Eetpatroon van de Vlaamse jongeren
De eetgewoonten van jongeren werden bevraagd in de Voedselconsumptiepeiling (2022-2023); de HBSC-studie (2022), en de Gezondheidsenquête (2018).
Voedselconsumptiepeiling (2022-23): Belgische jongeren van 10 tot 17 jaar
Dranken
Jongeren drinken te weinig water. De Belgische 10- tot 17-jarigen drinken gemiddeld 1261 ml alcoholvrije dranken, waarvan 911 ml water (tegenover 651 ml in 2014).
Belgische jongeren drinken wel heel veel gesuikerde dranken: gemiddeld 200 ml per dag; daarmee zijn zij de koplopers van alle leeftijdsgroepen uit de Voedselconsumptiepeiling 2022-23. Ook hun frequentie ligt – ook al is die licht afgenomen ten opzichte van 2014- hoog: 45% de 10- tot 17-jarigen drinkt geregeld – 2 keer of meer per week – gesuikerde dranken. De peiling vroeg bij deze leeftijdsgroep ook naar alcoholgebruik: dat is gemiddeld 20 ml per dag tussen 10 en 17 jaar. Omdat de groep van 10-17 jaar zo breed is, is het mogelijk dat dit gemiddelde (sterk) naar beneden wordt getrokken door de jongere jongeren (10-15 jaar).
Groenten en fruit
10- tot 17-jarigen verorberen gemiddeld 169 gram groenten per dag, en 81 gram fruit. Slechts 38% van de 10- tot 17-jarigen eet dagelijks fruit. Ook de dagelijkse groenteconsumptie kan nog wel wat verbetering gebruiken: amper 59% van de jongeren eet dagelijks groenten.
Graanproducten en aardappelen
Belgische jongeren eten vooral wit brood en/of wittebroodproducten – ongeveer 41% van hen zelfs dagelijks. Deze leeftijdsgroep eet het minst bruin en/of volkorenbrood van alle leeftijdsgroepen: slechts 27% eet het dagelijks t.o.v. 29% bij de 18- tot 39-jarigen en 42% bij de 40- tot 64-jarigen. De 10- tot 17-jarigen eten dagelijks gemiddeld 198 gram brood, beschuit en ontbijtgranen. Het Vlaamse erfgoed (aardappelen) wordt met 52 gram per dag gerepresenteerd in deze groep.
Melk en melkproducten
44% van de 10- tot 17-jarigen drinkt dagelijks melk – 11% gearomatiseerde melk (chocomelk, aardbeienmelk, …). 10- tot 17-jarigen consumeren gemiddeld slechts 154 gram melk en melkproducten per dag, wat onder de minimum aanbeveling van 250 gram per dag valt. De plantaardige producten zijn maar verantwoordelijk voor 9 gram hiervan.
Vlees, vis, eieren en vervangproducten
10- tot 17-jarigen eten gemiddeld 144 gram vlees, vis, eieren en/of vervangproducten per dag, waarvan 115 gram vlees bedraagt. Peulvruchten bedragen maar een karige 4 gram per dag van de totale inname. Ook haalt 78% van de Vlaamse jongeren de aanbeveling om wekelijks 2 keer vis te eten niet.
Rode bol
Belgische jongeren eten gemiddeld nog heel vaak producten uit de rode bol. 10- tot 17-jarigen eten dagelijks gemiddeld 440 gram producten uit de restgroep (alcohol niet inbegrepen). Ongeveer 20% van de jongeren snoept elke dag zoetwaren en chocolade. En ook droge koeken en cake zijn dagelijkse kost voor een groot aantal jongeren. Al eten ze er wel minder van dan kleuters en kinderen.
Meer informatie over de Voedselconsumptiepeiling 2022-23.
HBSC-studie (2022): Vlaamse jongeren van 11 tot 18 jaar
- Volgens de HBSC-studie (2022) slaan Vlaamse jongeren van 11 tot 18 jaar het ontbijt meestal over. Dat is nochtans één van de belangrijkste eetmomenten op een dag. 64% van de jongens en 53% van de meisjes ontbijt elke weekdag. Dagelijks ontbijten op weekdagen neemt af met de leeftijd. Op 11- tot 12-jarige leeftijd ontbijten 71% van de jongeren, zonder significant verschil tussen jongens en meisjes. In de leeftijdsgroep van 17- tot 18-jarigen is dit nog slechts 52%. Hieruit kunnen we concluderen dat de ontbijtfrequentie bij jongeren afneemt met de leeftijd. Bij 15 tot 16 jarigen meisjes is het dagelijks ontbijten het laagst (44%). Het aandeel jongeren dat dagelijks ontbijt is bij alle leeftijdsgroepen afgenomen tussen 2018 en 2022. Jongeren die algemeens secundair onderwijs (ASO) volgen, ontbijten het meest op dagelijkse basis. Jongeren uit het beroepsonderwijs (BSO) slaan deze maaltijd het vaakst over.
- Een min of meer gezond eetpatroon houdt volgens de HBSC-studie 2022 in dat jongeren dagelijks fruit, groenten en water consumeren alsook dagelijks ontbijten. Meisjes consumeerden dagelijks meer fruit, groenten en water (respectievelijk 40%, 58% en 90%) ten opzichte van jongens (respectievelijk 33%, 51% en 86%). Hoe ouder de jongens en meisjes worden, hoe minder ze hun gezonde eetpatroon kunnen aanhouden. Enkel de consumptie van groenten toont geen verschillen over de verschillende leeftijdsgroepen. Jongeren uit het ASO eten over het algemeen gezonder dan leeftijdsgenoten uit andere richtingen.
- Dagelijks water drinken? 86% van de Vlaamse jongens tegenover 89,5% van de meisjes geeft aan het te doen. Er is geen duidelijke verschuiving merkbaar naargelang de leeftijden. Meer jongeren uit het ASO dan uit het BSO drinken meermaals per dag water. In vergelijking met 2018 is er een voorzichtig gunstige evolutie zichtbaar voor de consumptiefrequentie van water.
- In 2022 gaf 26% van de Vlaamse jongens aan dagelijks frisdrank te consumeren t.o.v. 20% van de meisjes. De prevalentie van de dagelijkse frisdrankconsumptie ten opzichte van 2018 is bij de jongens licht gedaald en bij de meisjes stabiel gebleven, terwijl dit ten opzichte van 2014 bij alle jongeren daalde. Er zijn verschillen in consumptie tussen verschillende leeftijdsgroepen. Waarbij de 11- tot 12-jarige jongeren de laagste dagelijkse frisdrankconsumptie hadden en 15- tot 16-jarigen de hoogste dagelijkse consumptie. Minder jongens en meisjes uit het ASO drinken dagelijks frisdrank dan hun leeftijdsgenoten uit het BSO.
- De dagelijkse fruitconsumptie bij jongeren in 2022 is stabiel gebleven t.o.v. de dagelijkse consumptie in 2018, terwijl dit van 2014 naar 2018 wel gestegen was. In 2022 at 40% van de Vlaamse meisjes en 33% van de Vlaamse jongens dagelijks fruit. Hoe ouder ze worden, hoe minder vaak ze gemiddeld fruit eten. 51% van de 11- tot 12-jarigen gaven aan het vaakst fruit te consumeren. Wanneer ze 17 en 18 jaar zijn, eet amper 27% nog dagelijks fruit. De dagelijkse consumptie van fruit ligt het hoogst bij jongeren uit het ASO (35%) en het laagst bij jongeren uit het BSO (21%). Jongeren uit het TSO bevinden zich hier tussen (25%).
- Het percentage jongeren dat dagelijks minstens twee porties groenten eet bedraagt 19%, dit is een afname ten opzichte van de bevindingen uit 2018 (21%). Van 2014 naar 2018 was nochtans een significante toename zichtbaar. Er zijn meer meisjes die dagelijks groenten eten dan jongens (58% t.o.v. 51%). Ten opzichte van 2018 nam het percentage jongeren dat dagelijks groenten consumeerde af bij alle leeftijdsgroepen, behalve bij 11- tot 12- jarige en 17- tot 18-jarige jongens. Zowel bij jongens als bij meisjes is de dagelijkse groenteconsumptie hoger in ASO.
Lees meer over de HBSC studie.
Gezondheidsenquête (2018): Vlaamse jongeren van 15 tot 24 jaar
Uit de Gezondheidsenquête 2018 blijkt dat maar 29% van de Vlaamse jongeren tussen 15 en 24 jaar dagelijks de aanbevolen hoeveelheid fruit eet. 31% van de Vlaamse jongeren eet voldoende groenten. En gecombineerd? Slechts 8% eet dagelijks voldoende fruit en groenten. 39% drinkt de aanbevolen hoeveelheid water. 27% van de 15- tot 24-jarigen drinkt elke dag gesuikerde frisdrank en 43% eet dagelijks zoete of zoute snacks.
Meer informatie over de gezondheidsenquête.