De meerwaarde van koppelkansen
Gezonde voedsel- en beweeginitiatieven in een buurt staan nooit op zichzelf. Ze maken deel uit van de publieke ruimte in een buurt en van de totale voedsel- en beweegomgeving. Wanneer je nieuwe voedsel- en beweeginitiatieven introduceert, denk dan aan hoe ze verband kunnen houden met andere (bestaande) initiatieven in de buurt en hoe ze elkaar kunnen versterken.
1) Bestaand voedsel-/beweeginterventie koppelen aan een nieuwe interventie
Misschien heeft jouw gemeente al een voedsel- of beweeginitiatief dat werd voorgesteld als potentiële interventie. Dit is een unieke kans om er een nieuw, bijpassend initiatief op aan te sluiten. Zo kan je de bekendheid, de slaagkans en de schaal van zowel het bestaande als het nieuwe initiatief op een efficiënte manier verhogen.
Heb je al een samentuin in je gemeente? Dan kan je die bijvoorbeeld koppelen aan het buurtrestaurant. Of organiseer kookworkshops met de oogst.
Een trage weg kan voorzien worden van een rust- en/of speelelement om de verblijfsruimte en het gebruik te verbeteren.
De sociale kruidenier van de gemeente (of in buurgemeenten) kan mobiele acties organiseren om meer mensen te bereiken.
Een nieuwe interventie koppelen aan een bestaand initiatief kan erg laagdrempelig zijn. De bestaande initiatieven rond gezonde en toegankelijke voedselomgevingen en beweging kunnen door middel van bijkomende interventies extra in de verf worden gezet.
2) Twee of meerdere initiatieven tegelijk en gekoppeld realiseren
Er bestaan veel koppelkansen tussen de voorgestelde interventies onderling. Wanneer je één interventie wil implementeren, kan je bekijken welke interventies hier makkelijk aan gekoppeld kunnen worden. Het combineren van interventies draagt bij aan het grotere verhaal van de voedselomgeving en beweegvriendelijkheid van een buurt. Wanneer de combinatie van de initiatieven en de uitwerking goed worden uitgevoerd, is dit een win-win situatie.
Wanneer je als gemeente bijvoorbeeld een samentuin wil realiseren, kan je dit combineren met:
- een kwalitatieve rustplek aan de tuin;
- een openbaar watertappunt voor dorstige tuiniers en voorbijgangers (wandelaars, lopers, fietsers, ...);
- een buurtrestaurant dat kookt met de oogst van de samentuin;
- de tuin te situeren aan een (nieuwe) fietspad of trage weg;
- een mobiele sociale kruidenier aan de samentuin (indien centraal, toegankelijk en bekend genoeg), zodat de klanten gestimuleerd worden in een gezonde voedselomgeving;
- de overschotten van de oogst in te zetten voor andere voedselinitiatieven of in automaten plaatsen;
- ...
3) Interventie koppelen met vaardighedentraining
De voorgestelde interventies in deze toolbox focussen zich voornamelijk op omgevingsfactoren om het gezondheidsgedrag van bewoners te verbeteren. Toch zijn vaardigheden rond voedsel en beweging ook van groot belang voor een gezonde levensstijl. Indien mensen niet weten hoe ze een gezonde maaltijd moeten klaarmaken of niet kunnen fietsen, is de invloed van een gezonde voedselomgeving en een beweegvriendelijke omgeving minder significant.
Inzetten op voedsel- en beweegvaardigheden, gekoppeld aan de omgevingsinterventies, kan de impact van de interventies verhogen. Het aanbieden van kookworkshops, meegeven van recepten bij de voedselbedeling, voedselvaardigheidswerksessies, ... kan het effect van de interventies een niveau hoger tillen.
Daarbij is het ook belangrijk om in te zetten op beweegvaardigheden. Het programmatisch aanbod van sport en bewegen moet aangepast zijn aan de directe omgeving. Bied sportlessen aan die afgesteld zijn op de omgeving. Bepaalde sportfaciliteitenworden pas gebruikt als er effectief een programmatisch aanbod aan verbonden is. Daarbij is het inzetten op fietsveiligheid en fietsinfrastructuur pas inclusief als iedereen ook kan en durft fietsen. Het organiseren van kwalitatieve fietslessen kan ervoor zorgen dat deze fietsvoorzieningen vaker worden gebruikt. Het aanleggen van een nieuw en veilig fietspad heeft pas zin als de buurt dit ook kan gebruiken.