Hoe ga je als sportclub om met snus en nicotinezakjes?
Sportclubs kunnen vragen krijgen over snus en nicotinezakjes of ermee geconfronteerd worden. Als sportclub hoef je hierin geen expert te zijn. Op deze pagina vind je informatie over hoe je met dit thema kan omgaan.
Wil je eerst weten wat snus en nicotinezakjes zijn, wat de wet zegt en wat de risico’s zijn? Lees onze algemene informatie over snus en nicotinezakjes.
Snus of nicotinezakjes? De meeste jongeren noemen nicotinezakjes ‘snus’. Toch zijn het verschillende producten: snus bevat tabak, nicotinezakjes niet. De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Wanneer mensen het over ‘snus’ hebben, gaat het vermoedelijk meestal om nicotinezakjes. Daarom spreken we op deze pagina verder over nicotinezakjes.
Snus en nicotinezakjes in je sportclub?
Ontdek je dat een sporter nicotinezakjes gebruikt? Dan is er niet meteen een reden tot paniek. Wel is opvolging nodig. Reageer rustig en volg de afspraken van de sportclub.
Kies voor een gerichte aanpak in plaats van een brede communicatie. Zo vermijd je onnodige onrust en bereik je vooral de juiste doelgroep: jongeren die nicotinezakjes gebruiken, hun omgeving en de trainers die met hen omgaan.
Bespreek nicotinezakjes liever niet voor de hele groep. Spreek de jongeren één-op-één aan. Zo voorkom je dat je onbedoeld de indruk wekt dat nicotinezakjes veel gebruikt worden en dat je andere sporters nieuwsgierig maakt.
Ook zonder het product onnodig in de kijker te zetten, kan je inzetten op preventie die uitlegt wat nicotine doet en hoe verslaving ontstaat, en die werkt aan algemene vaardigheden, zoals kritisch kijken naar de media en reclame.
Hoe praat je met een sporter over nicotinezakjes?
Ga in gesprek zonder te oordelen
Een gesprek over nicotine hoeft geen ondervraging te zijn. Vertrek vanuit nieuwsgierigheid en bezorgdheid, niet vanuit beschuldiging. Probeer te begrijpen wat de jongere aantrekt in het gebruik en vertrek van wat die zelf weet en ervaart.
Je kan bijvoorbeeld vragen:
- Wat gebruik je precies?
- Waarom gebruik je het?
- Wat vind je er fijn aan?
- Wat vind je er minder fijn aan?
- Gebruik je het ook voor of tijdens het sporten?
- Denk je dat het iets doet voor je prestaties?
- Heb je er vragen of zorgen over?
Speel in op de sociale norm
Jongeren kunnen de indruk krijgen dat tabaks- en/of nicotinegebruik bij hun leeftijdsgenoten heel normaal is. Die indruk kan ontstaan doordat gebruik opvallend aanwezig is in hun omgeving of omdat ze er vaak over horen. Maak daarom ook zichtbaar hoe het gebruik er op groepsniveau uitziet. Zo wordt duidelijk dat wat zichtbaar is in de eigen omgeving niet noodzakelijk representatief is voor de volledige groep jongeren.
Geef correcte informatie
Geef informatie op maat van de sporter. Een lange lijst met gezondheidsrisico’s maakt vaak weinig indruk. Jongeren gebruiken nicotineproducten ook vanwege de (schijnbare) voordelen, zoals ontspanning of minder stress.
In een sportcontext kan ook het idee spelen dat nicotine helpt bij focus of prestaties. Bespreek deze verwachtingen en geef correcte informatie.
Nicotine werkt verslavend. Een zakje blijft soms lang onder de lip zitten. Hierdoor krijgt je lichaam in korte tijd een hoge dosis nicotine binnen. Dit kan bijwerkingen zoals hoofdpijn en duizeligheid versterken, vooral bij jongeren die niet gewend zijn aan nicotine.
Samen informatie opzoeken? Dat kan op watwat.be/roken-vapen.
Andere mogelijke insteken zijn:
Stimuleer kritisch denken over de tabaksindustrie
Bespreek de invloed van sociale media en reclame
Bespreek alternatieven voor de functies van nicotinegebruik, zoals omgaan met stress, verveling of concentratieproblemen
...
Hoe voorkom je gebruik in je sportclub?
Je hoeft niet te wachten tot je nicotinezakjes opmerkt. Je kan ook preventief werken aan een omgeving waarin nicotinegebruik niet vanzelfsprekend is.
Wat kan je doen?
- Maak duidelijke afspraken over nicotine.
- Zorg dat trainers en begeleiders weten hoe ze kunnen reageren.
- Geef jongeren correcte en begrijpelijke informatie.
- Maak nicotinegebruik bespreekbaar.
- Let op misvattingen over nicotine en sportprestaties.
- Zorg dat sporters weten bij wie ze terechtkunnen met vragen of zorgen.
Sport biedt kansen om jongeren te versterken in gezonde keuzes. Een duidelijke en consequente aanpak binnen de hele club helpt daarbij.
Meer ondersteuning nodig?
Wil je meer informatie over snus of nicotinezakjes? Weet je niet goed hoe je een situatie moet aanpakken of wil je advies?
Neem dan contact op met de CGG TAD preventiewerking. Zij kunnen je helpen met vragen over nicotine, preventie en omgaan met gebruik binnen de sportclub.
Voor meer info of vragen kan je terecht bij magali.robbe@gezondleven.be.
Wil je meer weten over snus en nicotinezakjes bij jongeren? Herbekijk het webinar snus en nicotinezakjes bij jongeren: wat zijn het en hoe ga je ermee om?