Het Britse generatieverbod op tabak: tien vragen en antwoorden
Het Britse parlement keurde een wet goed die handelaars verbiedt om tabak te verkopen aan jongeren geboren na 2008. Maar wat betekent dat precies? En moet deze wet ook in België worden ingevoerd? Tien dingen die je zeker moet weten over dit generatieverbod.
Wat is het generatieverbod?
Jongeren geboren na 2008 zullen in het Verenigd Koninkrijk (VK) nooit legaal tabak kunnen kopen, ook niet als ze volwassen zijn. Deze nieuwe wet vervangt de klassieke minimumleeftijd, die in de meeste landen op achttien jaar ligt.
Waarom doet het VK dit?
Om te voorkomen dat nieuwe generaties ooit beginnen met roken. Tegelijk geeft de wet een krachtig signaal: er bestaat geen veilige leeftijd om te roken. Het doorbreekt ook het achterhaalde idee dat tabaksgebruik zou horen bij het ‘volwassen worden’. Met dit verbod zetten de Britten volop in op Generatie Rookvrij.
Wat verandert er (nog)?
Voor mensen die vandaag al roken, verandert er niets. Er worden wel meer middelen voor rookstopondersteuning voorzien, zoals een financiële beloning voor zwangere vrouwen die stoppen met roken.
Er komen ook extra maatregelen om het generatieverbod te controleren en te handhaven: controleurs mogen bij overtreding meteen een boete van 100 pond (115 euro) geven aan de verkoper. Bij meerdere inbreuken kunnen er hogere boetes volgen. Ook een verbod om een jaar lang nog tabak te mogen verkopen en zelfs gevangenisstraffen zijn mogelijk. De Britse overheid wil ook nagaan hoeveel tabaksverkooppunten er zijn en die systematisch afbouwen.
Wat met e-sigaretten?
Die blijven voorlopig toegelaten vanaf 18 jaar, maar om jongeren te beschermen, komen er wel strengere regels rond marketing en zichtbaarheid. Daarnaast blijft de e-sigaret in het VK, net zoals in België, een effectief rookstopmiddel voor volwassen rokers.
Waarom is dit nodig?
Roken blijft een van de grootste oorzaken van ziekte en vroegtijdige sterfte. In België is roken gelinkt aan meer dan 9.000 sterfgevallen per jaar. Passief meeroken heeft ook gevolgen voor de gezondheid van anderen. Het is bovendien één van de belangrijkste oorzaken van gezondheidsongelijkheid: mensen uit kwetsbare groepen roken vaker.
Wat is het effect van zo'n verbod?
Het effect zal vooral op lange termijn zichtbaar zijn: men gaat ervan uit dat er elk jaar 30% minder jongeren beginnen met roken omdat het steeds moeilijker wordt om aan tabak te geraken. Aan dat tempo zouden er tegen 2050 geen rokers jonger dan dertig meer zijn.
Wat levert het op?
Minder rokers, minder gezondheidsproblemen bij (ongeboren) kinderen door passief meeroken, minder ziekteverzuim, lagere zorgkosten en minder peuken, wat dan weer positief is voor het milieu.
Is er steun voor de maatregel?
Ja. In het VK zijn zeven op tien Britten voor het generatieverbod. Opvallend is dat ook jongeren, voor wie de maatregel is bedoeld, voorstander zijn. De meesten zien dit eerder als een kans om hun generatie te bevrijden van een schadelijke verslaving dan als een vrijheid die hen wordt afgepakt.
Zijn er twijfels of risico's?
Het generatieverbod is geen wondermiddel. Het werkt alleen als onderdeel van een breder tabaksbeleid, met onder meer preventie, prijsmaatregelen en ondersteuning bij rookstop. Daarnaast zijn er ook vragen over handhaving en het effect op de zwarte markt. Vermits het verbod nog nergens op dergelijke schaal is ingevoerd, is het bovendien afwachten of de effecten gaan zijn zoals voorspeld.
Komt dit ook naar België?
Voorlopig lijkt er hier geen politiek draagvlak voor. Bij Gezond Leven zien we het wel als een interessante bijkomende piste om een rookvrije generatie te creëren. Het is een ambitieuze maatregel die sterk inzet op preventie en die toekomstige generaties beschermt.
Meer weten? Lees dan ons uitgebreid artikel over het generatieverbod.
