Amerika draait voedingsdriehoek om maar kiest voor vlees en zuivel in plaats van volkorengranen

Het waren minister van Gezondheid Robert F. Kennedy Jr. en minister van Landbouw Brooke Rollins die afgelopen woensdag de nieuwe voedingsdriehoek in Amerika voorstelden. Net zoals in het Vlaamse model, krijgen groenten en fruit een prominente plaats bovenaan in de piramide. Maar in tegenstelling tot bij ons, zetten de Amerikanen ook biefstuk, melkproducten en dierlijke vetten in die bovenste laag. Volkorengranen belanden dan weer helemaal beneden, terwijl die in de Vlaamse voedingsdriehoek als essentieel voor een gezond eetpatroon worden beschouwd. 

Meer eiwit, minder graanproducten

Op het eerste gezicht hebben de Amerikanen de mosterd gehaald bij het Vlaams model, maar wie beter kijkt, ziet dus opvallende verschillen qua invulling en rangschikking van de voedingsmiddelengroepen. “Het Amerikaanse model focust sterk op een hogere eiwitconsumptie en dan vooral uit dierlijke bronnen: vlees en zuivel prijken helemaal bovenaan”, zegt Loes Neven, voedingsexperte bij het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw. “Dit gaat in tegen de wetenschappelijke adviezen voor gezonde en duurzame voeding, en houdt geen rekening met de werkelijke consumptie van eiwitten en vlees. Die is voor de meerderheid van de bevolking in Westerse landen voldoende en vaak zelfs hoger dan nodig.” 

"Volle graanproducten worden dan weer helemaal onderaan de piramide geplaatst, terwijl het verhogen ervan recent nog door de Belgische Hoge Gezondheidsraad als gezondheidsadvies nummer 1 naar voor werd geschoven. Ze beschermen immers tegen hart- en vaatziekten, darmkanker en diabetes type 2, enkele van de meest voorkomende chronische aandoeningen."

Exclusief en belangrijk

Maar het is alvast een goede zaak dat de Amerikanen zich lieten inspireren door Gezond Leven en nu ook voor de omgekeerde driehoek kiezen. “Een piramide wordt onbewust van boven naar beneden gelezen. Daarbij wordt de top beschouwd als ‘weinig maar exclusief en belangrijker’, en de onderste laag als ‘veel maar minder exclusief en minder belangrijk’”, legt Loes uit. “Voor de allereerste versie van de voedingsdriehoek betekende dit dat de top (restgroep, zoals alcohol, snoep, chips, frisdrank...) een te belangrijke plaats kreeg toebedeeld. Hiermee werd de indruk gewekt dat deze producten 'normaal' en 'nodig' zijn. Daarom hebben wij de driehoek al in 2017 omgedraaid. Hierdoor trekt de brede bovenlaag met fruit, groenten, peulvruchten, volle granen, ... meteen de aandacht en is het duidelijk dat de onderkant minder belangrijk is. De vroegere restgroep werd zelfs volledig uit de driehoek verwijderd en kreeg een plaats erbuiten. Op die manier is het opzet helder: de gezondere keuzes staan ín de voedingsdriehoek.” 

Eet échte voeding

Ook de Amerikanen schrapten die restgroep uit de driehoek en vermelden ze zelfs helemaal niet meer. “Mijn boodschap is duidelijk: eet échte voeding”, aldus Kennedy. Een boodschap die Gezond Leven alleen maar kan bijtreden. “Met dit verschil dat wij geen voedingsmiddelen uitsluiten”, benadrukt Loes Neven nog.  

“We laten mensen bijvoorbeeld de ruimte om al dan niet voor vlees te kiezen. En wat in de bol buiten de driehoek staat, zijn extraatjes, voor af en toe. We willen niet met het vingertje zwaaien, maar een kompas aanbieden richting betere en milieuvriendelijkere eetgewoontes. Het schept duidelijkheid, evenwicht en gewoontes die werken in het leven van elke dag, van schoolmaaltijden tot de wekelijkse boodschappen. Daarom is onze voedingsdriehoek ook in het Engels beschikbaar, zodat ook scholen, gezondheidsprofessionals en burgers in de Verenigde Staten hem gratis kunnen gebruiken en aanpassen aan hun eigen noden en culturele voorkeuren. Want als de voedselpiramide op z’n kop wordt gezet, staan gezondheid, duurzaamheid en eenvoud voor ons bovenaan.”