“Door dag per dag te nemen, slaag ik erin om mijn rookstop vol te houden”

In welke omstandigheden ze elf jaar geleden haar eerste sigaret opstak, kan Imane zich niet meer precies herinneren: “Waarschijnlijk kwam die van een vriend en wilde ik dat ook eens proberen, uit pure nieuwsgierigheid.”

Maar wat ze wél zeker weet is dat ze na al die tijd klaar is met haar nicotineverslaving. “En mijn stoppoging gaat verrassend goed”, lacht ze. “Ik denk dat dat komt omdat ik gestopt ben met de instelling dat als ik er morgen toch eentje rook, dat oké is. Het helpt als je niet denkt: ‘En nu nooit meer’. Want dat kan heel erg afschrikken. Door het dag per dag te bekijken, slaag ik erin om vol te houden.”

Heb je je laatste sigaret bewust gerookt?

“Ja, op zondagavond, samen met mijn huisgenoot. Bij het aansteken en uitdoven hebben we een ceremoniële seconde stilte gehouden. Ik kon er de humor wel van inzien.” (lacht)

Waarom ben je eigenlijk gestopt met roken? Was er een specifieke trigger?

“Het zat al langer in mijn hoofd om het dit jaar te doen. In mijn studententijd ben ik eens anderhalf jaar gestopt, maar op een avond was de verleiding te groot en heb ik een vriend gevraagd om er ook één voor mij te rollen. Met het excuus dat een gerolde sigaret minder erg is dan eentje uit een pakje, wat natuurlijk de grootste onzin is. (lacht) Op mijn 25ste heb ik het nog eens geprobeerd, maar dan heb ik het maar twee maanden volgehouden. Ik wilde sowieso voor mijn dertigste gestopt zijn. En het ging in het nieuws ook zoveel over roken, bijvoorbeeld met het rookverbod op terrassen. Toen ik daarvan hoorde zat ik toevallig zelf op een terras en bleek ik de enige die rookte. Op dat moment besefte ik dat ik mijn stoppoging niet langer moest uitstellen, maar dat ik het nú moest doen.”

Schaamde je je als roker?

“Ik heb het in elk geval nooit cool gevonden dat ik rookte. Ik heb een vriendengroep waarin zo goed als iedereen rookt en een vriendengroep waar ik de enige roker ben. Daar voelde ik me dan wel een beetje belachelijk als ik in mijn eentje buiten in de vrieskou met die sigaret stond. Tegen mijn ouders en mijn schoonouders heb ik zelfs nooit durven zeggen dat ik rookte. Bij hen is die schaamte er toch wel.”

Heb je hulpmiddelen gebruikt om te stoppen?

“Momenteel doe ik het zonder fysieke hulp, zoals nicotinepleisters of -kauwgom. Maar ik ben wel het boek van Alan Carr aan het lezen. Ik heb ook de QuitNow-app geïnstalleerd, die je vertelt wat er met je lichaam gebeurt als je stopt met roken. Ik had de eerste week bijvoorbeeld last van mijn luchtwegen en nu heb ik puistjes. Door die app weet ik dat dat normaal is. Ik heb voor mijn radioprogramma ook gesproken met allerlei experts, zoals een longarts en een tabakoloog. Ik ben er dus wel goed geïnformeerd aan begonnen. Maar de grootste steun is voor mij toch die sociale controle.”

Ben je daarom op de radio gestopt?

“Ja, ik heb die sociale controle nodig bij alles wat ik doe. Ik heb twee huisgenoten en als zij voor een langere periode op reis zijn, dan is het hier veel rommeliger. Ik kan ook niet in mijn eentje gaan sporten, ik heb altijd iemand nodig die wil meegaan. En door het publiekelijk te doen, hoop ik ook anderen te inspireren. Misschien heb ik wel één of twee luisteraars kunnen meetrekken en zijn zij nu ook gestopt. Dat vind ik een mooie gedachte. Bovendien was het een extra uitdaging om het op de radio aan te kondigen omdat niet iedereen in mijn omgeving wist dat ik rookte. Mijn schoonouders hadden bijvoorbeeld geen idee. Het besef dat ik het een klein beetje gênant vond dat deze mensen nu wisten dat ik een roker was, hielp mij ook om vol te houden. Want ik had het nóg gênanter gevonden om dan weer te herbeginnen.”

Hoe reageerden je schoonouders?

“Mijn schoonmoeder heeft me een lief berichtje gestuurd: ‘Stoppen met roken, daar ben ik een enorme voorstander van (al wist ik niet dat je rookte). Maar je kan het.’ En dan een hartje. (lacht) Ze steunen me heel hard. Net zoals mijn vrienden die wel nog roken, trouwens. Ze zullen nooit iets doen of zeggen om me te demotiveren. Maar aan de andere kant: ik zal hen ook niet kunnen overtuigen om mee te doen, gewoon omdat ze niet wíllen stoppen. Als ik hen zou forceren, zou dat een averechts effect hebben. Mijn papa rookt ook veel, maar ook hij valt heel hard in de categorie ‘niet willen stoppen’. (lacht) Maar als hij wil proberen, zal ik hem uiteraard graag helpen.”

Jullie hebben bij MNM ook een WhatsAppgroepje opgericht voor rokers die willen stoppen. Welke reacties krijg je daar?

“Ik merk daar vooral dat stoppen met roken iets heel persoonlijks is. De ene heeft een hele strenge aanpak nodig, de andere doet het beter met enkel wat aanmoedigende woorden. Ook niet iedereen deelt een stoppoging met z’n omgeving. Er zijn bijvoorbeeld mensen die enkel in onze WhatsAppgroep zeggen dat ze gestopt zijn omdat ze te veel druk ervaren als iedereen op de hoogte is.”

Zijn er momenten waarop jij het lastig hebt?

“Soms denk ik wel eens: jammer dat ik nu niet meer rook. Bijvoorbeeld na het eten, of als ik ergens buiten sta te wachten. En als ik thuiskom van mijn werk. Dan ging ik er altijd eentje op het terras roken met mijn huisgenoten. De vraag ‘Safke?’ was bij ons synoniem voor ‘Hoe was je dag?’ (lacht) Ik ga nog altijd met hen op het terras zitten om over onze dag te praten terwijl zij roken en ik niet, maar da’s toch een moment waarop ik een sigaret mis.”

Heb je iets om dat op te vangen?

“Nee, niet echt. Ik probeer gewoon door de zure appel heen te bijten. Alan Carr heeft het in zijn boek over roken tegen de verveling en hij zegt: ‘Roken helpt niet tegen de verveling. Het enige wat je doet als je rookt, is je nog meer vervelen en ondertussen een sigaret opsteken.’ Vanuit die gedachte probeer ik mijn tijd nu zinvol in te vullen. Als ik nu ergens moet wachten, zal ik in plaats van te roken eens aandachtig rondom mij kijken. Naar de mensen, naar de gebouwen.”

Ben je meer gaan snoepen?

“Dat valt goed mee. Op dag drie, de dag waarop je lichaam blijkbaar het meest naar nicotine hunkert, heb ik wel enorm veel gegeten. Maar dat is nadien weer afgenomen. Nu, ik heb altijd al graag gesnackt. Maar ik zorg er wel voor dat het gezond blijft, met komkommerschijfjes bijvoorbeeld.”

Je huisgenoten roken wel nog. Is dat niet lastig?

“Eén van hen is drie weken op reis en op vakantie rookt ze niet. Zij heeft gezegd dat ze zal proberen om ook te stoppen als ze weer terug is. En mijn andere huisgenoot heeft beloofd om niet meer thuis te roken, enkel op het werk. Maar gisteren kwam ik thuis en lag haar pakje in de keuken. Ik heb het dan maar uit het zicht gelegd, samen met de asbakken.”

Voel je je nu fysiek beter?

“Dat vind ik moeilijk om te zeggen. Ik merk dat ik beter ruik, maar het is niet zo dat ik grote fysieke veranderingen vaststel. Waarschijnlijk is dat omdat ik nog zo jong ben en mijn gezondheid nu op z’n best is. En ik rookte ook niet zo veel meer: het laatste halfjaar maar drie sigaretten per dag. Doordat ik al aan het afbouwen was, is het fysieke effect waarschijnlijk minder voelbaar.”

Heeft je humeur onder je stoppoging geleden?

“De eerste week wel. Toen had ik iets van: wat doe ik mezelf toch aan? En iedereen die ik tegenkwam, sprak me er ook over aan. Mijn eigen schuld natuurlijk, maar toch irriteerde mij dat. Omdat iedereen constant over roken begon, kreeg ik meer dan ooit zin in een sigaret. (lacht) Maar naarmate de weken vorderen, vragen mensen er minder naar. Dus nu ben ik oké.”

Heb je plannen met het geld dat je uitspaart?

“Omdat ik niet zoveel rookte, is dat maar een beperkt bedrag. Na twee weken zat ik nog maar aan twintig euro. Het financiële is voor mij dus niet echt een motivatie. Maar in de WhatsAppgroep zitten mensen die van anderhalf pak naar niks zijn gegaan. Voor hen maakt dat op het einde van de maand wél een groot verschil. Met dat geld kunnen ze bij wijze van beloning op restaurant of op reis.”

Wat is jouw beste tip voor anderen die willen stoppen met roken?

“Weet dat de zin naar een sigaret gemiddeld maar zeven minuten duurt. Dat heeft mij enorm geholpen. Als ik het moeilijk krijg, wacht ik zeven minuten en ga ik in die tijd iets anders doen, een boekje lezen bijvoorbeeld. En dan merk ik nadien altijd dat ik overdreven heb in mijn craving. Die zeven minuten kunnen dus echt wel het verschil maken.”