt. Mediteren kan helpen om je stress te verminderen, om je emoties beter te begrijpen of om je focus te versterken.

Een paar concrete voorbeelden voor je leerlingen:

• Voel je soms stress of angst? Bijvoorbeeld vlak voor een toets of voor een spannende uitstap? Mediteren kan helpen om te ontspannen en om je aandacht van de negatieve emoties af te leiden.
• Komen er soms heel veel prikkels op je af? Bijvoorbeeld in de supermarkt, op een familiefeest of zelfs gewoon in de klas? Een meditatie-oefening brengt opnieuw rust en kalmte in je hoofd.
• Heb je ruzie met iemand die belangrijk voor je is? Dan kan je heel veel emoties tegelijkertijd voelen: verdriet, woede, spijt, twijfel. Ook dan helpt meditatie je om die spanningen los te laten.
• Optioneel: laat je leerlingen zelf met een aantal scenario’s komen waarin meditatie nuttig kan zijn.

Tip/uitleg voor de leerkracht: wat is het verschil nu precies tussen mindfulness en meditatie? De volledige uitleg zou ons te ver leiden, maar je zou het als volgt kunnen samenvatten: mindfulness is de kwaliteit van het bewust aanwezig zijn in het dagelijks leven: ‘in het hier en nu zijn’ (niet in je hoofd zitten/piekeren/doemdenken...). Meditatie is een oefening om je geest te trainen in die kwaliteit. Zoek je meer achtergrond om meditatie en mindfulness beter te begrijpen? Kijk eens naar deze filmpjes: What Is Mindfulness Meditation? | Mental Wellbeing for Kids | Meditation for Kids | Mindfulness; Wat is mindfulness?

Opgelet: deze filmpjes zijn (mogelijks) minder geschikt om in de klas te tonen omwille van de taal en/of abstractieniveau. Dit kan je als leerkracht natuurlijk het beste zelf inschatten.

Tip: check voor je begint onze 7 tips voor een geslaagde mindfulness-oefening in de klas.

Geleide meditatie

Staan je leerlingen open voor meditatie? Hier zijn enkele ideeën voor hun eerste ervaring. Er bestaan heel wat vormen van meditatie, maar wij focussen nu op geleide meditatie. Dat betekent dat een stem je leerlingen begeleidt tijdens de oefening (via een audiofragment). Op die manier hebben ze een duidelijke houvast.

Je kan het stappenplan in bijlage gebruiken.

• Vaardigleven.be | Mindful kijken: je hand observeren (8 min.)
• Vaardigleven.be | Mindful kijken naar emoties (8 min.)
• Edel Maex | Drie minuten ademruimte (3 min.)
• Aandacht.be | Tips voor teens: een eerste concentratie-oefening (10 min.)

Tip: ga gerust ook zelf op zoek naar een meditatie-oefening die jij leuk vindt en die past bij je klas.

Uitgewerkt voorbeeld: je hand observeren

Vraag je leerlingen om rechtop te zitten op hun stoel, met hun voeten stevig op de grond. Zet nu het audiofragment ‘je hand observeren’ van Vaardig Leven op.

Tip: doe zelf mee met de meditatie om je leerlingen te motiveren. Merk je dat er klasmanagement nodig is? Loop dan rustig rond en breng waar nodig een leerling terug naar de meditatie. 
 

Afsluiter

Blik na de meditatie kort terug op deze ervaring.

• Laat de leerlingen hun ogen dicht houden (als ze zich daar voldoende comfortabel bij voelen).
• Vraag: “Wie voelt zich na deze oefening meer ontspannen?”
• De leerlingen steken zonder te kijken hun hand op.

Stel verder geen vragen. De leerlingen mogen de oefening rustig verder laten bezinken, zeker als het de eerste keer was dat ze dit deden.

Tip: vaak lukt mediteren niet van de eerste keer. Geef de moed niet op en blijf proberen. De positieve impact die meditatie op je leerlingen kan hebben, is het waard, beloofd!