Gezond eten: wat is dat nu precies? In de media verschijnen zoveel tegenstrijdige berichten dat je op den duur het bos door de bomen niet meer ziet. Daarom verzamelde Vlaams Instituut Gezond Leven alle huidige wetenschappelijke kennis over gezonde voeding – wat krijgt de voorkeur, wat beperk je beter – voor jou in de voedingsdriehoek

We willen richtlijnen geven die op lange termijn voor iedereen haalbaar zijn. En die ervoor zorgen dat er ook voor onze kinderen en kleinkinderen genoeg gezond voedsel is. Het resultaat is een realistisch model dat perfect past in de Vlaamse eetcultuur en dat handvaten geeft om duurzamere keuzes te maken.

De voedingsdriehoek is gebaseerd op uitgebreide literatuurstudie en overleg met experts. Daaruit kwam naar voor dat een voedingspatroon dat rijk is aan plantaardige en weinig of niet-bewerkte voedingsmiddelen de gezondste keuze is. Bovendien draagt dit bij tot het verduurzamen van onze consumptie.’Vandaag eten veel mensen enerzijds te weinig plantaardige voedingsmiddelen (zoals groenten, fruit, volle granen, …) en anderzijds te veel vlees en ultrabewerkte producten waarvan de voedingswaarde niet in balans is.

In het Westen hebben we bovendien de neiging om meer te eten dan nodig is en meer te kopen dan we op kunnen – met gezondheidsproblemen en voedselverspilling tot gevolg. 

De voedingsdriehoek: de juiste balans

Voor een gezondheid in evenwicht, werkt de voedingsdriehoek volgens deze drie uitgangspunten: 

1. Eet in verhouding meer plantaardige dan dierlijke voeding

Eet je vooral plantaardige voeding? Dan kies je waar voor je geld. Want je biedt je lichaam de beste garanties op een goede gezondheid. En je bent ondertussen lief voor het milieu. Volgens een recente peiling naar de voedselconsumptie van de Vlaming, eten de meeste Vlamingen te veel vlees en te weinig groenten, fruit, volle granen, peulvruchten en noten – plantaardige voeding vol vezels dus. 

Voedingsdriehoek: variatie troef!

Gezonde voeding bestaat in vele vormen. Er is veel variatie mogelijk: van matige vleesconsumptie tot een vegetarisch voedingspatroon. De voedingsdriehoek raadt je aan om minder vlees – vooral de rode en bewerkte varianten – te eten. Probeer bewust met je vleesconsumptie om te springen. En denk ook eens aan alternatieve eiwitbronnen zoals peulvruchten.

2. Vermijd ultrabewerkte voeding zoveel mogelijk

De voorbije decennia zijn we helemaal anders gaan eten, drinken en bewegen. We zitten veel vaker en hebben meer voedsel dan ooit ter beschikking. Gevolg? Een wereldwijde toename van obesitas en andere chronische ziektes. Pure voedingsproducten en verse maaltijden ruimden plaats voor sterk bewerkte, kant-en-klare producten. Die laatste zitten vaak vol toegevoegde suiker, zout en (verzadigd) vet, heeft een hoge energiedichtheid – veel calorieën dus – en zijn niet voedzaam – weinig vitamines, mineralen en vezels. Ze zijn dus eigenlijk overbodig. 

Om te weten welke producten hier precies onder vallen, kan je de fiche over de restgroep bij de voedingsdriehoek raadplegen.

Kook je eigen potje

Sinds de jaren ’70 grijpen we almaar meer naar bewerkte voeding, eten we vaker buitenshuis en verbruiken we meer vetrijke snacks en gesuikerde dranken.

Hoewel thuisbereide maaltijden geen garantie bieden op een gezond voedingspatroon, heeft zelf koken sowieso voordelen. Zo gebruik je meestal verse, weinig of niet bewerkte voedingsmiddelen. En ben je niet al te kwistig met ‘culinaire ingrediënten’ zoals zout, suiker en vet. 

Eet op vaste tijdstippen

Ook wannéér je eet, speelt een rol. Door de overvloedige beschikbaarheid aan etenswaren, eet iedereen vandaag overal: tijdens een vergadering, in het station, op straat, … Daardoor eten we vanzelf meer. Terzelfder tijd bewegen we minder en zitten we een groot deel van de dag neer. Gevolg? Een verstoring van de energiebalans en almaar meer mensen die lijden aan zwaarlijvigheid of andere voedingsgerelateerde aandoeningen zoals vaatziektes, diabetes of bepaalde kankers. 

3. Verspil geen voeding en matig je consumptie

Inwoners van westerse landen eten geregeld meer dan nodig, zo ook de Vlaming. Weinig mensen beseffen dat dat een bedreiging vormt voor onze gezondheid én het milieu. De voedingsdriehoek adviseert je om van bepaalde voedingsmiddelen minder te eten en aandacht te besteden aan de portiegrootte. Wat je daarbij kan helpen, is je maaltijden gericht plannen en slim boodschappen doen. Zo hoef je minder weg te gooien en help je om de afvalberg te verkleinen. 

Meer weten over de onderbouwing en uitgangspunten van de voedingsdriehoek? Check deze drie links: