Voeding in LDC
Gezond leven is belangrijk voor jong en oud. We willen immers allemaal graag gezond ouder worden. Als lokaal dienstencentrum kan je hierbij helpen door een voedingsbeleid uit te werken. Van een gezond aanbod en preventie van ondervoeding tot informatie en tijdig doorverwijzen. Ontdek het hier.
Gezonde voeding voor ouderen
Goed eten is noodzakelijk op alle leeftijden, maar als 60-plusser is het dat nog een tikje meer. Want ouder worden gaat gepaard met lichamelijke veranderingen die je eetgedrag beïnvloeden en ook je behoefte aan energie en bepaalde voedingsstoffen.
Ontdek hieronder wat en hoeveel een 60-plusser best eet, enkele tips bij lichamelijke en geestelijke veranderingen en tips bij ondervoeding.
Ga aan de slag rond het thema gezonde voeding. Verrijk je kennis, plaats educatie -en nudgingmaterialen als gespreksstarters en informeer je oudere bezoekers/gebruikers. Kijk hieronder voor materialen en waarvoor je ze kan gebruiken.
| Wat? | Gebruikstip | Waarom? |
| Affiche van de voedingsdriehoek | Hang de affiche van de voedingsdriehoek op waar je oudere bezoekers/gebruikers deze makkelijk kunnen zien bv de eetzaal van je dienstencentrum. | Deze affiche toont in één oogopslag wat gezonde én milieuverantwoorde voeding is. |
| Folder van de voedingsdriehoek | Overloop de tips met de oudere. Geef een samenvatting van gezonde voeding en de tips van de voedingsdriehoek mee met deze handige folder. | Geef de folder mee zodat de bezoeker deze op eigen tempo kan lezen. |
| Placemat | Gebruik de placemats voor het dekken van de tafels. Zo geef je je bezoekers/gebruikers een leuke educatieve bezigheid. | Deze ludieke spelletjes zijn leuke gesprekstarters en zetten mensen aan het denken over gezonde voeding. |
| Infographic ‘Hoe ziet een gezonde maaltijd voor ouderen eruit?’ | Hang de infographic uit in de eetzaal, geef deze mee aan ouderen en/of gebruik deze als basis voor het opstellen van je menu’s. | De infographic bevat tips voor ontbijt, broodmaaltijd , warme maaltijd en tussendoortjes specifiek voor ouderen. |
| Sessie ‘gezond ouder worden, goed eten’ | Organiseer een sessie ‘Gezond ouder worden, goed eten’ in samenwerking met het Logo in je buurt. | Deze interactieve sessie brengt je oudere bezoekers/gebruikers de nodige kennis en vaardigheden bij om gezonde en bewuste keuzes te maken wat eten en drinken betreft. |
| Checklist voor een gezonde warme maaltijd | Controleer of de warme maaltijd in jouw LDC voldoet aan de richtlijnen van een gezonde maaltijd. | Deze checklist is een handige tool om de huidige situatie in kaart te brengen. |
Gezond aanbod
Wil je inzetten op gezondere desserten, heerlijk gezonde groentesoep en/of meer plantaardige menu’s? Geef je aanbod een make-over met onderstaande menu’s, informatie en materialen.
Gezonde voeding en preventie van ondervoeding in jouw dienstencentrum?
Ook al neemt de energiebehoefte bij de meeste mensen af bij het ouder worden, wordt het vaak moeilijker om voldoende te eten en te drinken om aan de energiebehoefte te voldoen. Hoe hoger de leeftijd, hoe meer risico een oudere loopt op ondervoeding. Ondervoeding bij ouderen tijdig opsporen en behandelen zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen functioneren en voorkomt zo ondervoeding en de bijhorende gezondheidskosten.
In België is 12% van de 70-plussers ondervoed en loopt 45% een risico op ondervoeding. Het draaiboek gezonde voeding voor ouderen wil de gezondheid van jouw bezoekers/gebruikers bevorderen. Goed gevoede ouderen hebben minder risico op de fysieke en psychologische gevolgen van ondervoeding die kunnen leiden tot een sneller verlies van autonomie en mobiliteit.
Ben je verbonden aan een Vlaams lokaal dienstencentrum (LDC) of werk je er? En ligt preventie van ondervoeding je na aan het hart? Neem dan rustig het draaiboek gezonde voeding voor ouderen door. Het biedt ondersteuning om een nieuw, gepast preventief voedingsbeleid in het lokale dienstencentrum te ontwikkelen en te integreren. Of om het bestaande voedingsbeleid te verbeteren.
Het draaiboek bevat een 7-stappenplan dat je helpt om een kwaliteitsvol gezondheidsbeleid uit te werken en zoomt in op drie thema’s: maaltijden, maaltijdomkadering en zorgtoeleiding. Het beleid en de acties richten zich op de bezoekers/gebruikers van het dienstencentrum, om ondervoeding te voorkomen en goed gevoede ouderen hun goede voedingsstatus te laten behouden.
Ben jij ondervoeding mee een stapje voor?
Ga aan de slag rond het thema ondervoeding met het draaiboek en bijbehorende materialen. Volg het stappenplan in het draaiboek, verrijk je kennis met onze e-learning en informeer je oudere bezoekers/gebruikers met de brochure. Kijk hieronder voor materialen en waarvoor je ze kan gebruiken.
| Wat? | Gebruikstip | Waarom? |
| E-tutorial gebruik draaiboek | Doorloop de e-tutorial om vlot zelfstandig met het draaiboek aan de slag te gaan. | Met onze gratis e-tutorial ontdek je alle basics uit het draaiboek gezonde voeding in lokale dienstencentra. |
| Draaiboek gezonde voeding in het LDC | Als dienstencentrum kan je zelfstandig aan de slag met het draaiboek en de bijbehorende materialen. | Het biedt ondersteuning om een gepast preventief voedingsbeleid in je LDC te ontwikkelen en te integreren. |
| Motiverende ppt voor lokale dienstencentra | Gebruik de PowerPoint om je medewerkers en vrijwilligers te motiveren met het draaiboek aan de slag te gaan. | Met een gemotiveerd team kan je zoveel meer dan alleen. |
| Affiche aankondiging project | Hang de affiche zichtbaar op voor bezoekers en medewerkers. | Breng iedereen op de hoogte dat je in je LDC werkt rond gezonde voeding en preventie van ondervoeding. |
| e-learning Preventie ondervoeding bij ouderen | Doorloop de e-learning met alle medewerkers en vrijwilligers die betrokken zijn bij de maaltijden. | Verruim je kennis over gezonde voeding en (preventie van) ondervoeding bij ouderen. |
| Brochure preventie ondervoeding bij ouderen | Overloop kort de folder en geef de link of een geprinte versie mee zodat je bezoekers/gebruikers op hun eigen tempo de brochure kunnen lezen. | Geef je bezoekers/gebruikers de kans om bij te leren over het thema en aan de slag te gaan met de geformuleerde handvaten. |
| Steekkaart ondervoeding | Houd de steekkaart bij de hand om te weten wat te doen bij een vermoeden van ondervoeding. | Ondervoeding bij ouderen tijdig opsporen en behandelen zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen functioneren. |
| Kaarten energieverrijking | Wil je maaltijden en tussendoortjes eenvoudig energie- en eiwitrijker maken? Deze kaarten rond energieverrijking geven een duidelijk overzicht van ingrediënten en slimme toevoegingen die je gerechten net dat beetje extra geven. Ideaal als praktische houvast in de keuken én om bezoekers te inspireren om volwaardig en versterkend te eten. | Ga aan de slag met stapsgewijze tips voor het energieverrijken van maaltijden. |
| Flowchart zorgtoeleiding en doorverwijzing | Hang de flowchart ergens centraal zodat iedereen weet naar wie het best wordt doorverwezen bij welk probleem. | Ouderen tijdig en juist doorverwijzen, zorgt dat het probleem sneller wordt aangepakt. |
| Presentatie zorgtoeleiding en doorverwijzing | Gebruik de PowerPoint om je medewerkers en vrijwilligers te informeren over de zorg doorverwijzing en op welke signalen ze moeten letten. | Ouderen tijdig en juist doorverwijzen, zorgt dat het probleem sneller wordt aangepakt. |
| Presentatie gezonde maaltijden | Gebruik de Powerpoint om je bezoekers te informeren over hoe een gezonde maaltijd eruit ziet. | Verruim de kennis over gezonde maaltijden bij de bezoekers. |
| Presentatie ondervoeding | Gebruik de Powerpoint om je bezoekers te informeren over hoe ze ondervoeding kunnen erkennen en aanpakken. | Ondervoeding bij ouderen tijdig aanpakken zorgt ervoor dat ze langer zelfstandig kunnen functioneren. |
| Interactieve tool Ouderen en hun inzichten | Haal inspiratie voor activiteiten en omgang met ouderen uit de interactieve tool. | Ouderen willen zo lang mogelijk gezond thuis blijven wonen. De tool geeft een overzicht bij de inzichten uit een co-creatief traject met ouderen en bevat heel wat concrete inspiratie. |
Meer info en materialen
Laat je je oudere bezoekers/gebruikers graag naar huis gaan met tastbare informatie? Geef een folder, flyer of webadres mee. Bestel gratis educatie- en nudging materialen op gezondleven.be. Kijk hieronder voor een lijst van materialen en waarvoor je ze kan gebruiken.
| Wat? | Waarom? |
| Infographic weekmenu | Dit is de ideale tool om een weekmenu op te stellen én rekening te houden met het seizoen. Zowel voor de menuplanning in je eigen keuken als om mee te geven met ouderen. |
| Infographic gezond boodschappenlijstje | Gezonder eten begint bij het maken van de gezonde keuzes in de supermarkt. Dit gezond boodschappenlijstje helpt je bezoekers/gebruikers te eten volgens de voedingsdriehoek. Het biedt dus een zeer goede houvast bij het winkelen. |
| Poster ‘Suikerklontjes in dranken’ Poster ‘Suikerklontjes in tussendoortjes’ Poster 'Suikerklontjes in desserts' | Hang de poster(s) met suikerklontjes zichtbaar op om de interesse te wekken. De posters met de suikerklontjes kunnen een echte eyeopener zijn en mensen aan het denken zetten. Het zijn daarnaast ook de ideale gesprekstarters. |
| Poster 'Eiwitten in tussendoortjes' Poster 'Eiwitten in peulvruchten' | Hang deze posters zichtbaar. Ze geven een duidelijk overzicht van eiwitrijke opties, ideaal om bewuste keuzes te stimuleren. Hang ze zichtbaar op en help bezoekers om eenvoudig meer eiwitten in hun voeding te integreren. |
| Lees meer over gezonde voeding: de voedingsdriehoek | Gezond en milieuverantwoord eten: wat is dat nu precies? Met de voedingsdriehoek willen we richtlijnen geven die op lange termijn voor iedereen haalbaar zijn. En die ervoor zorgen dat er ook voor onze kinderen en kleinkinderen genoeg gezond voedsel is. |
| Lees meer over gezonde voeding: de voedingsdriehoek | Gezond en milieuverantwoord eten: wat is dat nu precies? Met de voedingsdriehoek willen we richtlijnen geven die op lange termijn voor iedereen haalbaar zijn. En die ervoor zorgen dat er ook voor onze kinderen en kleinkinderen genoeg gezond voedsel is. |
| Hier vind je digitale materialen, gedrukte materialen en materialen van partners. | Een themadag/week over gezonde voeding? Er bestaan heel wat materialen (affiches, folders, placemats, presentaties, educatieve materialen …) rond het thema voeding waar je mee aan de slag kan. |
| Wat- en hoe-filmpjes van de voedingsdriehoek | Heb je een scherm in het dienstencentrum? Speel dan de filmpjes met wat- en hoe-boodschappen af. Om je bezoekers/gebruikers doorlopend te informeren over gezonde voeding. |
| Lees meer over eetgedrag veranderen | Benieuwd hoe je als lokaal dienstencentrum een rol kan spelen in het veranderen van het eetgedrag van je bezoekers/gebruikers? Verrijk je kennis met het gedragswiel. |
| Eiwitrijke recepten | Op zoek naar inspiratie voor eiwitrijke maaltijden? Het scheurblok eiwitrijke recepten biedt een handige en toegankelijke manier om gevarieerd en voedzaam te koken. Ideaal om mee te geven aan bezoekers: elke pagina bevat een eenvoudig recept dat ondersteunt bij een evenwichtige voeding en extra eiwitinname. |
| Themakalender | Benieuwd hoe je het hele jaar door kan inspelen op actuele thema’s rond ouderen en voeding? Deze themakalender bundelt alle relevante themadagen en -weken, aangevuld met praktische info en inspirerende ideeën. Ideaal om activiteiten en menu’s op voorhand te plannen én om het gesprek rond gezonde voeding levendig te houden. Een handige leidraad voor wie doelgericht en creatief aan de slag wil gaan. |
| Posters Wist-je-datjes | Op zoek naar een speelse manier om kennis over voeding te delen? De posters “Wistjedatjes” bundelen leuke en verrassende feiten die aanzetten tot nadenken. Ideaal om op te hangen in een zichtbare ruimte: ze trekken de aandacht, wekken nieuwsgierigheid en vormen de perfecte aanleiding voor een gesprek over gezonde voeding. |
| Eet de regenboog poster | Wil je bezoekers op een eenvoudige en visuele manier inspireren om gevarieerd te eten? De poster “Eet de regenboog” toont in één oogopslag waar elke kleur groenten en fruit goed voor is. Van rood tot groen en paars: elke kleur heeft zijn eigen gezondheidsvoordelen. Hang de poster zichtbaar op en maak van gezonde voeding een kleurrijk en toegankelijk gespreksonderwerp. |
| Kaarten energieverrijking | Wil je maaltijden en tussendoortjes eenvoudig energie- en eiwitrijker maken? Deze kaarten rond energieverrijking geven een duidelijk overzicht van ingrediënten en slimme toevoegingen die je gerechten net dat beetje extra geven. Ideaal als praktische houvast in de keuken én om bezoekers te inspireren om volwaardig en versterkend te eten. |
| Memorie spel & memorie handleiding | Op zoek naar een leuke en interactieve manier om rond voeding te werken? Het memorie spel met foto’s van voedingsmiddelen prikkelt het geheugen én stimuleert de eetlust. Ideaal als laagdrempelige activiteit die zorgt voor herkenning, gesprek en plezier, terwijl bewoners spelenderwijs met voeding bezig zijn. |
Procesbegeleiding gezond voedingsbeleid in lokale dienstencentra
Schrijf je lokaal dienstencentrum nu in!
Zelf met de materialen aan de slag? Neem hier een kijkje.
Contact: sarah.dries@gezondleven.be