Kaas

Ben jij een fervente kaaseter? En stel je je de vraag of kaas gezond is? Wel, kaas is gezond noch ongezond. Vlamingen eten er alvast meer dan genoeg van. Kaas is tenslotte een dierlijk product en je eet in verhouding best meer plantaardig voedsel. Daarom vind je kaas in de lichtgroene groep van de voedingsdriehoek.

Is kaas gezond?

Kaas bevat vetten, eiwitten en diverse vitaminen (zoals A, B2 en B12). Daarnaast is het een bron van mineralen zoals calcium, fosfor en magnesium, zink en selenium. In kaas zit ook veel zout door het pekelbad tijdens het bereidingsproces.

Je kan enerzijds zeggen dat kaas negatief zou kunnen zijn voor je gezondheid door het hoge gehalte verzadigd vet. Dat wordt gelinkt aan hart- en vaatziekten. Anderzijds wordt kaas ook in verband gebracht met een verlaagd risico op diabetes type 2. Er is dus best nog wat onzekerheid over de gezondheidseffecten van kaas. Kaas past in een gezond voedingspatroon, maar matig je porties en de frequentie waarmee je het eet. De inname van verzadigd vet kan worden beperkt door te kiezen voor magere kaassoorten.

Welke kaas kies je best?

Er zijn héél wat soorten kazen. Ze verschillen van elkaar door:

  • Melktype (koe, geit, schaap, …)
  • Productieproces (verhoudingen toegevoegd stremsel, zuursel, zout en eventuele schimmels)
  • Rijpingsproces (jong, belegen, oud, …) 

Gezond kiezen uit verschillende kaassoorten

We onderscheiden volgende kaassoorten: 

  • Harde kazen – hoe langer gerijpt, hoe harder. Bijvoorbeeld jonge of belegen gouda, emmentaler, gruyère, parmezaan, pecorino en abdijkazen. 
  • Schimmelkazen – meestal zachte kazen waaraan schimmelsporen werden toegevoegd tijdens de productie. Bijvoorbeeld camembert, brie en roquefort. 
  • Verse kazen en smeerkazen. 

In harde kazen zit veel calcium, maar ook relatief veel vet, verzadigd vet en zout. Kies daarom liever voor magere en halfvette kazen en plattekaas. Die laatste bevat minder vetten en zout, en hoort eigenlijk eerder bij de melkproducten dan bij de kazen. Wissel magere en halfvette kaassoorten af met kazen met een hoger vetgehalte. Geniet er vooral van en overdrijf niet in je porties. 

Voorkeur

Kaas tot 20 gram vet per 100 gram kaas

  • Magere plattekaas, verse kaas met fruit, halfvolle plattekaas, cottagecheese, volle plattekaas, magere smeerkaas, ricotta
  • Magere zachte kaas, verse lightkaas, zachte verse geitenkaas, harde kaas 30+, mozzarella, 

Geen voorkeur

Kaas met meer dan 21 gram vet per 100 gram kaas

  • Brusselse kaas (1)
  • Franse zachte kazen, feta, zachte geitenkaas, verse kaas, leerdammer, emmentaler, parmezaan, abdijkazen
  • Vette smeerkaas, harde kaas 40+ en hoger, verse roomkaas, kruidenkaas, mascarpone

Zo weinig mogelijk

Snacks met kaas(smaak)

  • Kaaskroket 
  • Zoute snacks met kaas/kaassmaak (bv. chips en borrelhapjes)
  • Dipsaus met kaas

(1) Brusselse kaas behoort tot de grijze zone omwille van het hoge zoutgehalte

Hoeveel kaas eet je het best?

Een kleine dagelijkse portie kaas draagt bij aan je inname van eiwitten, mineralen zoals calcium, en vitaminen zoals A, D, B2 en B12.

De Hoge Gezondheidsraad publiceerde eind 2019 zijn praktische voedingsaanbevelingen voor volwassenen in België. De Raad adviseert om tussen de 250 en 500 ml melk per dag te consumeren, als bijdrage aan de inname van calcium, vitamine B2 en B12. Een gedeelte hiervan kan je in de vorm van kaas consumeren: een portie van 25 g (ongeveer één plak of enkele blokjes) komt qua calciumgehalte overeen met een glas melk van 150 ml.

Kaas en het milieu

Voor de productie van een kilo kaas is tot 10 liter melk nodig. Ook de extra productiestappen om van melk kaas te maken, hebben een impact op het milieu. En dat maakt dat kaas het milieu zwaarder belast dan melk. Overdrijf dus niet met kaas: dat is goed voor je eigen gezondheid, maar ook voor die van de planeet.

Mogen we nog vlees, melk en andere dierlijke producten eten als we rekening willen houden met het milieu?

Kaas en voedselveiligheid

In kaas op basis van rauwe melk kunnen bacteriën voorkomen. Daarom vermijden volgende personen die beter: zwangere vrouwen, personen met een lage weerstand, zieken, ouderen en jonge kinderen. Kaas van gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk vormt voor hen geen risico. 

Hoeveel kaas eet de Vlaming?

Eén op de vijf Vlamingen eet elke dag kaas: gemiddeld anderhalve snede. Vrouwen eten iets vaker kaas dan mannen. 

Veelgestelde vragen

Waarvoor staat het plusteken op kaasverpakkingen?

Hoe men het vetgehalte van kaas uitdrukt op de verpakking, varieert:

  • Per 100 g totaal product of per portie: het absolute vetgehalte
  • Als % van de droge stof (DS): stemt overeen met de hoeveelheid vet die het product zou bevatten wanneer je al het vocht eruit haalt. Dat wordt vaak aangeduid met een ‘+’. Kaas met 30 procent vet op DS (30 +) bevat in realiteit circa 15 tot 17 g vet per 100 g kaas.

Budgetvriendelijke kaas

Zachte witte kazen (mozzarella, plattekaas, cottage cheese, smeerkaas…), verse kaas en jonge kazen bevatten minder vet dan gerijpte vaste kazen en je vind ze voor een aantrekkelijkere prijs.

Meer tips om betaalbaar én gezond te koken.

Waarom wordt biologische voeding niet meegenomen in de aanbevelingen bij de voedingsdriehoek?

Meer weten?

Mogen we nog vlees, melk en andere dierlijke producten eten als we rekening willen houden met het milieu?

Meer weten?