“Als ik voor tv oefeningen doe, doen mijn zonen gewoon mee”

Ze studeerde lichamelijke opvoeding en deed een doctoraat aan de UGent over de invloed van omgeving op het zit- en beweeggedrag van adolescenten. Toen er in 2015 een plekje vrijkwam bij Gezond Leven om te werken rond sedentair gedrag, had Femke haar roeping gevonden.  “Ik probeer wetenschappelijke inzichten te vertalen naar tools en materialen om mensen meer te laten bewegen en minder te doen zitten”, legt ze uit. “Ondernemingen, lokale besturen en scholen kunnen er dan mee aan de slag gaan om meer beweging te creëren bij hun medewerkers, inwoners of tijdens en tussen de lessen.” 

Kan je een voorbeeld geven van een project dat echt impact heeft gehad?

“Woogie Boogie, een project voor kleuters. Toen ik bij Gezond Leven begon, was sedentair gedrag een vrij nieuw thema. Ik heb eerst onderzoek gedaan naar ‘lang stilzitten’: hoe kunnen we dat veranderen, welke richtlijnen kunnen we meegeven? Vandaaruit zijn we dan vertrokken, eerst bij de allerkleinsten met Woogie Boogie, dat kleuterleerkrachten helpt om hun kleuters in de klas minder te laten zitten en meer te bewegen. We hebben dit samen met Disney Benelux gerealiseerd en dat loopt al sinds 2016.  En nog steeds krijgen we hier aanvragen voor.” 

Is er nog iets waar je trots op bent?

“Wisselwerken. Heel veel mensen met een bureaujob zitten de hele dag. Daar wilden we tot een mentaliteitswijziging komen, enerzijds door werknemers te informeren over de gevolgen van te lang stilzitten en hoe ze dat kunnen voorkomen. Maar anderzijds ook door werkgevers te motiveren om aan te geven dat het in hun onderneming oké is om het stilzitten te doorbreken. We hebben daar een grote communicatiecampagne over georganiseerd, met een website met tips en tools. Dat is iets waar we nu minder op inzetten, maar we hebben nu wel, in samenwerking met de beroepsvereniging voor ergonomie, de 10-10-10-campagne: op 10 oktober om 10 uur 10 minuten rechtstaan. Daarmee zetten we wisselwerken ook in de kijker. En daarnaast ben ik vooral bezig met SWEEP, een project om jongeren in beweging te krijgen. Ook dat is een samenwerking, dit keer met Sport Vlaanderen en MOEV.” 

Waarom zijn die samenwerkingen zo belangrijk?

“Omdat je op die manier de krachten kan bundelen. Niet alleen de budgetten, maar ook onze boodschap wordt op die manier door meerdere partijen verspreid. Neem Disney, waarbij we onze kar hebben kunnen hangen aan hun bekende personages. Dat is ideaal om je impact te vergroten.” 

Wat betekent meer bewegen volgens jou echt?

“Ook voor mij was beweging in eerste instantie vooral iets wat met sport gelinkt was. Maar geleidelijk aan groeide ook bij mij het besef dat beweging veeleer iets is wat je in je dagelijkse leven moet integreren en dat het veel meer is dan sporten alleen. Het hoeft helemaal niet zo moeilijk te zijn: gaan wandelen is óók bewegen. Net zoals de trap nemen, rechtstaand werken, het gras afrijden, de kinderen met de fiets gaan halen, … Bewegen is ook iets waarmee je je mentale gezondheid kan verbeteren. Ik heb daar zelf ook nood aan. Als ik eens buiten ben geweest, voel ik me beter.” 

Wat doe je zelf van beweging?  

“Ik heb vroeger altijd judo gedaan en nu ga ik meestal lopen en af en toe  zwemmen. Maar ik probeer vooral doorheen de dag gewoon regelmatig te bewegen. Door bij het thuiswerk tussen twee vergaderingen door even naar buiten te gaan, bijvoorbeeld. Door sommige dingen anders aan te pakken, kan je op veel manieren bewegen in je leven krijgen.” 

Geef je dat ook mee aan je kinderen?

“Zeker. Mijn man heeft ook LO gedaan dus we proberen met z’n twee actief te zijn en daarin ook onze kinderen te betrekken. We hebben een zoon van negen en eentje van veertien en zij vinden het helemaal normaal als we ’s avonds samen op een matje voor tv oefeningen liggen te doen. Ik probeer ook altijd te zorgen dat ze voor en na het huiswerk maken even naar buiten gaan, zelfs in de winter.  Ze doen ook aan BMX en mountainbike. En natuurlijk speelt het competitie-element bij die drie mannen ook mee. Bij het armworstelen is het altijd de mama die ze willen verslaan omdat dat gemakkelijker gaat dan de papa.” (lacht) 

Welke tips heb je voor ouders die hun kinderen in beweging willen krijgen?

“Geef het goede voorbeeld en beweeg zelf. Ga jij lopen? Laat je kind dan meefietsen. Neem ze mee naar het bos of het park.”   

Waarom is het nu zo belangrijk om als samenleving in te zetten op dat bewegen?  

“Los van de gekende gezondheidsvoordelen, is bewegen ook goed voor het mentaal welbevinden. Je voelt je beter en door naar buiten te gaan, kom je in contact met anderen.” 

Wat zijn de grootste drempels die mensen ervaren om meer te bewegen?

“Tijd. Motivatie. Maar ook de omgeving. Die laat niet altijd toe om minder te zitten en meer te bewegen. In heel wat bedrijven wordt bijvoorbeeld nog verwacht dat je een hele dag zittend achter je bureau doorbrengt. Of ouders vinden de wegen en het verkeer niet veilig genoeg om hun kinderen met de fiets naar school te brengen. En soms hebben mensen er ook geen mentale ruimte voor. Denk bijvoorbeeld aan alleenstaande ouders die alles in hun eentje geregeld moeten krijgen. Voor hen is bewegen dikwijls het laatste van hun prioriteiten.” 

Hoe krijg je die mensen dan toch mee?

“Door klein te beginnen. Elke stap telt en alles wat je vandaag méér doet dan gisteren, is een plus. Kijk bijvoorbeeld hoe je in je job en thuis minder kan zitten en meer beweging kan integreren. Blijf wel realistisch en ga je niet spiegelen aan de mensen rondom je of aan alles wat je op sociale media ziet. Loop je trager dan de rest? Prima. Want traag lopen is nog altijd veel beter dan niet lopen.” 

Hoe kunnen werkplekken en scholen beweging meer integreren in hun werking?

“Met SWEEP proberen we leerkrachten te motiveren om hun lessen op een andere manier aan te pakken en hun leerlingen niet meer de hele tijd te laten zitten. We geven hen de tools om hun lessen eventjes te onderbreken en een bewegingstussendoortje te doen. Wat ondernemingen betreft, is het belangrijk dat ze zich eerst bewust worden van het feit dat er te veel wordt gezeten en wat daar de gevolgen van zijn. En dan moet ook de omgeving aanzetten tot actie, zoals zit-stabureaus. Het moet ook normaal worden dat er al wandelend wordt getelefoneerd of staand vergaderd.” 

Waar moeten we in de toekomst het meest op inzetten?

“We zijn doorheen de jaren misschien niet minder gaan bewegen, maar er is nog altijd veel werk aan de winkel, zeker bij jongeren. Bovendien stijgt het schermgebruik alsmaar en dat gaat met veel zitten gepaard. Daar moet meer aandacht en budget naartoe. Wil je het gedrag en de gewoontes van de jeugd veranderen, dan moet je echt van jongs af aan starten en de ouders meenemen. Dan moet het normaal zijn dat lessen al bewegend doorgaan, dat ze met hun klas naar buiten gaan en dat er op kantoor rechtstaand wordt gewerkt.”  

Wat zou je zeggen tegen iemand die wel meer wil bewegen, maar niet weet hoe hij moet beginnen?  

“Maak een afspraak met een Bewegen Op Verwijzing-coach, die gaat je zeker kunnen helpen. Doe ook eens een zit- en beweegtest zodat je zicht krijgt op hoeveel of hoe weinig je beweegt. Neem er de bewegingsdriehoek bij en maak aan de hand daarvan een plan op. Maar maak dat niet te hoogdrempelig, begin heel klein en bouw later op. Doe vandaag iets meer dan gisteren en leg jezelf niet te veel druk op.” 

Tot slot, waar haal je nu het meeste voldoening uit?

“Ik ben elke dag bezig met een topic dat mij heel hard interesseert. Dat op zich is al heel fijn. Ik haal ook veel energie uit de samenwerkingen die er zijn, zowel binnen het team van Gezond Leven als erbuiten. Zo wordt onze impact groter dan als we alles alleen zouden doen.”