Mental health in and for all policies
Onze gezondheid wordt niet door één enkel aspect, maar wel door verschillende factoren bepaald. Dat toont het model van Lalonde helder aan. Het bevorderen van gezondheid dient dus op de niveaus van al deze determinanten te gebeuren, via verschillende maatregelen en initiatieven.
Veel (omgevings)factoren die onze gezondheid beïnvloeden - zoals huisvesting,
onderwijs, werkgelegenheid en milieu - vallen echter buiten de bevoegdheden van de gezondheidssector.
Daarom is samenwerking tussen verschillende (álle) beleidsdomeinen cruciaal. Men noemt dit Health in all policies (Hiap). Een HiAP-aanpak heeft het potentieel om in te spelen op (omgevings)determinanten die zowel direct als indirect een impact hebben op gezondheid. Denk aan gezonde luchtkwaliteit in buurten, kwalitatieve huisvesting, toegang tot kwalitatief onderwijs voor allen enz.
Bepaalde taken binnen de (geestelijke) gezondheidszorg bevinden zich bij een specifieke groep aan professionals. Denk aan de psychiater die een persoon met een psychose behandelt of aan de therapeut die een cliënt met een depressie begeleidt.
Het interventiespectrum maakt echter duidelijk dat inzetten op mentale gezondheid verder gaat dan enkel behandelen van mentale problemen zodat ze verdwijnen of verkleinen.
Naarmate je meer weggaat van de hulpverleningszijde van het interventiespectrum, stijgt het aantal professionals of intermediairs dat hun steentje kunnen bijdragen en een onderdeel van de puzzel kan zijn: Beleidsmakers, leerkrachten, jeugdwerkers, ouders, werkgevers, hulpverleners tot de burger zelf dragen samen de verantwoordelijkheid voor onze mentale gezondheid.
Naarmate je meer weggaat van de hulpverleningszijde van het interventiespectrum, stijgt het aantal professionals of intermediairs dat hun steentje kunnen bijdragen en een onderdeel van de puzzel kan zijn: Beleidsmakers, leerkrachten, jeugdwerkers, ouders, werkgevers, hulpverleners tot de burger zelf dragen samen de verantwoordelijkheid voor onze mentale gezondheid.
Health for all policies
De beleidsdomeinen en sectoren die traditioneel genoemd worden in een Hiap-benadering, zoals het onderwijs, de kinderopvang en werk, staan sterk onder druk wegens een chronisch personeelstekort en onaantrekkelijke arbeidsvoorwaarden, waardoor steeds minder mensen de taken moeten dragen. Dit is niet houdbaar. Inzetten op mentaal welbevinden mag voor deze sectoren geen extra taakbelasting vormen, maar dient een logisch en integraal onderdeel van hun reguliere werking te vormen. Investeren in geestelijke gezondheid betekent dan ook het structureel versterken van deze sectoren om dit mogelijk te maken.
Idealiter voelen deze sectoren de inspanningen ook terugstromen, aangezien dit hun eigen werking kan versterken en hun functioneren kan bevorderen. Zo kunnen leerlingen en leerkrachten pas optimaal presteren wanneer zij zich mentaal goed voelen. Hetzelfde geldt voor werknemers en zorgprofessionals.
Vandaar spreekt men tegenwoordig niet enkel van health in, maar ook for all policies. Alle beleidsdomeinen dragen hun steentje bij, maar krijgen er ook wat voor terug (bv. een grote jobtevredenheid, minder uitval, minder gedragsproblemen in de klas, …).
Voorbeelden van hiap i.k.v. mentaal welbevinden:
Onderwijs Open
Werk Open
Jeugd Open
Kinderopvang Open
Ruimtelijke ordening Open
Interesse?
Werk je binnen een van deze beleidsdomeinen en wil je nog sterker inzetten op mentaal welbevinden? We denken graag met je mee en helpen je op weg met advies en inspirerende initiatieven.